Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Dorsa Derakhshani
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Dorsa Derakhshani]]
[[Fayl:Dorsa Derakhshani.png|thumb|Dorsa Derakhshani]]
'''Dorsa Derakhshani''' (({{lang-fa|درسا درخشانی}}) 1998-yil 15-aprelda tugʻilgan) — amerikalik [[Shaxmat|shaxmatchi]]<ref>[https://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2017 Player transfers in 2017] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170204090458/http://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2017 |date=2017-02-04 }}. FIDE.</ref>. U 2016-yilda ayol grossmeyster va xalqaro shaxmat ustasi unvonlariga sazovor boʻlgan.
 
== Taʼlim ==
Derakhshani 2022-yilda „Sent-Luis universitetining Magna Cum Laude“ni tamomlagan<ref name=":0">{{Yangiliklar manbasi |last=Derakhshani |first=Dorsa |date=2017-12-29 |title=Why I Left Iran to Play Chess in America |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2017/12/29/opinion/iran-chess-woman-america.html |access-date=2020-03-26 |issn=0362-4331}}</ref>. Hozirda u Missuri universiteti, tibbiyot fakultetiga qabul qilingan.
 
== Faoliyati ==
Dorsa Derakhshani 2012-yilda (U14 qizlar divizionida)<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.chess-results.com/tnr75210.aspx?lan=1&art=1&rd=9&turdet=YES&flag=30&wi=984|sarlavha=Asian Youth Chess Championship 2012 Under 14 Girls|ish=www.chess-results.com|kirish sanasi=2017-09-11}}</ref>, 2013-yil va 2014-yilda (U16 qizlar oʻrtasida) shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida uchta oltin medalni qoʻlga kiritdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Banjan |first=Priyadarshan |date=2014-11-24 |title=Asian Youth Championship |work=Chess News |publisher=ChessBase |url=http://en.chessbase.com/post/asian-youth-championship |access-date=2017-09-11}}</ref>. U 2012-yil<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.chessdom.com/asian-nations-chess-cup-2012-complete-lineups/|sarlavha=Asian Nations Chess Cup 2012 – Complete Lineups|sana=2012-05-17|ish=Chessdom|kirish sanasi=2017-09-11}}</ref> va 2014-yillarda "Osiyo Millatlar Kubogi"ning ayollar divizionida Eron terma jamoasida oʻynagan<ref>{{jurnal manbasi|date=2014-05-24|title=Chinese men crush Vietnam, Indian women beat Iran-B|url=http://profchess.kz/img/contents/files/Asian_Nations_Cup_Bulletin_5_1401169928.pdf|journal=Asian Nations Cup Bulletin|volume=5}}</ref>.
 
Derakhshani 2016-yilda [[FIDE]] murabbiyi unvoniga ham ega boʻlgan<ref name="FIDE">[https://ratings.fide.com/card.phtml?event=12500330 Dorsa Derakhshani’s FIDE card]</ref> va FIDE akkreditatsiyasidan oʻtgan murabbiy hisoblanadi.
 
Derakhshani 2019-yil iyul oyida, Germaniyaning [[München]] shahridagi TedxTalk anjumanida maʼruzachi boʻlgan. U „TEDxYouth@München“da tinglovchilarga „Tanlash erkinligiga jiddiy yondashing“ mavsusida maslahat berdi<ref>{{Citation|title=Take your freedom of choice seriously {{!}} Dorsa Derakhshani {{!}} TEDxYouth@München|url=https://www.youtube.com/watch?v=dnPmfzAGkcU|language=en|access-date=2019-08-25}}</ref>.
 
=== Eron shaxmat federatsiyasi bilan ziddiyat ===
2017-yil fevral oyida<ref>[http://www.theaustralian.com.au/news/world/the-times/chess-prodigy-moves-west-to-play-hijabfree/news-story/a107d8fdda5979037fec50ce612fe6d7 Chess prodigy moves west to play hijab-free], The Australian, October 10, 2017</ref>, Eron shaxmat federatsiyasi<ref>[http://www.ircf.ir/ Iranian Chess Federation]</ref> Derakhshani 2017-yilgi Gibraltar shaxmat festivalida oʻynaganidan soʻng, „milliy manfaatlar“ tufayli Eron terma jamoasida oʻynash yoki Erondagi har qanday turnirda ishtirok etishni taqiqlagan edi. U allaqachon Ispaniyaning vaqtinchalik rezidenti edi. Uning FIDE ustasi boʻlgan 15 yoshli ukasi Borna ham xuddi shu turnirning birinchi davrasida isroillik [[grossmeyster]] Aleksandr Xuzmanga qarshi oʻynagani uchun diskvalifikatsiya qilindi. Derakhshani bungacha bir nechta turnirlarda hijobsiz ishtirok etgan<ref>[http://en.chessbase.com/post/iran-bans-teenage-chessplayers-for-harming-national-interests Iran bans teenage chessplayers for „harming national interests“], ChessBase, 21 February 2017</ref><ref name="wardrobe" />. Derakhshani [[Ommaviy axborot vositalari|OAV]] eʼtiboriga javoban faqat bitta intervyu berdi<ref name="wardrobe">{{Veb manbasi|url=https://www.chess.com/news/view/ousted-iranian-player-my-wardrobe-should-not-be-anyone-s-business-4013|sarlavha=Ousted Iranian Player: 'My Wardrobe Should Not Be Anyone's Business!'|muallif=Klein|ism=Mike|ish=Chess.com|til=en-US|sana=28 February 2017|kirish sanasi=2020-03-26}}</ref>. U, shuningdek, 2017-yil oxirida ''[[The New York Times]]'' uchun maqola yozdi.
 
=== Qoʻshma Shtatlardagi faoliyati ===
Taqiqlanganidan soʻng, Derakhshani Sent-Luis universitetida biologiyani tibbiy yoʻlda oʻrganish uchun joy oldi, Sent-Luis universiteti shaxmat jamoasida oʻynash uchun stipendiya yutib oldi va Sent-Luis ayol jamoasi sardorligini oldi (2019—2022-yillar)<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.slu.edu/life-at-slu/chess-team/|nashriyot=Saint Louis University|sarlavha=Saint Louis University Chess|kirish sanasi=May 18, 2020}}</ref>. Shu sababdan, Derakhshani 2017-yilda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari]] terma jamoasida oʻynay boshlagan. Sent-Luis shaxmat jamoasi 2017-yilgi Panamerika kollejlararo shaxmat chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. U 2018-yilda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha, AQSh chempionatida ishtirok etdi va oxirgi oʻrinni egalladi<ref>[[Saint Louis Chess Club]], [https://www.uschesschamps.com/2018-us-championships/2018-us-womens-championship/pairings-results-womens-ch Pairings & Results — 2018 Womenʼs Championship] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210516081348/https://www.uschesschamps.com/2018-us-championships/2018-us-womens-championship/pairings-results-womens-ch |date=2021-05-16 }}, uschesschamps.com, April 2018</ref>. 2019-yilda u Xitoyning Tyanjin shahrida boʻlib oʻtgan Butunjahon nufuzli universitet shaxmat tanlovida bronza medalini qoʻlga kiritish uchun oʻz jamoasiga hamroh boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://en.nankai.edu.cn/2019/1203/c14609a253961/page.htm|sarlavha=提示|kirish sanasi=May 18, 2020|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2020-03-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200322203750/http://en.nankai.edu.cn/2019/1203/c14609a253961/page.htm}}</ref> va u yakka tartibda turnirda ikkinchi oʻrinni egalladi. U 2020-yilgi ayollar oʻrtasidagi AQSh chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=U.S Chess Champs 2020 — official site |url=https://www.uschesschamps.com/2020-us-championships/2020-us-womens-championship/pairings-results |qaralgan sana=2022-08-10 |arxivsana=2021-04-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210411042813/https://www.uschesschamps.com/2020-us-championships/2020-us-womens-championship/pairings-results }}</ref>.
 
Derakhshanining eng yuqori reytingi 2016-yil iyul oyida 2405 ballda edi<ref name="FIDE"/>.
 
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
 
== Havolalar ==
* [https://www.365chess.com/players/Dorsa_Derakhshani Dorsa Derakhshani] 365Chess.com
* [http://www.olimpbase.org/playerss/bptd3p5i.html Dorsa Derakhshani] Olimpbase.org
* [https://www.youtube.com/watch?v=v9o7x1TzLAg Powerplay Chess tomonidan qisqacha intervyu (youtube)]
* [https://web.archive.org/web/20170424224725/http://beyond-chess.com/interview-dorsa-derakhshani/ Shaxmatdan tashqari — Marcus Lammersning intervyusi]
* [https://www.nytimes.com/2017/12/29/opinion/iran-chess-woman-america.html?nl=todaysheadlines&emc=edit_th_20180101 Nega men Amerikada shaxmat o‘ynash uchun Eronni tark etdim — Dorsa Deraxshanining New York Times gazetasida nashr etilgan maqolasi]
{{DEFAULTSORT:Deraxshani, Dorsa}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shaxmatchi ayollar]]
[[Turkum:Shaxmat grossmeysterlari]]
[[Turkum:Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Dorsa Derakhshani

Dorsa Derakhshani ((forscha: درسا درخشانی‎‎) 1998-yil 15-aprelda tugʻilgan) — amerikalik shaxmatchi[1]. U 2016-yilda ayol grossmeyster va xalqaro shaxmat ustasi unvonlariga sazovor boʻlgan.

Derakhshani 2022-yilda „Sent-Luis universitetining Magna Cum Laude“ni tamomlagan[2]. Hozirda u Missuri universiteti, tibbiyot fakultetiga qabul qilingan.

Dorsa Derakhshani 2012-yilda (U14 qizlar divizionida)[3], 2013-yil va 2014-yilda (U16 qizlar oʻrtasida) shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida uchta oltin medalni qoʻlga kiritdi[4]. U 2012-yil[5] va 2014-yillarda "Osiyo Millatlar Kubogi"ning ayollar divizionida Eron terma jamoasida oʻynagan[6].

Derakhshani 2016-yilda FIDE murabbiyi unvoniga ham ega boʻlgan[7] va FIDE akkreditatsiyasidan oʻtgan murabbiy hisoblanadi.

Derakhshani 2019-yil iyul oyida, Germaniyaning München shahridagi TedxTalk anjumanida maʼruzachi boʻlgan. U „TEDxYouth@München“da tinglovchilarga „Tanlash erkinligiga jiddiy yondashing“ mavsusida maslahat berdi[8].

Eron shaxmat federatsiyasi bilan ziddiyat

[tahrir | manbasini tahrirlash]

2017-yil fevral oyida[9], Eron shaxmat federatsiyasi[10] Derakhshani 2017-yilgi Gibraltar shaxmat festivalida oʻynaganidan soʻng, „milliy manfaatlar“ tufayli Eron terma jamoasida oʻynash yoki Erondagi har qanday turnirda ishtirok etishni taqiqlagan edi. U allaqachon Ispaniyaning vaqtinchalik rezidenti edi. Uning FIDE ustasi boʻlgan 15 yoshli ukasi Borna ham xuddi shu turnirning birinchi davrasida isroillik grossmeyster Aleksandr Xuzmanga qarshi oʻynagani uchun diskvalifikatsiya qilindi. Derakhshani bungacha bir nechta turnirlarda hijobsiz ishtirok etgan[11][12]. Derakhshani OAV eʼtiboriga javoban faqat bitta intervyu berdi[12]. U, shuningdek, 2017-yil oxirida The New York Times uchun maqola yozdi.

Qoʻshma Shtatlardagi faoliyati

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Taqiqlanganidan soʻng, Derakhshani Sent-Luis universitetida biologiyani tibbiy yoʻlda oʻrganish uchun joy oldi, Sent-Luis universiteti shaxmat jamoasida oʻynash uchun stipendiya yutib oldi va Sent-Luis ayol jamoasi sardorligini oldi (2019—2022-yillar)[13]. Shu sababdan, Derakhshani 2017-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari terma jamoasida oʻynay boshlagan. Sent-Luis shaxmat jamoasi 2017-yilgi Panamerika kollejlararo shaxmat chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. U 2018-yilda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha, AQSh chempionatida ishtirok etdi va oxirgi oʻrinni egalladi[14]. 2019-yilda u Xitoyning Tyanjin shahrida boʻlib oʻtgan Butunjahon nufuzli universitet shaxmat tanlovida bronza medalini qoʻlga kiritish uchun oʻz jamoasiga hamroh boʻldi[15] va u yakka tartibda turnirda ikkinchi oʻrinni egalladi. U 2020-yilgi ayollar oʻrtasidagi AQSh chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi[16].

Derakhshanining eng yuqori reytingi 2016-yil iyul oyida 2405 ballda edi[7].

  1. ↑ Player transfers in 2017 (Wayback Machine saytida 2017-02-04 sanasida arxivlangan). FIDE.
  2. ↑ Derakhshani, Dorsa. „Why I Left Iran to Play Chess in America“ (en-US). The New York Times (2017-yil 29-dekabr). Qaraldi: 2020-yil 26-mart.
  3. ↑ „Asian Youth Chess Championship 2012 Under 14 Girls“. www.chess-results.com. Qaraldi: 2017-yil 11-sentyabr.
  4. ↑ Banjan, Priyadarshan. „Asian Youth Championship“. Chess News. ChessBase (2014-yil 24-noyabr). Qaraldi: 2017-yil 11-sentyabr.
  5. ↑ „Asian Nations Chess Cup 2012 – Complete Lineups“. Chessdom (2012-yil 17-may). Qaraldi: 2017-yil 11-sentyabr.
  6. ↑ „Chinese men crush Vietnam, Indian women beat Iran-B“ (PDF). Asian Nations Cup Bulletin. 5-jild. 2014-05-24.
  7. ↑ 7,0 7,1 Dorsa Derakhshani’s FIDE card
  8. ↑ Take your freedom of choice seriously | Dorsa Derakhshani | TEDxYouth@München (inglizcha), qaraldi: 2019-08-25
  9. ↑ Chess prodigy moves west to play hijab-free, The Australian, October 10, 2017
  10. ↑ Iranian Chess Federation
  11. ↑ Iran bans teenage chessplayers for „harming national interests“, ChessBase, 21 February 2017
  12. ↑ 12,0 12,1 Klein. „Ousted Iranian Player: 'My Wardrobe Should Not Be Anyone's Business!'“ (en-US). Chess.com (2017-yil 28-fevral). Qaraldi: 2020-yil 26-mart.
  13. ↑ „Saint Louis University Chess“. Saint Louis University. Qaraldi: 2020-yil 18-may.
  14. ↑ Saint Louis Chess Club, Pairings & Results — 2018 Womenʼs Championship (Wayback Machine saytida 2021-05-16 sanasida arxivlangan), uschesschamps.com, April 2018
  15. ↑ „提示“. 2020-yil 22-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 10-avgust.
  16. ↑ „U.S Chess Champs 2020 — official site“. 2021-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 10-avgust.