Dovud ibn Iso ibn Muso al-Hoshimiy

Dovud ibn Iso ibn Muso al-Hoshimiy (arabcha:داود بن عيسى بن موسى الهاشمي) Abbosiylar uyining IX asrda kadetlar (harbiylar) tarmogʻining aʼzosi boʻlgan. Dovud Abbosiylar xalifaligida 811–815 yillarda Madina va Makka hokimi boʻlib xizmat qilgan.

Dovud ibn Iso ibn Muso داود بن عيسى بن موسى
Abbosiylar halifaligida Madina va Makka shahri gubernatori
Mansab davri 811-yil – 815-yil
Oʻtmishdoshi	Ismoyil ibn al-Abbos ibn Muhammad
Vorisi	Horun ibn al-Musayyib
Shaxsiy maʼlumotlari
Vafoti	820-yil Abbosiylar Halifaligi
Otasi	Iso ibn Muso
Qarindoshlari	Ali (akasi) Muso ibn Iso ibn Muso al-Hoshimiy

Faoliyati

Dovud Iso ibn Musoning oʻgʻli edi. Otasi abbosiylarning muhim va qudratli amaldorlaridan bir boʻlgan. Dovudning ukalari ham Abbosiylar hukumatida nufuzli lavozimlarni egallagan edilar.

Dovud uzoq amakivachchasi xalifa al-Amin tomonidan 811-yilda yuqori lavozimga tayinlagan. U al-Aminning hukmronligi davrida gubernator boʻlib qoldi, ammo toʻrtinchi fitna tufayli keyinchalik, 812-yilda al-Aminning raqibi al-Maʼmunga xizmat qila boshlagan.

Makkada Dovud ibn Iso namozxonlarga al-Amin otasi Horun ar-Rashidning vorislik bay’atlarini buzib, ularni al-Maʼmunga bay’at qilishga boshchilik qilganini eslatdi. Keyin Dovud Marv shahriga borib, oʻzini al-Maʼmunga koʻrsatdi. Halifa al-Maʼmun Dovudni Makka va Madina hokimligiga tasyinladi.

Toʻrtinchi fitnada Bagʻdodni qamal qilish paytida vaziyat yomonlashdi va Tohir ibn Husayn (al-Maʼmunning qo'mondoni) sobiq xalifa al-Aminni shahardan chiqarib yubordi, al-Amin xavfsiz chiqib ketish uchun muzokaralar olib borishga harakat qildi. Tohir ibn Husayn istamay rozi boʻlib, al-Amin xalifalik mansabining tayogʻi, muhri va boshqa nishonlarini agʻdarib qoʻyishi sharti bilan rozi boʻldi. Al-Amin buni istamay, qayiqda ketmoqchi boʻldi. Tohir ibn Husayn qayiqni payqab qoldi va oʻz odamlarini xalifaning orqasidan joʻnatib yubordi, u qoʻlga olinib, qatl qilinadigan xonaga keltirildi va qatl qilindi. Al-Aminning boshi al-Anbar darvozasiga osib qoʻyildi. At-Tabariy Tohirning yangi xalifa al-Maʼmunga yozgan maktubidan iqtibos keltiradi va unga al-Aminning qoʻlga olinishi va qatl etilishi va Bagʻdoddagi tinchlik holati haqida xabar beradi. Shundan keyin al-Maʼmun xalifa boʻldi.

815-yilda Madina shahri Aliylar tarafdori isyonchi Abu as-Surayyo as-Sariy ibn Mansur nomidan bosib olindi. Abbosiylar hukumati qo'mondoni Ali ibn Abu Said tomonidan yuborilgan shaxs Horun ibn al-Musayyabni hokim qilib tayinladi. Qoʻzgʻolonchilar shaharni egallashga muvaffaq boʻldilar, chunki Dovud isyonchilarga qarshi turishni va muqaddas shaharda qon toʻkishni istamadi, hatto mahalliy garnizon qoʻmondoni Masrur al-Kabir ularga qarshi turishni maʼqul koʻrdi. Oxir-oqibat, Dovud ibn Iso Abbosiylar tarafdorlarining bir qismi bilan shaharni tark etdi va uning qoʻshinlari kamaygan va ziyoratchilarning isyonchilarga qoʻshilishidan qoʻrqib ketgan Masrur al-Kabir ham bir necha kun ichida Dovudga ergashdi.