Dudu Miyan
Муҳсин ад-Дин Аҳмад (1819—1862) — Дуду Миян номи билан танилган Бенгалиядаги Фараизи ҳаракати етакчиси. 1857-йилги Ҳиндистон қўзғолонида фаол рол ўйнаган.
Дуду Миян | |
|---|---|
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди |
Муҳсин ад-Дин Аҳмад 1819 |
| Вафоти |
1862 (ёши 42–43) |
| Дини | Ислом |
| Мазҳаб | Сунний |
| Юриспруденсия | Ҳанафийлик |
| Оқим | Фараизи |
| Тариқат | Қодирий |
| Танилган соҳаси | Фараизи ҳаракати, 1857-йилги Ҳиндистон қўзғолони |
Ёшлиги
Аҳмад 1819-йилда Мадарипурнинг Мулфатганж шаҳрида Бенгал мусулмонлари оиласида туғилган. Отаси Ҳожи Шариатуллоҳ Фараизийлар ҳаракатининг асосчиси эди. Ёшлигида отасидан таълим олган Аҳмад ўн икки ёшида Арабистоннинг Макка шаҳрига таълимни давом эттириш учун юборилади[1].
Ҳаракат
Шариатуллоҳ вафотидан кейин Миян ҳаракатни янада радикал, аграр характерга олиб келди ва самарали ташкилий тузилма ярата олди. Унинг фикрича ер уни ишлаганларга тегишли эди. Ўзининг бошқарув тизимини ўрнатди, ҳар бир қишлоққа бир халифа (раҳбар) тайинлади. Унинг сиёсати Британия бошқарувидаги давлат таркибида давлат яратиш эди[2]. 1838-йилда Миян ўз издошларини заминдорларга даромад тўламасликка чақирди. Индиго Кутҳис, тез-тез раиятлар томонидан ҳужумга учраган ва талон-торож қилинган[3]. Қасос сифатида уй эгалари ва индиго экувчилар Миянга қарши иш қўзғатиб, уни ушлаб туришга ҳаракат қилишди. 1838-, 1844-, 1847-йилларда бир неча бор ҳибсга олинган, аммо деҳқонлар орасида динидан қатъи назар, шу қадар машҳур бўлгани сабабли қўйиб юборилган ва бу ҳолатларда судлар камдан-кам ҳолларда унга қарши гувоҳ топарди[4].
Вафоти
1857-йилги Ҳиндистон қўзғолони пайтида Британия ҳукумати уни эҳтиёт чораси сифатида ҳибсга олди ва Калкутта шаҳридаги Алипоре қамоқхонасида сақлади. 1859-йилда озод қилинди ва қайта ҳибсга олинди. 1860-йилда яна озод қилинди. 1862-йилда Миян Даккада 42-43 ёшларида вафот этди[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Волуме 3, Кеннетҳ W. Жонес. Соcио-Религиоус Реформ Мовеменц ин Бритиш Индиа, 1989. ИСБН 9780521249867. Қаралди: 2018-йил 4-май.
- ↑ У. А. Б. Разиа Актер Бану. Ислам ин Бангладеш. Э. Ж. Брилл, 1992 — 37–38-бет. ИСБН 90-04-09497-0. „Ин Дуду Миян'с виэw, ланд белонг то тҳосе wҳо эхплоитед ит ... Ҳис административе реформс энтаилед тҳе дивисион оф Фараиди сеттлемент ареас инто смалл униц ... Ин эач оф тҳе виллаге униц Дуду Миян аппоинтед а унит кҳалифаҳ ... Дуду Миян девелопед wҳат амоунтед то а виртуал параллел говернмент то тҳат оф тҳе Бритиш ... [Тҳе Фараиди мовемент'с] примарй политиcал гоал wас то протеcт тҳе ҳелплесс Муслим массес фром тҳе мисерабле cондитионс cреатед бй деспотиc анд cаприcиоус заминдарс оф рурал Бенгал.“
- ↑ „Тҳе Фараизи Мовемент“. ИмпортантИндиа.cом (2013-йил 11-декабр). 2018-йил 27-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 4-май.
- ↑ Ҳардй. Тҳе Муслимс оф Бритиш Индиа. CУП Арчиве, 1972 — 56–-бет. ИСБН 978-0-521-09783-3.