Dunyo tomi
Дунёнинг томи ёки дунё тепаси – бу дунёнинг энг баланд минтақасини тасвирлаш учун ишлатиладиган метафорик эпитет ёки ибора, шунингдек, Олий Осиё деб ҳам аталади. Бу атама одатда Осиёнинг ички тоғли ҳудудларини, жумладан Помир, Ҳимолой, Тибет платоси, Ҳиндукуш, Тян-Шан ва Олтой тоғларини назарда тутади.
Қўлланиши
Яқинда 2020-йилги тадқиқотда Олий Осиё атамаси Кашмир, Ҳазора, Нуристон, Лағмон вилояти, Озод Кашмир, Жамму, Ҳимачал-Прадеш, Ладах, Гилгит Балтистон, Читрал, Ғарбий Тибет, Ғарбий Шинжон, Бадахшон, Тоғли Бадахшон, Фарғона водийси, Ўш ва Туркистонни туркумлаш учун метафора сифатида ишлатилган. Бу бой ресурсли ҳудудлар Тян-Шан, Помир, Қорақурум, Ҳиндукуш ва Ғарбий Ҳимолойнинг бешта асосий тоғли тизими ҳамда учта асосий дарё тизими Амударё, Сирдарё ва Ҳинд билан ўралган. Тадқиқотда ХХИ асрда Америка Қўшма Штатлари, Хитой, Россия, Буюк Британия, Ҳиндистон, Покистон, Афғонистон, Қозоғистон, Ўзбекистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркия, Эрон ва Янги Катта Ўйинда иштирок этган бошқа ўйинчиларнинг Олий Осиёда ким ҳукмронлик қилиши борасидаги ўрни кўрсатилган. Тадқиқот, шунингдек, Ғарбий Пахари, Катта Дард, Транс-Ҳимолой, Бадахшон ва Сўғдиёна маданий камарларига бўлинган минтақа учун потенциал ривожланиш йўли сифатида Пан-Осиёлик ва Халқаро ҳуқуққа Олий Осиё ёндашувларини (ҲААИЛ) ўрганишга ҳаракат қилади[1].
Манбалар
- ↑ Шарма, Вишал (2020). Cивилизатионал Cолониалисм анд тҳе Онгоинг Неw Греат Гаме ин тҳе Сенситиве Ареас оф Ҳигҳ Асиа: Эхплоринг Пан-Ҳигҳ Асианисм ас тҳе потентиал wай форwард фор тҳе Wестерн Паҳари, Греатер Дардиc, Транс-Ҳималаян, Бадакҳшан анд Согдиана Белц поссиблй леадинг то Ҳигҳ Асиан Аппроачес то Интернатионал Лаw (ҲААИЛ). Аcадемиа (Тҳесис). Cардифф: Cардифф Университй. Қаралди: 2021-09-27.