Durroniy vazirlar roʻyxati
| Durroniy imperiyasining Vazir | |
|---|---|
 Ahmadshoh Durroniy muhrining tasviri | |
| Murojaat usuli | Vazir |
| Tayinlovchi | Shoh |
| Taʼsis etilgan sanasi | 1747 |
| Ilk lavozim egasi | Shoh Valixon |
| Soʻnggi lavozim egasi | Fotihxon Barakzay |
| Tugatilgan sana | 1823 |
| O‘rnini egallagan lavozim | Afg‘oniston amirligi vazirlari ro‘yxati |
Ushbu maqolada 1747-yilda tashkil topganidan boshlab, 1823-yilda parchalanguniga qadar boʻlgan davrdagi Durroniy imperiyasi vazirlari' roʻyxati keltirilgan. Roʻyxatga, shuningdek, 1839-yildan 1842-yilgacha boʻlgan birinchi ingliz-afgʻon urushi davridagi Shoh Shujo Durroniyning qisqa muddatli hukmronligi davri ham kiritilgan.
Tarixi
Durroniy imperiyasi 1747-yilda Nodirshoh vafotidan soʻng tashkil topgan. Imperiyaga Ahmadshoh Durroniy asos solgan va u davlat hududlarini barcha yoʻnalishlarda kengaytira boshlagan. Ahmadshoh Xuroson, Panjob va Hindistonning bir qismini zabt etgan. Bu davrda Usmonli imperiyasiga oʻxshash vazirlik lavozimi joriy etilgan. Vazirlar koʻpincha hukmdor almashishi bilan, ayniqsa Temurshoh Durroniyning oʻgʻillari oʻrtasidagi taxt uchun kurashlar paytida tez-tez oʻzgarib turgan. Mahmudshoh Durroniy tomonidan Vazir Fotihxonning oʻldirilishi Durroniy imperiyasining parchalanishiga olib keldi. Shoh Shujo Durroniy 1839-yilda birinchi ingliz-afgʻon urushi davrida taxtga qaytarildi, biroq 1842-yilda u agʻdarilib, oʻldirildi.[1][2]
Vazirlar roʻyxati
| Vazir | Lavozim muddati | Shoh | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Portret | Ismi va unvoni (Tug‘ilgan-Vafot etgan yili) |
Lavozimga kelishi | Lavozimdan ketishi | Muddat | |
|
Shoh Valixon
شاه والی خان (vaf. 1772) |
1747 | 1772 | 25 yil | Ahmadshoh Durroniy
|
| Temurshoh Durroniy
| |||||
|
Hoji Jamolxon
حاجی جمال خان بارکزی |
1772 | 1772 | 1 yil | |
|
|
Rahimdodxon
رحیمداد خان |
1772 | 1774 | 2 yil | |
|
Poyandaxon
پاینده خان بارکزی |
1774 | 1793 | 19 yil | |
|
|
Vafodorxon
وفادار خان (vaf. 1801) |
1793 | 1801 | 8 yil | Zamonshoh Durroniy
|
| Fotihxon Barakzay
فتح خان بارکزی |
1801 | 1803 | 2 yil | Mahmudshoh Durroniy
| |
|
|
Muxtor ad-Davla
مختار الدوله |
1803 | 1808 | 5 yil | Shoh Shujo Durroniy
|
|
|
Akramxon
اکرم خان |
1808 | 1809 | 1 yil | |
| Fotihxon Barakzay
فتح خان بارکزی |
1809 | 1818 | 9 yil | Mahmudshoh Durroniy
| |
|
Fuqarolar urushi
جنگ داخلی |
1818 | 1823 | 5 yil | Fuqarolar urushi
|
|
|
Mulla Shakar
ملا شکر |
1839 | 1840 | 1 yil | Shoh Shujo Durroniy
|
|
Muhammad Usmonxon
محمد عثمان خان |
1840 | 1842 | 2 yil | |
Shuningdek qarang
Manbalar
- ↑ Lee, Jonathan. Afghanistan: A History from 1260 to the Present (English). Reaktion Books, 2019 — 188-bet. ISBN 9781789140101.
- ↑ McChesney, Robert; Khorrami, Mohammad Mehdi. The History of Afghanistan (6 vol. set): Fayż Muḥammad Kātib Hazārah's Sirāj al-tawārīkh (en). BRILL, 19 December 2012. ISBN 978-90-04-23498-7.