Dzerjinskiy Haykali
Дзержинский ҳайкали — 1977-2016-йилларда Озодлик майдонида жойлашган Запороже шаҳридаги Феликс Дзержинский ҳайкали.
Тарих
У 1977-йил 20-декабрда — Бутунроссия фавқулодда комиссияси ташкил этилганининг 60-йиллиги куни ташкил этилган. Унинг ўрнатилишининг ташаббускори Запорожя вилоятидаги КГБ бошқаруви эди. Лойиҳа муаллифлари ҳайкалтарош Николай Собол ва меъмор Анатолий Масютка эди.
Дзержинскийнинг бронза шаклини қуйиш лойиҳаси таклиф қилинди, аммо ҳайкалтарош Н. С. Соболнинг концепцияси ғолиб бўлди-Феликс Эдмундовичнинг „ёрқин“ тасвирини ёрқин гранитда акс эттириш.Муаллиф ёдгорликни фавқулодда режимда яратди-икки ярим ой ичида янцевский гранитидан[буюк Британия] кесиб ташлад[1].
Украина декоммунизациясига мувофиқ, 2016-йил 10-11 мартда ёдгорлик Запорожя шаҳар Кенгашининг 19-феврал 2016-йил сессиясининг қарорига биноан демонтаж қилинди[2][3][4].
Уч қисмга бўлинган ёдгорлик Жанубий турар-жой массивидаги коммунал корхона ҳудудида сақланади. Шунингдек, Серго Орджоникидзе бюстини ва буденовка шаҳридаги Комсомолец бюстини „безовта қилувчи ёшлар“ ҳайкали ҳам бор[5].
Манбалар
- ↑ Акбаш Роман. „История запорожских памятников, которые демонтируют (ретро-фото)“. 061.уа (2016-йил 22-феврал). 2016-йил 7-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 12-апрел.
- ↑ „Рішення №5 «Про демонтаж (перенесення) пам’ятника Ф.Е. Дзержинському на майдані Волі в місті Запоріжжі»“. Міська рада міста Запоріжжя (2016-йил 19-феврал). 2022-йил 17-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-январ.
- ↑ Аблицова Анна. „В Запорожье начался демонтаж памятника Дзержинскому“. 061.уа (2016-йил 10-март). 2016-йил 14-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 12-апрел.
- ↑ Гонченко Татьяна. „Памятник Дзержинскому демонтирован“. 061.уа (2016-йил 11-март). 2016-йил 3-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 12-апрел.
- ↑ „Где в Запорожье хранят демонтированные памятники Дзержинскому, Орджоникидзе, «Тревожной молодости» и что с ними“. Первый Запорожский (2020-йил 27-феврал). 2021-йил 4-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 4-октябр.