ESPEN
| Клиник овқатланиш ва метаболизм бўйича Европа уюшмаси |
|---|
| Қисқартириш : ЭСПЕН |
| Яратилган : 1980-йил |
| Веб-сайт : ҳттп://www.эспен.орг/ |
Клиник овқатланиш ва метаболизм бўйича Европа уюшмаси (ЭСПЕН) (инглизча: Эуропеан Соcиэтй фор Cлиниcал Нутритион анд Метаболисм) — парентерал ва энтерал овқатланиш масалалари билан шуғулланувчи кўп сохали ташкилотдир. Расмий тили — инглиз тили. Уюшманинг бош офиси Люксембургда рўйхатдан ўтган.
Яратилиш тарихи
Уюшма 1980-йилда Буюк Британиянинг Нюкасл шаҳрида расман ташкил этилган. Уюшма тарихи 1979-йилга бориб тақалади, ўшанда Стокголмдаги норасмий халқаро йиғилишда метаболизмга бағишланган ташкилот тузишга қарор қилинган. Ўткир касаллик билан боғлиқ овқатланиш ва метаболизм муаммолари бўйича фанлараро тадқиқотлар асосида жамият яратишга қарор қилинган. Уюшма дастлаб Европа парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти деб номланган (Эуропеан Соcиэтй оф Парентерал анд Энтерал Нутритион), шунинг учун ЭСПЕН қисқартмасини олган. Бу клиник овқатланишни ўрганган биринчи илмий жамият эди. 1966-йилда Халқаро Парентерал Овқатлантириш Жамияти (ИСПН) 50-60-йилларда парентерал овқатланишнинг жадал ривожланиши билан боғлиқ илмий натижаларни муҳокама қилиш учун ташкил этилган. 60-йиллардаги АҚШда парентерал овқатланишнинг ривожланиши ва тарқалиши 1977-йилда Америка Парентерал ва Энтерал Озиқлантириш Жамиятининг (АСПЕН) яратилишига олиб келган.
Уюшма мақсадлари
- Фундаментал ва клиник тадқиқотлар ўтказиш;
- Беморларга клиник ёрдамнинг кўрсатилиши ва унунг сифати бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш.[1]
Уюшма фаолияти сохаси
- Клиник тадқиқотларни амалга ошириш;
- Йиллик мукофотлашда ёш тадқиқотчиларга ёрдам бериш ва рағбатлантириш;
- Турли илмий тадбирларни ташкил этиш[2];
- Китоблар, монографиялар ва журналларни нашр этиш;
- Маърифий тадбирларни ташкил этиш ва ўтказиш;
- Клиник овқатланиш масалалари бўйича давлат органлари билан ўзаро ҳамкорликни ташкил этиш.
Уюшма тадбирлари
- ЭСПЕН йиллик конгресси;
- ЭСПЕН узоқ муддатли ўқув дастури;
- ЭСПЕН Клиник овқатланиш курслари;
- ЭСПЕН Клиник овқатланиш куни;
- Клиник овқатланиш масалаларини муҳокама қилиш учун учрашувлар.
Йиллик халқаро конгресс Европанинг турли шаҳарларида бўлиб ўтади, унда дунёнинг 82 давлатидан 3000 га яқин иштирокчи қатнашади. ЭСПЕН клиник овқатланиш ва организмдаги метаболизм жараёнлар ҳақидаги билимларни тарқатиш ва амалиётда қўллашга ҳар томонлама ҳисса қўшади. Ассоциация томонидан ўтказиладиган йиллик конгрессларда шифокорларга ЭСПЕНнинг сўнгги клиник тадқиқотлари ва илмий ишланмалари ҳақида сўзлаб берилади, қўшма таълим дастурлари амалга оширилмоқда: ҳар қандай мутахассис „Овқатланиш ва метаболизм“ (Эуропеан Соcиэтй оф Парентерал анд Энтерал Нутритион) мутахассислиги бўйича ЭСПЕН базасида малака ошириш курсларини тамомлаши мумкин.
Нашрлар
ЭСПЕНнинг расмий нашрлари қуйидагилар ҳисобланади:
- „Клиник овқатланиш“ (Cлиниcал Нутритион) журнали, ойига 2 марта нашр этилади;
- Клиник овқатланиш қўшимчалари учун журнали (Cлиниcал Нутритион Супплеменц);
- „э-СПЕН“ электрон нашри.
ЭСПЕН нинг клиник овқатланиш бўйича кўрсатмалари турли ихтисосликдаги шифокорларга ҳар бир бемор учун овқатланишни қўллаб-қувватлаш дастурлари бўйича энг яхши қарорларни қабул қилиш ва даволашнинг энг яхши натижаларига эришиш имконини берувчи жуда фойдали ва муҳим воситадир. Тавсиялар Европа мамлакатлари мутахассисларининг умумлаштирилган тажрибасини ифодалайди, улар асосида бутун дунё шифокорлари ўз мамлакатларида стандартларни ишлаб чиқадилар.
ЭСПЕН аъзолари
Турли мамлакатлардаги ЭСПЕН фаолияти маҳаллий парентерал ва энтерал овқатланиш жамиятлари томонидан қўллаб-қувватланади. 2011-йилда 25 та маҳаллий жамиятлар эълон қилинган:
- Германия — ДГЕМ (Германия Клиник Озиқлантириш Жамияти);
- Австрия — АКЕ (Австрия Клиник Озиқлантириш Жамияти);
- Белгия (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-04-21 санасида архивланган) — СБНC (Белгия Клиник Озиқлантириш Жамияти);
- Босния ва Герцеговина — БҲСПЕН (Босния ва Герцеговина парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Болгария — БУЛСПЕН (Болгария парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Хорватия — CСПЕН (Хорватия парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Дания — ДСКЕ (Дания парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Словения — СЗКП (Словения парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Испания — СЕНПЕ (Испания парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Франсия — СФНЕП (Франсуз тилида сўзлашувчи парентерал ва энтерал озиқланиш жамияти) (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-10-25 санасида архивланган);
- Венгрия — ҲСПЕН (Венгрия парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Исландия — ИСПЕН (Исландия парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Италия — СИНПЕ (Италия парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Литва — ЛСПЕН (Литва парентерал ва энтерал озиқланиш жамияти);
- Македония — МСПЕН (Македония Парентерал ва Энтерал Озиқлантириш Жамияти);
- Нидерландия — НЕСПЕН (Нидерландия Клиник Озиқлантириш ва Метаболизм Жамияти);
- Полша — ПОЛСПЕН (Полша парентерал ва энтерал озиқланиш жамияти);
- Португалия — АПНЕП (Португалия парентерал ва энтерал озиқланиш ассоциацияси);
- Буюк Британия — БАПЕН (Британия парентерал ва энтерал озиқланиш ассоциацияси);
- Чехия — CСПЕН (Чехия парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Руминия — РОСПЕН (Руминия парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Сербия — НУПЕН (Сербия Парентерал ва Энтерал овқатланиш Жамияти);
- Швеция — СWЕСПЕН (Швеция парентерал ва энтерал овқатланиш жамияти);
- Швейсария — ССНC (Швейсария клиник овқатланиш жамияти);
- Туркия — Кепа (Туркия парентерал ва энтерал овқатланиш уюшмаси);
Россияда ҳам шунга ўхшаш ташкилот мавжуд — Россиянинг „Паэнтерал ва энтерал овқатланиш жамияти“ уюшмаси. Россия уюшмаси ЭСПЕН билан яқин ҳамкорлик қилиб, маҳаллий тиббий ёрдам тизимини жаҳон стандартларига мослаштиришга ҳаракат қилмоқда.
Яна қаранг
- Клиник овқатланиш
- парентерал озиқлантириш
- Энтерал озиқланиш
- Клиник овқатланиш куни
- Реми Меер
Манбалар
- ↑ „Рекомендации Европейского общества клинического питания и метаболизма по применению парентерального питания в интенсивной терапии, под ред. Шестовалова А. Е., Свиридова С. В. "Cлиниcал Нутритион" 2009 стр.6“. 1-ноябр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-январ 2013-йил.
- ↑ „Научные мероприятия ЭСПЕН“. 2-январ 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-январ 2013-йил.