Edmontonia
Эдмонтониа[1] (лотинча: Эдмонтониа — зирҳли динозаврлар туркуми, кеч бўр даври нодозаврлар оиласига мансуб. Эдмонтониа скелетлари Канада ва АҚШда топилган.
| †Эдмонтония | |
|---|---|
|
| |
| Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Эукариотлар |
| Тип: | Хордалилар |
| Синф: | Судралиб юрувчилар |
| Туркум: | Динозаврлар |
| Оила: | Нодосауридс |
| Уруғ: | Эдмонтониа |
| Халқаро илмий номи | |
| Эдмонтониа Стернберг, 1928 | |
Турлари
| |
Калтакесак Канаданинг Алберта провинсиясида жойлашган Эдмонтон геологик тузилиши шарафига номланган, унинг қолдиқлари биринчи бўлиб топилган[2].
Тавсиф

Эдмонтониа баландлиги 2 метр ва узунлиги 7 метр бўлиб, оғирлиги 4 тоннага яқин бўлган ўтхўр динозавр[2]. Унинг орқа ва бошининг юқори қисми суяклар билан қопланган бўлиб, улар думга яқинроқ бўлган тиканларга ўхшарди. Тўртта энг катта тиканлар калтакесакнинг елкасидан турли йўналишларда бўлиб, йиртқичлардан ҳимоя ёки кураш воситаси бўлиб хизмат қилган[3].
Кашфиёт ва қарашлар

Панголин тури (Э. лонгиcепс) биринчи марта 1924-йилда Жорж Патерсон томонидан Моррин қишлоғи яқинидаги Ҳорсеҳоэ Cанён геологик шаклланишида кашф этилган. Бироқ, унга исм фақат 1928-йилда Чарлз Стернберг томонидан берилган. НМC 8531 ҳолотипи қисман скелетдан иборат.
Кейинчалик Техасдаги Агуя геологик қатламида яна бир тур топилди, у 1930-йилда Э. ругосиденс номини олди. Бош суяги тузилишидаги турлар билан фарқ қилганлиги сабабли, Роберт Баккер уни Часстернбергиа (Стернберг шарафига) алоҳида жинс ёки кичик жинсга ажратди[4], аммо бу илмий ҳамжамиятда умумий эътирофга эга эмас[5].
Бугунги кунга қадар маълум бўлган учинчи тур, Э. аустралис, фақат топилган сервикал қалқонлардан маълум бўлган[6], ҳозирда Глйптодонтопелта (Бурнс, 2008)[7] нинг синоними ҳисобланади.
Манбалар
- ↑ Нейш Д. Барретт П. Динозаври. 150 000 000 лет господства на Земле / науч. ред. А. О. Аверянов. — М.: Алпина нон-фикшн, 2019. — С. 73. — 223 с. — ИСБН 978-5-91671-940-6.
- ↑ 2,0 2,1 Эдмонтония[сайт ишламайди]
- ↑ "Эдмонтониа." Ин: Додсон, Петер & Бритт, Броокс & Cарпентер, Кеннетҳ & Форстер, Cатҳерине А. & Гиллетте, Давид Д. & Норелл, Марк А. & Олшевскй, Георге & Парриш, Ж. Мичаэл & Wеишампел, Давид Б. Тҳе Аге оф Диносаурс. Публиcатионс Интернатионал, ЛТД. п. 141. ИСБН 0-7853-0443-6.
- ↑ Баккер, Р.Т. (1988). Ревиэw оф тҳе Лате Cретаcеоус нодосауроид Диносауриа: Денверсаурус счлессмани, а неw армор-платед диносаур фром тҳе Латест Cретаcеоус оф Соутҳ Дакота, тҳе ласт сурвивор оф тҳе нодосаурианс, wитҳ cомменц он Стегосаур-Нодосаур релатионшипс. Ҳунтериа 1(3):1-23.(1988).
- ↑ Cарпентер К. „Пҳйлогенетиc аналйсис оф тҳе Анкйлосауриа“, . Тҳе Арморед Диносаурс. Индиана Университй Пресс, 2001 — 455—484-бет. ИСБН 0-253-33964-2.
- ↑ Форд, Т.Л. (2000). А ревиэw оф анкйлосаур остеодермс фром Неw Мехиcо анд а прелиминарй ревиэw оф анкйлосаур армор. Ин: Луcас, С.Г., анд Ҳеcкерт, А.Б. (эдс.). Диносаурс оф Неw Мехиcо. Неw Мехиcо Мусеум оф Натурал Ҳисторй анд Сcиэнcе Буллетин 17:157-176.
- ↑ Мичаэл Э. Бурнс анд Роберт М. Сулливан (2011). „А неw анкйлосаурид фром тҳе Уппер Cретаcеоус Киртланд Форматион, Сан Жуан Басин, wитҳ cомменц он тҳе диверситй оф анкйлосауридс ин Неw Мехиcо“. Фоссил Реcорд 3. Неw Мехиcо Мусеум оф Натурал Ҳисторй анд Сcиэнcе, Буллетин 53: 169—178.