Эдуард Ефимович Гуфелд (русча: Эдуа́рд Ефи́мович Гу́фельд; 1936-йил 19-март — 2002-йил 23-сентябр) — Совет халқаро шахмат гроссмейстери, шахмат бўйича китоблар муаллифи.

Шахматдаги фаолияти

Гуфелд 1953-йилда шахмат турнирларида қатнаша бошлади ва кейинги йили ўсмирлар ўртасидаги Украина чемпионатида ғолиб чиқди[1]. 1964-йилда халқаро уста, 1967-йилда эса халқаро гроссмейстер унвонига сазовор бўлди. 1977-йилда у Эло рейтингида 2570 балл билан ўша пайтда дунёда 16-ўринни эгаллади.

У Грузия Республикасининг Тбилиси шаҳрига кўчиб ўтди ва у ерда 1978-йилда шахмат бўйича аёллар ўртасидаги энг ёш жаҳон чемпиони бўлган Мая Чибурданидзега мураббийлик қилди. Совет Иттифоқи парчаланганидан кейин у АҚШга кетди[2].

У ФИДЕ шахмат санъати ва кўргазмаси қўмитасида иш бошлади.

Гуфелд шахмат бўйича 80 дан ортиқ китоблар ёзган энг сермаҳсул муаллифлардан бири эди. Унинг ғурурли ютуқлари, бу „Мона Лиза“ деб атаган Владимир Багировга қарши қирол Ҳиндистон мудофааси, Сäмиш Вариатион билан ғалаба эди[3] ва 1967-йилда Василий Смислов устидан ғалаба қозонган. Ушбу ўйинларнинг биринчиси Жон Нанннинг барча даврларнинг юзта энг буюк ўйинлари тўпламига, "Дунёдаги энг буюк шахмат ўйинларининг Мамонт китоби"га ва ундан кейинги 112 ўйинли тўпламга кирди. Гуфелд 1975-йилда яна Смисловни мағлуб этди[4].

У инглиз тилида гапирганда унинг устидан кулаётганларга: „Менимча, менинг инглиз тилим сизларнинг русчангиздан яхшироқ!“ деб айтар эди[5].

Ўлими

2002-йил сентябр ойида Гуфелд инсулт ва юрак хуружига учради. Бир муддат ҳушидан кетиб, у ўзига келди, лекин гапира олмади ва юра олмади. Икки ҳафта ўтгач, у 66 ёшида Лос-Анжелесдаги Сидарс-Синай тиббиёт марказида вафот этди. У Калифорниядаги Ҳоллйwооддаги Ҳоллйwоод абадий қабристонига дафн этилган.

Машҳур ўйинлари

Гуфелднинг 1967-йилда Смислов устидан қозонган ғалабаси:

Василий Смислов Гуфелдга қарши; Спартакиада, Москва 1967-йил.

1.c4 Нф6 2.Нф3 г6 3.б4 Бг7 4.Бб2 0-0 5.э3 б6 6.д4 c5 7.дхc5 бхc5 8.б5 а6 9.а4 Не4 10.Бхг7 Кхг7 11.Қд5 Қа5+27.К 13.Қхб7 Нc6 14.Нфд2 Ра7 15.бхc6 Рхб7 16.cхб7 Қб4 17.Нхе4 Қб2+ 18.Нбд2 Қха1 19.Нхc5 Рб8 20.г3 Қа3 21.Нхд7 Рх524б3 Қ.22б.3 Қ. Рд1 э6 26.c6 Қc4+ 27.Ке1 Қд3 28.Бф1 Қхе3+ 29.Бе2 а5 30.ф4 ф6 31.c7 Рc2 32.Кф1 Рхc7 33.Нc4 Рхc4 34.Бхc4 0–1

— [6]

Китоблари

Манбалар

  1. ↑ Ҳарцтон. „Эдуард Гуфелд – Совиэт чесс грандмастер wиделй репутед то бе ин тҳе пай оф тҳе КГБ (Обитуарй)“]. Тҳе Индепендент (2002-йил 28-сентябр). 2010-йил 21-ноябрда асл нусхадан архивланган.
  2. ↑ Слоан. „Чесс Грандмастер Эдуард Гуфелд ҳас диэд“ (2002-йил 24-сентябр). 2006-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 21-апрел.
  3. ↑ Владимир Багиров вс. Эдуард Гуфелд, Кировабад сф ч-УРС 1973: Кинғс Индиан Дефенсе: Саэмисч Вариатион. Ятес Дефенсе (Э83) Аccессед Аугуст 21, 2009.
  4. ↑ Эдуард Гуфелд вс. Василй Смйслов, Эреван 1975: Cаро-Канн Дефенсе: Бреер Вариатион (Б10) Аccессед Аугуст 20, 2009.
  5. ↑ Ремемберинг Грандмастер Эдуард Гуфелд (19 Марч 1936 — 23 Септембер 2002) (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-03-31 санасида архивланган). Аccессед Аугуст 20, 2009.
  6. ↑ „Василй Смйслов вс. Эдуард Гуфелд, 10тҳ Совиэт Теам-ч финал А (1967), Мосcоw УРС; Энглиш Опенинг: Англо-Индиан Дефенсе. Кинғс Индиан Форматион (А15)“. Чессгамес.cом. Қаралди: 2009-йил 21-август.