Qitʼa (xattotlik namunasi). Sakip Sabanchi muzeyi
Xattotlik kompozitsiyasi. Albayrak Hat toʻplami

Egrikapili Mehmed Rasim Efendi (tugʻ. 1687—vaf. 13-may, 1756) (Hozirgi turk tili: Eğrikapılı Mehmed Râsim Efendi) – Usmonlilar davrining xattoti va shoiri.

Hayoti va faoliyati

Istanbulning Eğrikapı tumanida tugʻilgan, tugʻilgan joyi nomidan kelib chiqib Eğrikapılı taxallusi bilan tanilgan. Uning otasi Yusuf Efendi (vaf. 1729) Mulla Aşkî masjidining imomi hamda yetuk xattot edi[1].

Bolaligida Eğrikapılı otasi qoʻlida tahsil oldi, keyinroq saroy xattoti Yedikuleli Sayyid 'Abdulloh Efendining shogirdi boʻladi. 1705-yilda ustozidan ijozatnoma (sertifikat) olgan[2].

Mehmed Rasim ijodi bilan shuhrat qozonib, Sulton Ahmad III hukmronligi davridagi Lola davrida saroyning yirik xattotlaridan biriga aylandi. 1714-yilda Galata saroyida xattotlik oʻqituvchisi etib tayinlandi, 1737-yilda esa Topqopi saroyida shu vazifani bajardi. U Qurʼonning 60 dan ortiq qoʻlyozma nusxasini koʻchirganligi, shuningdek koʻplab bitiklarni yozganligi bilan mashhur, jumladan, Konstantinopoldagi Azap Kapida Saliha Sulton favvorasidagi yozuvlar ham shular jumlasidandir. Shuningdek u qogʻoz ebrusi sanʼatini ham yaxshi bilgan[3].

Rasim Mehmed yaxshi taʼlim olgan inson boʻlib, uch xil tilda sheʼrlar yozgan[4].

U 1169-yilda (1756-yil 14-may) sil kasalligidan vafot etib, Eğrikapı tashqarisidagi bir cherkovda dafn etilgan[5]. Uning shogirdi Mestcizade Ahmad Efenci (vaf. 1761) qabr toshini bitgan.

Manbalar

  1. ↑ Islam Encyclopedia Online:
  2. ↑ M. Uğur Derman, Ninety-nine Qur’an manuscripts from Istanbul, Istanbul, Kültür Ajansı, 2010, pp 100-101, Excerpt:; M. Uğur Derman, Letters in Gold: Ottoman Calligraphy from the Sakıp Sabancı Collection, Istanbul, Metropolitan Museum of Art, 1998, p. 94
  3. ↑ Bloom, J. M. and Blair, S. S., The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture, Volume 2, Oxford University Press, 2009, p. 474
  4. ↑ Osmanlı tarihi: cilt. 2. kısım. Uzunçarşılı, İ.H. XVIII. yüzyıl (1959), İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Enver Ziya Karal, page 554
  5. ↑ Islam Encyclopedia Online:

Adabiyotlar

  • Osmanlı Tarihi: cilt. 2. kısım. Uzunçarşılı, İ.H. XVIII. yüzyıl (1959), İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Enver Ziya Karal, p. 554