El Temür sahifasining manbasini koʻrish

{{Qisqa tavsif|12-asr mo‘g‘ul imperiyasi siyosatchisi}}
{{qirollik bilgiqutisi|name=El Temür|image=|birth_date=|death_date=May 1333|issue={{Unbulleted list|[[Danashiri]]|Tanggici}}}}
'''El Temür''' ({{Lang-zh|燕帖木兒}}; [[Mongol tili|moʻgʻulcha]]:{{MongolUnicode|ᠡᠯᠲᠡᠮᠦᠷ}}; 1333-yilda vafot etgan) etnik [[Qipchoqlar|qipchoq]]<ref>{{cite book |last1=Lane |first1=George |title=A Short History of the Mongols |date=2018 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-78076-606-5 |page=183}}</ref> amaldor boʻlib, u [[Yuan (sulola)|Yuan sulolasi]]ga xizmat qilgan. El Temür 1328-yilda poytaxt [[Xonbaliq|Xonbaliq]]da [[To‘g‘on Temür]] (Venszun imperatori)ni Yuan imperatori qilib taxtga oʻtqazgan davlat toʻntarishining boshida turgan<ref>{{cite book|last1=Rossabi|first1=Morris|title=Eurasian Influences on Yuan China|date=23 May 2013|isbn=978-981-4459-72-3|pages=170|url=https://books.google.com/books?id=K4MtAgAAQBAJ&q=%22El+Tem%C3%BCr%22&pg=PA170|accessdate=14 August 2014}}</ref>. Xonbaliqdagi restavratsiyachilar Toʻgʻon Temür va El Temür rahbarligida [[Ikki poytaxt urushi]]da gʻalaba qozonishdi. [[Shandu]] qoʻshinlari taslim boʻlgach, Toʻgʻon Temür ukasi [[Kusala]] (Minszun imperatori) foydasiga taxtdan voz kechdi. Kusala Chigʻatoy xoni [[Elchigedey (Chigʻatoy)|Elchigidey]] tomonidan qoʻllab-quvvatlangan va Xonbaliqda uni kutib olish niyati borligini eʼlon qilgan. Biroq Kusala Toʻgʻon Temür bilan ziyofatdan atigi toʻrt kun oʻtib kutilmaganda vafot etadi, goʻyoki El Temür uni zaharlab oʻldirgan, soʻng u pro-Kusala amaldorlarini qatl qildirib, hokimiyatni harbiy sarkardalar qoʻliga topshirgan. Ularning zoʻravon boshqaruvi Yuan sulolasi tanazzulini boshlab bergan.

Qizi [[Danashiri]] [[To‘xon Temür]] (Xuizun imperatori)ga turmushga chiqqan va undan oʻgʻil koʻrgan, biroq u bolaligida vafot etgan. El Temürning Tanggici ismli oʻgʻli ham boʻlgan va u ham ofitser edi.

El Temür kasal boʻlib qolib, 1333-yilda vafot etadi va uning farzandlari Danashiri hamda Tanggici 1335-yilda ilgari hamfitnadoshi boʻlgan [[Bayan]] tomonidan oʻldirilgan<ref>{{cite book|last1=Atwood|first1=Christopher P.|title=Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire|year=2004|url=https://archive.org/details/encyclopediaofmo0000atwo|url-access=registration|isbn=0-8160-4671-9}}<!--|accessdate=14 August 2014--></ref>.

El Temür Yuan sarkardasi Tutuha ([[土土哈]] 1237–1297)ning nabirasi edi.

== Ommabop madaniyatda ==

* 2013–2014-yillardagi MBC teleseriali ''Imperator ayol Ki''da aktyor [[Jeon Gook-hwan]] tomonidan tasvirlangan<ref>{{cite web|url=https://thetalkingcupboard.com/2013/11/04/empress-ki-character-introduction/|title=Empress Ki: Character Introductions|date=3 November 2013|publisher=}}</ref>.

== Qurusman avlodlari ==
Manba<ref>Louis Hambis (1954). Le chapitre CVIII du Yuan che : les fiefs attribués aux membres de la famille impériale et aux ministres de la cour mongole d’après l’histoire chinoise officielle de la dynastie mongole. Monographies du Tʿoung pao, v. 3. Tableau15, généalogie des princes.</ref>

* Qurusman（忽魯速蠻/hūlŭsùmán）
** Baltučaq（班都察/bāndōuchá）
*** '''{{Tillararo havola|Tudγaγ|mn|Тутуха|zh|土土哈|ja|トトガク}}'''（土土哈/Tŭtŭhā; توتقاق/Tūtqāq）
**** Taγačar（塔察兒/tǎcháér）
**** Tai buqa（太不花/Tàibùhuā）
**** '''{{Tillararo havola|Čonxur|mn|Чунхур|zh|床兀儿|ja|チョンウル}}'''（牀兀兒/Chuángwùér; جونكقور/Jūnkqūr）
***** Sevinču buqa（小雲失不花/Xiǎoyúnshī bùhuā）
***** Elči buqa（燕赤不花/yànchì bùhuā）
***** '''El temür'''（燕帖木兒/Yàntiēmùér）
****** '''{{Tillararo havola|Tangkiš|zh|唐其勢}}'''（唐其勢/Tángqíshì）
****** Taraqai（塔剌海/Tǎlàhǎi）
****** '''[[Današiri]]'''（答納失里/Dānàshīlǐ）
***** '''{{Tillararo havola|Sadun|zh|撒敦}}'''（撒敦/Sādūn）
***** El tuqar（燕禿哈兒/Yàn tūhāér）
***** Dari（答里/Dálǐ）
***** Bübeqan（潑皮罕/Pōpíhǎn）
**** Berke buqa（別里不花/Biélǐ bùhuā）
**** Temür buqa（帖木兒不花/Tiēmùér bùhuā）
**** Qarči（歓差/huānchā）
**** Yoliγ temür（岳里帖木兒/Yuèlǐ tiēmùér）
**** Dalgurban（断古魯班/Duàngŭlŭbān）

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Clear}}

{{DEFAULTSORT:Temur, El}}
[[Turkum:13-asr qipchoqlari]]
[[Turkum:Yuan sulolasi kanslerlari]]
[[Turkum:1333-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:14-asr qipchoqlari]]