Elektromiografiya

Электромиография (ЭМГ, ЭНМГ, миография, электронеуромиография) — (мио — мушаклар ва графо — ёзаман), биотокларни ўрганиш, мушакларнинг электр фаоллигини қайд этиш усули[1]. Биотоклар — мушак толаларини қўзғатиш пайтида одамлар ва ҳайвонларнинг скелет мушакларида пайдо бўладиган электр потенсиаллар.
1907-йилда немис олими Г. Пипер биринчи бўлиб одамга нисбатан электромиография усулини қўллаган.
Тадқиқот қуйидагилар ёрдамида амалга оширилади:
- электромиограф
- электроэнсефалограф, ЭМГни ёзиш учун махсус кириш жойи мавжуд.
Электромиограмма (ЭМГ) — бу фотографик плёнкада, қоғозда сиёҳли осилосграф ёрдамида ёки магнит ташувчиларда қайд этилган эгри чизиқлар[2].
Мушакларнинг потенциал тебранишларининг амплитудаси одатда, бир неча милливолтдан ошмайди. Уларнинг давомийлиги эса 20-25 мс.
Тадқиқот йўналишлари
- Мушак ичига игна электродлари ёрдамида киритилиш усули. Алоҳида мушак толалари ёки битта мотонейрон томонидан иннервация қилинган мушак толалари гуруҳидаги потенциал тебранишларни ушланади.
- Тери электродлари ёрдамида. Мушакнинг қўзғалиш жараёнини бир бутун шаклда акс эттиради.
- Стимуляция электромиографияси — асаб ёки ҳиссий органларни сунъий стимуляция қилиш билан ҳосил қилинади. Бу нерв-мушаклар узатишини, рефлекс фаоллигини ўрганишга, асаб бўйлаб қўзғалиш тезлигини аниқлашга имкон беради.
Қўллаш
- Психофизиологияда ёшга боғлиқ ўзгаришлашни ўрганишда[1].
- Меҳнат ва спорт физиологиясида[1].
- Ҳайвонлар ва одамларнинг мотор функциясини ўрганишда.
- Юқори асабий фаолиятни ўрганишда[1].
- Муҳандислик психологиясида (масалан, чарчоқни ўрганиш, восита маҳоратини ривожлантириш)
- Ортопедия ва протезда бузилган ҳаракатлаш функциясини тиклашни баҳолаш учун.
- Овозсиз кириш интерфейсида .
Электромиёграфия тиббиётда диагностика мақсадида
- Нерв-мушак аппаратининг шикастланиш даражасини аниқлаш (нейромускуляр тизимнинг функсионал ва структуравий тузилишини ҳисобга олган ҳолда).
- Шикастланиш ҳудудини аниқлаш (мушаклар ва нервларнинг шикастланиш жойи)
- Жараённинг тарқалишини аниқлаш (маҳаллий, кенг тарқалган, умумлаштирилган).
- Бузилишнинг табиатини аниқлаш (аксонал, демиелинизация, аралаш).
- Бузилишнинг оғирлигини, жараённинг динамикасини аниқлаш[3].
ЭМГ техникаларининг таснифи
Нерв ўтказувчанлигини ўрганиш
Мотор ўтказувчанлигини ўрганиш
Сенсор ўтказувчанлигини тадқиқ қилиш
Ф — тўлқини тадқиқоти
Ҳ — рефлексни ўрганиш
Дюйм (секин ҳаракат)
Моторни дюйм
Тегиниш
Қиёсий усуллар
Тўқнашув усули
Двигател толаси тўқнашуви
Сезги толаларида тўқнашув
Нерв-мушак касалликлари
Паст частотали стимуляция
Юқори частотали стимуляция (тетанизация)
Фармакологик тестлар
Стресс тестлари
Электромиёграфия
Спонтан фаолиятни ўрганиш
ПДЕ ўрганиш
Интерференция нақшини ўрганиш
ҚЕМГ
битта мушак толасининг фаолияти
Макро ЭМГ
Бошқа усуллар
Треморни ўрганиш
Милтиллаш рефлексини ўрганиш
Т-рефлекс
Булбо-каверноз рефлекс
Пудендал асабни текшириш
Анал рефлекс
Носисептив рефлексни ўрганиш
Магнит стимуляция
Пирамидани ўтказиш вақтини ўрганиш
Двигател кортексининг қўзғалувчанлигини ўрганиш
Сукунат даврини ўрганиш
Жуфтланган стимуляцияни ўтказиш
Транскаллозал инҳибисённи ўрганиш
Электромиёграфия усуллари кўпинча беморнинг мушакларига ўрнатилган сирт электродлари томонидан қайд этилган „глобал ЭМГ“ деб аталадиган нарсаларни ўз ичига олади. Бироқ, уни қўллаш кўпинча бундай тадқиқот натижаларига кўплаб суб’эктив омилларнинг таъсири туфайли нотўғри ташхис қўйишга олиб келади:
1. Беморнинг мушакни сиқиш истаги
2. Беморда бошқа касалликлар (шароитлар) мавжудлиги
3. Электродлар орасидаги масофа
4. Мушак толаларига нисбатан электродларнинг йўналиши
5. Электродлар остидаги қаршилик
6. Мушакларга нисбатан электродни жойлаштиришнинг аниқлиги
7. Ушбу гуруҳнинг бошқа мушакларининг қисқаришига таъсири
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Электромиография // Психофизиология. Словар
- ↑ „км.ру Энциклопедия здоровья“. 2005-йил 14-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 4-декабр.
- ↑ Николаэв С. Г., Электромиография: клинический практикум, Иваново, 2013
| Тиббиётга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |