Элена Седина (русча: Елена Седина; украинча: Оле́на Се́діна, Олена Седина; 1968-йил 1-июнда Киевда туғилган) — Украинада туғилган италиялик аёл шахматчи, ФИДЕ халқаро уста (ИМ) ва аёл гроссмейстер (WГМ) унвонларига эга. У шахмат бўйича аёллар ўртасидаги Украина чемпионати, шахмат бўйича Австралия очиқ чемпионати ғолиби, шахмат олимпиадаси ва Митропа кубоги олтин медали совриндори.

Элена Седина
Седина Cалвиà 2004-йил
Мамлакат

Украина

Италия
Туғилиши 1-июн 1968-йил
Киев, Украина, Совет Иттифоқи
Саравҳа

Халқаро магистр

Аёл гроссмейстер
Юқори рейтинги 2434 (Апрел 2003-йил)

Шахматдаги фаолияти

Седина етти ёшида шахмат ўйнашни ўрганган ва ўн бир ёшида аёллар ўртасида Киев чемпиони бўлган. Ўн олти ёшида у 1984-йилда Черниговда 18 ёшгача бўлган қизлар ўртасида шахмат бўйича Совет Иттифоқи чемпионатида ғолиб бўлган.

Седина 1988-йилда ва шунингдек 1990-йилда ҳам шахмат бўйича аёллар ўртасидаги Украина чемпионатида ғолибликни қўлга киритади.

У 1990-йилда Аёл халқаро устаси (WИМ), 1996-йилда аёл гроссмейстер (WГМ) ва 1999-йилда халқаро уста (ИМ) унвонларини олди. Элена Седина 1995-йилда Италияга кўчиб ўтди ва 2001-йил апрел ойидан Италия шахмат федерациясида дона суришни бошлади[1].

Седина 1994-йилдан 2000-йилгача тўртта аёллар шахмат Олимпиадасида Украинани ва 2004-йилдан 2012-йилгача Италия шаънини биринчи бортда ҳимоя қилган[2]. Унинг энг яхши натижаси 1994-йилда Москвада бўлиб ўтган 31-шахмат Олимпиадасида олимпиададаги дебюти бўлиб, у ерда 10,5/12 балл тўплаган ва биринчи захира тахтасида олтин медални ва энг яхши рейтинг кўрсаткичи учун кумуш медални қўлга киритди[3]. Шунингдек, у 1996-йилда Ереванда бўлиб ўтган 32-шахмат Олимпиадасида 3-бортда бронза медалини қўлга киритди[4].

Седина 2001-йилда аёллар ўртасидаги шахмат бўйича жаҳон чемпионатида қатнашди ва у ерда шахмат бўйича аёллар ўртасидаги собиқ жаҳон чемпиони Мая Чибурданидзе билан бахсда иккинчи раундда, 2004-йилда аёллар ўртасидаги шахмат бўйича жаҳон чемпионатида биринчи раундда Элина Даниэлиан томонидан мағлубиятга учраган ва 2008-йилги шахмат бўйича аёллар ўртасидаги жаҳон чемпионатида иштирок этди. Седина учинчи раундга қадар чиқди, аммо тезкор плей-оффда иккинчи ўрин эгаси Хоу Йифан томонидан мағлуб этилди[5].

Жана Кривеc билан бирга у 1997-йили Словения аёллар жамоаси шахмат чемпионатида 7/7 балл тўплаган ва 1999-йилда Швейсария жамоавий шахмат чемпионатида 8/9 билан энг яхши шахмат ўйинчиси бўлган[6]. У 2001-йилда Сан Мартино ди Cастрозза Опен турнирида ғолиб бўлди, 2000-йилда аёллар ўртасида шахмат бўйича Швейсария чемпионатида иккинчи ўринни эгаллади. 2001-йилдаги мусобақада ғолибликни қўлга киритди ва 2004-йилда Геноа Cентурини Опен турнирида тенг равишда биринчи ўринни эгаллади[6][7].

2005-йил январ ойида у Виктория штатидаги Буллер тоғида бўлиб ўтган шахмат бўйича Австралия очиқ чемпионатида 8,5/9 балл тўплади ва турнирда ғолиб бўлган биринчи аёл бўлди[8][9].

2006-йили Туркиянинг Кушадаси шаҳрида шахмат бўйича аёллар ўртасидаги 7-Европа чемпионатида Садина 7,5/11 балл тўплади ва бронза медалига эгалик қилди. Бу унга 2008-йилда Россиянинг Налчик шаҳрида бўлиб ўтган шахмат бўйича аёллар ўртасидаги жаҳон чемпионатида иштирок этиш ҳуқуқини берди ва у Ирина Круш ва Нгуен Ти Тҳан Анни мағлуб этиб, 3-раундда Хоу Йифан томонидан яна бир маротаба мағлуб этилди.

2007-йилда Туниснинг Сус шаҳрида ўтказилган 5-Ўрта ер денгизи шахмат чемпионатида бронза, 2008—2009-йилларда Туркиянинг Анталия шаҳрида ўтказилган 6-Ўрта ер денгизи шахмат чемпионатида кумуш медални қўлга киритди[10].

Седина 2008-йилдан 2015-йилгача Митропа кубогида 8 марта Италия терма жамоаси шарафини ҳимоя қилган. У иккита шахсий олтин медални (2008-йилда Олбиа ва Мерлимонт 2011-йил), тўртта жамоавий олтин медални (2008, 2010, 2011 ва 2014-йилларда), битта кумуш жамоавий медални (2015) ва Митропа кубогида учта бронза медалини (2009, 2012 ва 2013-йилларда) қўлга киритган[11].

У шахмат бўйича бир нечта миллий чемпионат жамоаларида ўйнаган, жумладан, Германияда ОСГ Баден-Баден жамоаси билан, Мендрисио жамоаси билан Швейсарияда, Франсияда Cличй-Эчеcс-92 гуруҳи билан ва Англияда Вуд Греэн 1 жамоалари билан дона сурган.

Шахсий ҳаёти

Седина 1990-йилда Киев университетининг иқтисод факултетини тамомлаган. Шунингдек, у 1994-йилда Киев жисмоний тарбия ва спорт институтида шахматчилар тайёрлаш методикаси фанлари номзоди илмий даражасига эришди.

Манбалар

  1. ↑ Плаер трансферс ин 2001 (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-03-06 санасида архивланган) ФИДЕ. Ретриэвед 12 Деcембер 2015
  2. ↑ Wоменъс Чесс Олймпиадс — Элена Седина ОлимпБасе
  3. ↑ 31ст Чесс Олймпиад (wомен): Мосcоw 1994 — Медалс ОлимпБасе
  4. ↑ 32нд Чесс Олймпиад (wомен): Ереван 1996 — Медалс ОлимпБасе
  5. ↑ Wорлд Чесс Чампионшип фор Wомен Марк Wеэкс
  6. ↑ 6,0 6,1 Биг Датабасе 2013, ЧессБасе ГмбҲ
  7. ↑ 12тҳ Геноа Cентурини Опен. Тоурнамент Репорт (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-08-12 санасида архивланган) ФИДЕ
  8. ↑ Аустралиан Опен Wиннерс Аустралиан Чесс Федератион
  9. ↑ Аустралиан Опен Чесс Чампионшип 2005, роотйҳиллчесс.орг
  10. ↑ „Медитерранеан Чесс Ассоcиатион“. 2013-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-ноябр 2013-йил.
  11. ↑ Митропа Cуп — Элена Седина ОлимпБасе

Ҳаволалар