Ziyosfera

Elham Yusufyan: Versiyalar orasidagi farq

Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Elham Yusufyan (forscha: الهام یوسفیان) — eronlik inson huquqlari boʻyicha advokat va nogironlar huquqlari himoyachisi. U International Disability Alliance (IDA) hamda Xalqaro qochoqlarga yordam loyihasi tashkilotlarida faoliyat yuritgan. Yusufyan iqlim oʻzgarishi boʻyicha tadqiqot va rejalashtirishda nogironligi boʻlgan shaxslarni qamrab olish tarafdori sifatida kampaniyalar olib boradi.

Hayoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Elham Yusufyan Eronda tugʻilgan. Uning koʻzi ojiz[1]. Yusufyan London iqtisodiyot maktabi (LSE) universitetida inson huquqlari huquqi boʻyicha magistr darajasini olgan[2]. Universitetni tamomlagach, u Eronda jinoyat huquqi va oila huquqi sohasida advokatlik qilgan[3][4].

Yusufyan 2008-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Nogironlar huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiyasini Eron hukumati tomonidan qabul qilinishi tarafdori boʻlgan[2][3]. U Eronda nogironlar huquqlari buzilishlarini hujjatlashtirish ishlariga rahbarlik qilgan[2][5] hamda 2015-yilgacha Daniya qochqinlar kengashi tashkilotida himoya boʻyicha xodim sifatida Erondagi afgʻon qochqinlari bilan ishlagan[4].

2015-yilda Yusufyan AQShning Nyu-York shahriga koʻchib oʻtgan[2]. 2019–2023-yillarda u International Disability Alliance (IDA) tashkilotida inklyuziv gumanitar harakatlar va ofatlar xavfini kamaytirish boʻyicha maslahatchi boʻlib ishlagan[2]. Ushbu tashkilot nogironligi boʻlgan shaxslarni ifodalovchi 1 100 dan ortiq tashkilotlardan iborat global tarmoqdir[6]. 2024-yilda Yusufyan AQShdagi notijorat Xalqaro qochoqlarga yordam loyihasi tashkilotiga nogironlik inklyuziyasi va qulayliklar boʻyicha direktor sifatida qoʻshilgan[7]. U gumanitar harakatlarda nogironligi boʻlgan shaxslarni qamrab olish boʻyicha Reference Group hamraisi hisoblanadi[8].

Yusufyan interseksionallik va nogironlikni qamrab oluvchi iqlim oʻzgarishi tadqiqotlari hamda rejalashtirish zarurligini taʼkidlagan, chunki iqlim oʻzgarishi nogironligi boʻlgan shaxslarga nomutanosib darajada taʼsir koʻrsatadi[9][10][11][12]. U xalqaro tadbirlardagi qulayliklarning yetishmasligini tanqid qilgan, jumladan 2022-yilgi BMT ning iqlim oʻzgarishlari (COP27) konferensiyasida rezolyutsiya loyihalarini oʻqish qiyin boʻlganini aytgan[13]. Shuningdek, u konferensiyadagi „Disability Inclusion in Climate Action“ mavzusidagi yon tadbirda nutq soʻzlagan[14]. 2022-yilgi BMT ning iqlim oʻzgarishlari konferensiyasi (COP28) davomida u Adolatli oʻtish yoʻllari boʻyicha ish dasturida nogironligi boʻlgan shaxslarni qamrab olishni targʻib qilgan paneldagi uch nafar maʼruzachidan biri boʻlgan[15].

Yusifiyon 2024-yil mart oyida Xalqaro qochoqlarga yordam loyihasi tashkilotiga nogironlik inklyuziyasi va qulayliklar boʻyicha direktor sifatida qoʻshilgan. 2025-yilda u Rossiya-Ukraina urushi davrida nogironligi boʻlgan shaxslar uchun yuzaga kelgan „inqiroz ichidagi inqiroz“ haqida gapirgan[16]. U Common Dreams nashrida Amerikadagi nogiron qochqinlar hayoti haqida maqolalar yozgan[17].

Mukofotlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yusufyan 2023-yilda BBCning 100 ayoli roʻyxatiga kiritilgan[6].

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ #110 - Inclusive Futures: Disability and Climate Advocacy (Elham Youssefian).
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „Elham Youssefian“. Center for Human Rights in Iran (2025-yil 18-mart). Qaraldi: 2025-yil 22-mart.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Legal Challenges Facing Iran's 'Woman Life Freedom' Movement“. Center for Human Rights in Iran (2023-yil 30-avgust). Qaraldi: 2025-yil 22-mart.
  4. ↑ 4,0 4,1 „Elham Youssefian“ (en). International Refugee Assistance Project. Qaraldi: 2025-yil 31-iyul.
  5. ↑ بیانیه گروهی از وکلا به یونیسف درگفت‌وگو با الهام یوسفیان.
  6. ↑ 6,0 6,1 „BBC 100 Women 2023: Who is on the list this year?“ (en-GB). BBC News. Qaraldi: 2025-yil 22-mart.
  7. ↑ „Elham Youssefian“ (en). World Bank Live. Qaraldi: 2025-yil 22-mart.
  8. ↑ „Leaving no one behind: recommendations for inclusive and impartial humanitarian action“ (en-gb). ODI: Think change. Qaraldi: 2025-yil 31-iyul.
  9. ↑ Pring, John „Ground-breaking event and report could be 'catalyst' for COP 26 action on disability“ (en-GB). Disability News Service (2021-yil 28-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 31-iyul.
  10. ↑ Tran, Lina „The world's climate plans overlook people with disabilities“ (en-us). Grist (2022-yil 13-iyun). Qaraldi: 2025-yil 22-mart.
  11. ↑ Jodoin, Sébastien; Buettgen, Alexis; Groce, Nora; Gurung, Pratima; Kaiser, Carlos; Kett, Maria; Keogh, Mary; Macanawai, Setareki S. et al. (6 March 2023). "Nothing about us without us: The urgent need for disability-inclusive climate research" (en). PLOS Climate 2 (3): e0000153. ISSN 2767-3200. https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000153. Qaraldi: 22 March 2025. Elham Yusufyan]]
  12. ↑ Johnson, Ceridwen „Ensuring inclusion of persons with disabilities and older people in climate action through sustainable assistive technology“ (en-US). ATscale (2023-yil 11-dekabr). 2025-yil 27-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 31-iyul.
  13. ↑ Ruehl, Isabel „How people with disabilities fought for formal recognition at COP27“ (en-us). Grist (2022-yil 22-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 31-iyul.
  14. ↑ Hakkarainen, Doris „Agency and authentic inclusion of persons with disabilities must be strengthen in climate action, argues panellists at COP27 side-event“ (en-US). Finnish Development NGOs (2022-yil 15-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 31-iyul.
  15. ↑ „Promoting the inclusion of persons with disabilities at COP28“ (en). SPARK Inclusive Rural Transformation (2024-yil 30-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 22-mart.
  16. ↑ Trew, Bel „Used as human shields, starved and under fire: The horrors people with disabilities face in Putin's war“ (en-GB). Yahoo News (2025-yil 5-fevral). Qaraldi: 2025-yil 31-iyul.
  17. ↑ Youssefian, Elham „Opinion: The Last beacon of Hope Is Failing Refugees With Disabilities“ (en). Common Dreams (2025-yil 20-aprel). Qaraldi: 2025-yil 31-iyul. 


"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Elham_Yusufyan?oldid=413635" dan olindi