Endometrioz

эндометриоз аёлларда ҳайздан аввал кузатиладиган зўрикиш, ҳузурсизлик танадаги суюклик бирикмаси, қорин , бел, оёқ ва кўкракдаги оғриқлар умумий соғломликнинг нормал ҳолатда эмаслигини кўрсатади. Оғриқли ҳайзнинг сўнги йилларда кўп кузатилишининг сабаби эндометриоздир. Бачадон ичини қоплаган тўқима эндрометриум дейилади. Эндометриум ҳар ой ҳомила эҳтимоли билан катталашади. Тухум дўлланганда эндометриум ичида жойлашади ва ҳомила бошланади. Ҳомилалик рўй бермаса, қалинлашган эндометриум ҳайз сифатида чиқиб кетади. Нормал оларак қорин ичидаги аъзолар эндометриум ҳужайларарига ўхшаган, фақат тамоман бошқа ҳужайра табақаси билан қопланган бўлади. Бу табақага перитониум ёки қорин ич пардаси дейилади. Қўшимча моддали маҳсулотлар идиш ва кир ювиш кукуни таркибида мавжуд ва остроген гормонига ўхшаган кимёвий моддалар шу тўқимада тўпланади. Бу острогенга ўхшаган моддалар тўқималардаги ҳужайралар такибини ўзгартиради яъни мутацияга учрайди ва бу тўқималарнинг бачадоннинг ич табақаси каби ишлай бошлайди. Бачадондан бошқа а'золарда эндометриум то'қималарига о'хшаган то'қималарнинг ривожланиши эндометриум дейилади.эндометриоз энг ко'п тухумдонларда, бачадон орқаси бо'шлиқларида,ичаклар юзида,бачадонни тутиб турган бог'ларда ва сийдик қовуг'и устида, қорин оардасида , бурун пардаси(мукоза)да ва мия пардасида кузатилади. Бу эндометриумга о'хшаган то'қималарда “одат” (ой ко'риш) дан аввал қалинлашиш бошланади ва қонаш билан бу то'қималар ҳам ташқарига чиқишга ҳаракат қилади. Аммо то'қималар ташкарига ёпиқ бо'лгани учун, қонаш қорин бо'шлигида ёки тухумдон то'қимаси ичида ёки фитрати бузулган то'қималарда кузатилади. ҳар ой юзага келган бу ич қонашлари, “шоколад г'урра” (кист) лар ва қаттиқ ог'риқларга сабаб бо'лади.