Englen Azizov
Энглен Атакузиевич Азизов (1936-йил 18-ноябр, Тошкент – 2015-йил 17-декабр) – электрофизика ва плазма физикаси соҳасидаги олим, Курчатов ядро технологиялари мажмуаси раҳбарининг токамак физикаси бўйича ўринбосари, физика-математика фанлари доктори, профессор. СССР Давлат мукофоти лауреати (1981).
| Энглен Атакузиевич Азизов | |
|---|---|
| Таваллуди |
18-ноябр 1936-йил |
| Вафоти |
17-декабр 2015-йил (79 ёшда) |
| Соҳаси | Плазматик физика ва электрофизика |
| Илмий даражаси | Физика-математика фанлари доктори (1980) |
| Илмий унвони | Профессор |
| Мукофотлари |
|
Ҳаёти
1936-йил 18-ноябрда Тошкент шаҳрида олим-филолог, СССР Педагогика фанлари академияси мухбир аъзоси Отақўзи Азизов (1910-2005) оиласида туғилган[1]. Ўрта Осиё давлат университетининг физика-математика факултетини тугатган (1959).
У ЎзССР Фанлар Академияси Ядро физикаси институтига ишга юборилган, илмий мавзу бўйлама магнит майдонидаги кучли разрядларни ўрганиш эди.
1961-йилда Атом энергияси институтининг плазма физикаси бўлими аспирантурасига ўқишга кирди[2]. 1967-йилда номзодлик диссертациясини ҳимоя қилиб, И. В. Курчатов номидаги Атом энергияси институтида ишлаган.
1975-йилдан бошлаб „Алмаз“ марказий конструкторлик бюросида: бўлим бошлиғи, кейин йирик лазер мажмуаларини яратиш бўйича бош дизайнер ўринбосари бўлди.
1977-йилда у Атом энергияси институтининг Троицк филиалида ишлади ва у ерда импулс энергияси бўлимини яратди.
2009-йилда у „Курчатов институти“ Миллий тадқиқот марказининг Токамак физикаси институти директори этиб тайинланди, Т-15 токамакни яратиш бўйича ишларга раҳбарлик қилди. Россияда биринчи бўлиб дивертор ва қўшимча иситиш тизимида буни қўллади. Курчатов ядро технологиялари мажмуаси бошлиғининг Токамак физикаси бўйича ўринбосари бўлган.
Унинг раҳбарлигида ТП-8000 доимий амортизатор генератори ва кўп каналли лазер комплексларини синовдан ўтказиш учун кучли коммутация тизимига эга 30 МЖ сексияли индуктив хотира қурилмаси ҳамда экспериментал токамак мажмуаси асосида энергия тизими билан „Траcк“ мажмуаси яратилди.
У физика-математика фанлари доктори (1980), профессор (1987). СССР Давлат мукофоти лауреати (1981 – юқори оқимли нурланиш физикаси бўйича бир қатор ишлар учун) бўлган. Шунингдек, фан ва техника соҳасидаги Россия ҳукумати мукофоти (2009 – „Илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишлари комплекси“ иши учун) совриндори.
2015-йил 17-декабрда оғир ва узоқ давом этган хасталикдан сўнг вафот этди.
Манбалар
- ↑ „ЭНГЛЕН АЗИЗОВ“. www.в-мире-науки.ру. Қаралди: 10-ноябр 2023-йил.
- ↑ „Символ нашего братства и сотрудничества“. www.нуз.уз. 2019-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10-ноябр 2023-йил.