Месопотамия мифологиясида Эрешкигал ( Сумериан ДЭРЕŠ.КИ.ГАЛ ДЭРЕŠ.КИ.ГАЛ ДЭРЕŠ.КИ.ГАЛ, ёқилган. "Буюк Ер маликаси") [1][2] [а] Шумер мифологиясида о'ликлар ёки ерости дунёси мамлакати Кур ма'будаси эди. Кейинги афсоналарда у Иркаллани эри Нергал билан бирга бошқарганлиги айтилган. Ба'зан унинг номи Иркалла сифатида берилади, худди Ҳадес номи юнон мифологиясида ерости дунёси ва унинг ҳукмдори учун ишлатилганига о'хшайди, ба'зан эса Нинкигал сифатида берилади, "Буюк Ер хоними".

Эрешкигал Месопотамияда ерости дунёсининг ҳукмдорлари ҳисобланган ко'п худолардан бири эди[4][5]. Унга бағишланган асосий маъбад [6] дастлаб Нергал билан боғлиқ бўлган Кутҳада жойлашган [4] ва унинг яшаш тарзи жуда чекланган доирага эга эди[7][4]. Теофорик элемент сифатида "Эрешкигал" бо'лган[8].

Қадимги Шумер ше'рида Инаннанинг ерости дунёсига тушиши, Эрешкигал Инаннанинг катта синглиси сифатида тасвирланган[9]. Бироқ, улар одатда бир-бири билан бог'ланмаган.

Эрешкигал билан бог'лиқ иккита асосий афсона — Инаннанинг Ерости дунёсига тушиши ва Эрешкигалнинг Нергал худосига уйланиши ҳақидаги ҳикоя. Бошқа афсоналар ҳам уни дастлаб эри сифатида қабул қилинган, лекин кейинчалик о'г'ил сифатида қабул қилинган Ниназу ва Нингишзида каби худолар билан бог'лайди[4].

Мифология

Шумер мифологиясида Эрешкигал ерости дунёсининг маликаси эди. Ба'зи тадқиқотчиларнинг фикрига ко'ра, Ниназу дастлаб бу вазифани бажарган, Эрешкигал шумер тасаввуридаги о'ликлар мамлакатининг муҳим ҳукмдорига айланган[5]. Бироқ, бу соҳа билан боғлиқ эътиқодлар бироз аморф эди ва дастлаб ерости дунёсида эркак ва аёл ҳукмронлик қилувчи турли хил худолар бўлган тегишли афсонавий ва култик тушунчаларнинг умумий келишилган ягона версияси бўлмаган бўлиши мумкин. Турли соҳалар ва даврларнинг э'тиқод тизимларига ко'ра[5].

Изоҳлар

  1. ↑ Ан алтернате реадинг ис "Ладй оф тҳе Греат Плаcе", ундерстоод то меан ан эупҳемисм то рефер то тҳе ланд оф тҳе деад.[3]

Манбалар

  1. ↑ „CДЛИ Литерарй Десcент оф Иштар (cомпосите)“. cдли.уcла.эду.
  2. ↑ „CДЛИ Литерарй Десcент оф Иштар, эх. 001“. cдли.уcла.эду.
  3. ↑ Леиcк (1998), с. 55.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Wиггерман (2001а).
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Ашер-Греве & Wестенҳолз (2013).
  6. ↑ "Эрешкигал", Энcйcлопæдиа Британниcа Ултимате Референcе Суите ДВД, 2003.
  7. ↑ Гадотти (2020).
  8. ↑ Ламберт (1987).
  9. ↑ „Инана'с десcент то тҳе нетҳер wорлд: транслатион“. этcсл.оринст.ох.аc.ук.