Эриcа арбореа, дарахт пояси ёки дарахт шираси, Ўрта ер денгизи ҳавзаси, Эфиопия, Кения, Шарқий Африка,Танзаниядан келиб чиққан Эриcаcеаэ оиласига мансуб гулли ўсимлик (ангиоспермлар) тури[1]. Бундан ташқари, безак ўсимлик сифатида етиштирилади.

Эриcа арбореа
Илмий таснифлаш
Ўсимликлар
Юксак ўсимликлар
Гулли ўсимликлар
Икки уруғпаллалилар
Астеридс
Эриcалес
Эриcаcеаэ
Эриcа
Э. арбореа
Бинар номи
Эриcа арбореа

Эриcа арбореа Шимолий-Г'арбий Африка
Мадейрадаги кичик дарахт о'лчамли мисоллар

Бриар илдизи (франсузча: бруйèре, каталанча: бруc, португалча: бетоуро, испанча: брезо) деб номланувчи ёғоч жуда қаттиқ ва иссиққа чидамли. Ушбу турга тегишли барглар қолдиқлари Мадейра оролидаги Сан-Хорхенинг Мио-Плейстоцен конидан топилган[2].

Тавсиф

Эриcа арбореа - ёввойи табиатда баландлиги тахминан 7 м (23 фт) га тенг бўлган тик турувчи доимий яшил бута ёки кичик дархт шаклида ўсади. У қуюқ яшил игнага ўхшаш барглар ва кўплаб кичик асал ҳидли қўнғироқ шаклидаги оқ гулларга эга[3].

Тарқатиш

Африкада Эфиопия тоғлари, Рувензори тоғлари ва Камерун тоғларида бир- биридан ажралиб турадиган популяциялар мавжуд. Африкада одатда гигант ҳеатҳер деб аталади. Унинг ватани Ўрта ер денгизи ҳавзасини шимолда Болгария ва ғарбда Португалия, Канар ва Мадейра ороллари атрофидаги маквис бутазорларини қамраб олади. Табиийлаштирилган популяцияларни Австралиянинг жануби-шарқий қисмидан топиш мумкин.

Турлари

Боғда фойдаланиш учун бир нечта навлар ва дурагайлар яратилган бўлиб, улардан қуйидагилар Қироллик боғдорчилик жамиятининг боғдаги хизматлари учун мукофотига сазовор бўлган[4]:

  • Э. арбореа 'Эстрелла Голд'[5] (олтин учли барглар)
  • Э. арбореа вар. алпина[6]
  • Э. арбореа вар. алпина ф. ауреифолиа „Алберт олтини“[7] (олтин баргли)
  • Э. × веитчии „Олтин маслаҳатлар“[8] (Э. арбореа × Э. луситаниcа)

Португалия Ҳеатҳ (Эриcа луситаниcа) ва канал ҳити (Эриcа cаналиcулата), шу баъзан дарахт танаси деб номланиши мумкин.

Фойдаланиш

Думалоқ қувур токчасидаги бриар қувурлари

Бриар илдизи сифатида танилган ёғочи жуда қаттиқ, зич ва иссиқликка чидамли бўлиб, асосан трубка тайёрлаш учун ишлатилади, чунки у тамаки ҳидига таъсир қилмайди. Футбол тўпи катталигидаги илдиз мевалари 30 ёшдан 60 ёшгача бўлган дарахтлардан йиғилади. Улар бир неча соат давомида пиширилади, кейин уларни қайта ишлашдан олдин бир неча ой давомида қуритилади.

Ёғочдан заргарлик буюмлари, фаввора қаламлари ва пичоқ тутқичлари тайёрланади.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Ҳарвей-Броwн, Й.; Барстоw, М. (2017). "Эриcа арбореа". ИУCН Ред Лист оф Тҳреатенед Спеcиэс. 2017: э.Т73094040А109616921. дои:10.2305/ИУCН.УК.2017-3.РЛТС.Т73094040А109616921.эн. Ретриэвед 19 Новембер 2021.
  2. ↑ Гóис-Марқуэс, Cарлос А.; Мадеира, Жосé; Сеқуэира, Мигуэл Менезес де (26-январ 2018-йил). „Инвенторй анд ревиэw оф тҳе Мио–Плеистоcене Сãо Жорге флора (Мадеира Исланд, Португал): палаэоэcологиcал анд биогеограпҳиcал имплиcатионс“. Жоурнал оф Сйстематиc Палаэонтологй. 16-жилд, № 2. 159–177-бет. дои:10.1080/14772019.2017.1282991. ИССН 1477-2019.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  3. ↑ РҲС А-З энcйcлопедиа оф гарден планц. Унитед Кингдом: Дорлинг Киндерслей, 2008 — 1136-бет. ИСБН 978-1405332965. 
  4. ↑ „АГМ Планц - Орнаментал“. Роял Ҳортиcултурал Соcиэтй (2017-йил июл). Қаралди: 6-феврал 2018-йил.
  5. ↑ „РҲС Плант Селеcтор - Эриcа арбореа 'Эстрелла Голд'“. Қаралди: 7-июн 2020-йил.
  6. ↑ „РҲС Плант Селеcтор - Эриcа арбореа вар. алпина“. Қаралди: 7-июн 2020-йил.
  7. ↑ „РҲС Плант Селеcтор - Эриcа арбореа вар. алпина ф. ауреифолиа 'Алберт'с Голд'“. Қаралди: 7-июн 2020-йил.
  8. ↑ „Эриcа × веитчии 'Голд Типс'“. РҲС. Қаралди: 7-июн 2020-йил.