Эриу (қад.ирлан. Éриу, генитатив ҳолатда Éренн) - Ирландия мифологиясида, Туата Де Дананн қабиласидан бо'лган аёл, Ирландиянинг шу номдаги ма'будаси Бреснинг онаси. У билан бирга Банба ва Фодла ҳам худди шу номдаги ма'будалар эди, лекин Эриу номи сақланиб қолди, бу ко'пинча достонларда Ирландия ерига мурожаат қилиш учун ишлатилган. "Қадимги жойлар" да Ирландия Банба номи билан аталган. Ко'ринишидан, Банба ва Фодла Эриунинг гипостазлари, чунки ирландлар бошқа халқлар сингари о'з худоларини уч марта ко'пайтиришга хос бо'лган.

Эриу
Мифология Ирланд
Жинс аёл
Онаси Эрнмас
Ака ва сингиллари Бадб, Банба, Морриган, Маҳа ва Фодла
Болалари Брес

Эрин - достонларда Ирландия номи

Достонларда айтилишича, Мил о'г'иллари Ирландияни забт этганларида, о'зларининг юришларида улар навбатма-навбат Банбу ва Фодла билан учрашишган, уларнинг ҳар бири оролга унинг номини беришни со'рашган. Гоиделлар мамлакатнинг марказий нуқтаси бо'лган Уснехга етиб борганларида, улар учинчи ма'буда Эриу билан учрашишди, у Мил о'г'илларига хуш келибсиз деб мурожаат қилиб, Гоиделларнинг келишини донишмандлар олдиндан ко'ришганини айтди. Аммо босқинчилардан бирига ма’буданинг сўзлари ёқмади. У Мил о'г'иллари о'зларининг г'алабалари учун фақат о'з худоларига қарздор деб ҳисобларди ва Эриу жавоб берди: "Буни айтишингиз яхши эмас, чунки у ҳолда бу орол сизга яхшилик келтирмайди ва сизнинг наслингиз бу ерда ко'паймайди. Менинг илтимосимни бажаринг, эй, Мил ва Брегон оиласининг авлодлари, бу орол менинг номим билан аталсин! “Аввалги икки ма’будага уларнинг илтимосини бажаришга ва’да берган шоир Амергин энди Эриуга ва’да берди. Кейинчалик, Гоиделс Эрин (Эриу исмининг шаклларидан бири) номи билан Ирландия ерига қо'шиқ куйлайдилар, бу эса Туатнинг сеҳрини бузади ва бо'ронни то'хтатади.

Унумдорликни бошқарувчи худолар

Эриу ва Мил о'г'иллари ҳақидаги афсона ирландларнинг Ирландиянинг бошқарувчи кучлари ва унинг ко'плиги Дану ма'будаси қабилаларининг кучида эканлигига ишонишини акс эттиради, эҳтимол шунинг учун улар насронийлик даврида туг'илиш руҳлари даражасига туширилган. Қизиг'и шундаки, Фоморияликлар Туатҳа Де Дананнга нисбатан худди шундай рол о'йнаган. Дану ма'буда қабилалари бу жинлар устидан г'алаба қозонганида, Туатлар Бресни қо'лга олишга муваффақ бо'лишди. Маҳбус, агар уни сақлаб қолишса, "Ирландия сигирларининг сути ҳеч қачон тугамайди", деб ва'да берди. Аммо Луг худоси друидлар билан маслаҳатлашгандан со'нг, Бресга у энди мамлакат сигирлари устидан ҳокимиятга эга эмаслигини айтди. Кейин Брес мамлакат маҳсулдорлигини ошириш орқали қатлни то'лашга ҳаракат қилди, аммо бу имкониятдан фойдаланиш мумкин эмас эди, чунки ирландлар ҳали ҳам шундай тезликда о'сиб бораётган янги ҳосилни йиг'иб олишга улгурмаган бо'лар эди. Натижада, Брес қишлоқ хо'жалиги сирларини сотиб олди.

Адабиётлар

  • Широкова Н. С. Мифы кельтских народов — М.: Астрель: АСТ: Транзиткнига, 2005. — 431 (1) с.: ил. — (Мифы народов мира). ИСБН 5-17-019444-7 (ООО «Издательство АСТ»), ИСБН 5-271-08709-3 (ООО «Издательство Астрель»), ИСБН 5-9578-0397-9 (ООО «Транзиткнига»).
  • Роллестон Томас Мифы, легенды и предания кельтов. / Пер. с англ. Е. В. Глушко. — М.: ЗАО Центрполиграф, 2004. — 349 с. ИСБН 5-9524-1063-4