Эрон Ислом Республикаси Олий Раҳбари (форсча: رهبر جمهوری اسلامی ایران‎‎) — Эрондаги юқори давлат мансаби. «Вилояти фақиҳ» доктринаси асосида асос солинган. Олий Раҳбар давлатнинг энг асосий лидери бўлиб ҳатто давлат Президентидан юқори ҳисобланади. Ҳозирги пайтда Эрон Олий Раҳбари лавозимига Али Хоманаий эга ҳисобланади.

Эрон Ислом Республикаси Олий Раҳбари
رهبر جمهوری اسلامی ایران
Eron gerbi
Эрон герби
Eron bayrogʻi
Эрон байроғи

Амалдаги лавозим эгаси
Мужтабо Хоманаий[1]
2026-йил 8-мартдан бери
Олий Раҳбар офиси
Мурожаат усули Ҳазратлари
Тури Давлат бошлиғи (де-факто)
Эрон Ислом Республикаси Қуролли кучлари Бош қўмондони
Давлатнинг уч тармоғи — суд, қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳокимиятларнинг вақтинчалик раҳбари.
Қароргоҳ Жамарон Ҳусайнияси (собиқ)
Раҳбарлик уйи (амалда)
Иш жойи Теҳрон
Тайинловчи Экспертлар ассамблеяси
Лавозим муддати Умрбод[2]
Тартибга солувчи ҳужжат Эрон Конституцияси
Ўтмишдоши Эрон Шоҳи
Таъсис этилган санаси 1979-йил 5-феврал (Инқилобий Раҳбар сифатида)
1979-йил 3-декабр (Олий Раҳбар сифатида)
Илк лавозим эгаси Руҳуллоҳ Хумайний
Норасмий номлари Инқилобий Раҳбар (1979-йил 5-феврал – 3-декабр)
Ўринбосар(лар)и Катта Оятуллоҳ Ҳусайн Али Мунтазирий (1985-йил 15-июл – 1989-йил 25-апрел)
Вебсайт www.леадер.ир

Мансаб

Эрон Конституциясининг 5-моддасига кўра, «Валие-Аср (шиа мазҳабидаги мусулмонлар томонидан кутиладиган мессия) келиши пайтида, Эрон Ислом Республикасида умма ва жамият устидан бошқарув, адолатли, худотарс, замон талабларидан хабардор, жасур, доно, фақих (диний раҳбар) сифатига лойиқ инсон Эрон конституциясининг 107-моддасига кўра сайланади»[3].

Олий Раҳбар ислом қонунлари бўйича ҳар хил фатволар бериш ҳуқуқига эга бўлади. Фақат Олий Раҳбардан сўнггина Президент давлатнинг иккинчи лидери ҳисобланади. Олий Раҳбар ҳар саккиз йилда экспертлар кенгшига аъзо уламолар томонидан сайланади.

№ Олий Раҳбар Лавозими бошланиши даври Лавозими тугаши даври
1 Руҳуллоҳ Хумайний 1979-йил 25-феврал 1989-йил 3-июн
2 Али Хоманаий 1989-йил 4-июн 2026-йил 1-март
2 Мужтабо Хоманаий 2026-йил 8-март ҳозир

Изоҳлар

Манбалар

  1. ↑ „‘Прожеcтиле’ киллс 2 ин Сауди Арабиа ас Иран аттаcкс он тҳе Гулф cонтинуэ“ (эн). Ал Жазеэра. Қаралди: 2026-йил 8-март.
  2. ↑ „Иран'с поссибле нехт Супреме Леадер беинг эхаминед: Рафсанжани“ (2015-йил 13-декабр). 2015-йил 16-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 1-июл.
  3. ↑ „Конституция Исламской Республики Иран“. Конституция Исламской Республики Иран (15 ноября 1979 г.). 2015-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 7-май.

Ҳаволалар