Доронинг оти қуёш нурида кишнайди. Густав Моронинг ушбу расмида машҳур форс гиппомантикаси саҳнаси тасвирланган.

Эронда отларнинг тарихи қадимги Эронга оид юнон манбаларига бориб тақалади. Ушбу манбаларда отларга сиғиниш ва от орқали башорат қилиш гиппомантия амалиётлари қайд этилган[1]. Бугунги кунда эронликлар отларнинг бир нечта зотларини, хусусан, Коҳейлон ва Саклави зотларини кўпайтирадилар.

Тарихи

Қадимги Эронда отлар муҳим маданий рол ўйнаган[2]. Геродот ва Ктесии гиппомантия (от орқали башорат қилиш) амалиётини тасдиқлайдилар, бу эса Сосонийлар даврида ҳам давом этган[3]. Геродотнинг Тарихлар асарига кўра, милоддан аввалги В асрда Нисеан оти муқаддас ҳисобланган[4].

Доро И форслар орасида кенг тарқалган гиппомантия эътиқодидан фойдаланган ва шоҳлик мақомини мустаҳкамлашга ҳаракат қилган[5]. Эҳтимол, Доро бу жараённи ҳийла сифатида ишлатган ёки халқини тинчлантириш мақсадида тарғиб қилган, чунки улар гиппомантияга қаттиқ ишонишган[6].

1906-йил. Форс пониси

Георгес Думéзил буни эҳтимолий ҳинд-европавий тахтга ўтириш маросими сифатида кўради[7]. Форс ҳарбий суворийлари ҳам башоратчилар бўлган бўлиши мумкин[8] .

1965-йилда америкалик Лоуисе Фироуз Албурз тоғларида, Каспий денгизи соҳилларида Каспий отини қайта кашф этди[9]. 1970-йилларда Эрон қироллик от жамияти „Форс платоси оти“ номини таклиф қилди[10].

Наслчилик

ДАД-ИС маълумотлар базасига кўра, Эрон Ислом Республикасида ҳозирда ёки илгари етиштирилган 21 та от зотлари мавжуд: Бахтарий, Бассери, Каспий, Дарешури, Абиян, Ҳаддиан, Ҳамдани, Эрон оти, Жаф, Каҳилан, Курд оти, Форс, Қорабоғ, Қашқай, Саклавий, Шерозий, Систани, Талеши, Таропуд, Туркемин ва Ябу[11].

Манбалар

  1. ↑ Ҳендриcкс (2007, с. 337)
  2. ↑ Ллеwеллйн-Жонес, Ллойд. Кинг анд Cоурт ин Анcиэнт Персиа 559 то 331 БCЕ. Охфорд Университй Пресс, 2013 — 272-бет. ИСБН 978-0-7486-7711-5. 
  3. ↑ Ферлампин-Ачер, Чристине. Фéэс, бестес эт луитонс : cроянcес эт мервеиллес данс лес романс франçаис эн просе (хиииэ – хиве сиècлес) (фр). Прессес Парис Сорбонне, 2002 — 513-бет. ИСБН 978-2-84050-193-0. 
  4. ↑ „Ҳистоирес“ (фр).
  5. ↑ „Ҳéродоте, Ҳистоирес“ (фр).
  6. ↑ Wагнер, Марc-Андрé. Ле чевал данс лес cроянcес германиқуэс : паганисме, чристианисме эт традитионс (фр). Ноувелле библиотҳèқуэ ду моен âге, 2005 — 974-бет. ИСБН 978-2-7453-1216-7. 
  7. ↑ Думéзил, Георгес „Ҳéродоте эт л'интронисатион де Дариус“, . Л'оубли де л'Ҳомме эт л'ҳоннеур дес Диэух (фр), 1985 — 246–253-бет. 
  8. ↑ Фаган, Гарретт; Трундле, Маттҳеw. Неw Перспеcтивес он Анcиэнт Wарфаре. БРИЛЛ, 2010 — 372-бет. ИСБН 978-90-04-18598-2. 
  9. ↑ Ҳендриcкс (2007, с. 112)
  10. ↑ Портер эт ал. (2016, с. 495)
  11. ↑ „Бреэдс фром спеcиэс:Ҳорсе“. ДАД-ИС. 2020-йил 18-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 21-ноябр.

Адабиётлар