Эронда ироқликларнинг кўп аҳолиси бор, жумладан, келиб чиқиши Ироқлик бўлган Эрон фуқаролари, шунингдек, Ироқ фуқароси бўлган муҳожирлар. 2001-йилги Эрон аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, Эронда тахминан 203 000 ироқликлар яшаган;[1] УНҲCР ҳисоботида Эронда 204 000 ироқлик истиқомат қилади.[2] Ҳақиқий кўрсаткич бундан анча юқори бўлиши мумкин, эҳтимол 500 000 дан ошади, чунки кўплаб ироқликлар Эронда Эрон фуқаролигини олган. Сўнгги йилларда Саддам Ҳусайн режими қулаганидан кейин кўпчилик Ироққа қайтди.

Миграция тарихи

Ироқликлар ҳар доим Эронда гуллаб-яшнаётган жамоа бўлиб келган, Аҳваз, Абадан ва Иламда яхши ташкил этилган аҳоли,  лекин кўпчилик 1979-йилги Эрон Ислом инқилоби ва Эрон-Ироқ уруши каби воқеалар туфайли қочиб, бошқа мамлакатларга жойлашди.

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Гуманитар масалаларни мувофиқлаштириш бошқармаси 2003-йил сентябр ойида Эронда 202 000 дан ортиқ ироқлик қочқинларни қайд этди, бу дунёдаги бутун ироқлик қочқинларнинг ярмидан кўпини ташкил қилади. Улардан 50 мингга яқини Эроннинг Ироқ билан ғарбий чегарасида жойлашган 22 қочқинлар лагерида жойлашган бўлиб, бу рақам афғон қочқинлариникидан анча юқори, уларнинг атиги 2 фоизи лагерларда яшайди. Ироқлик қочқинларнинг аксарияти Эрон ғарбидаги шаҳарларда яшайди. Саддам Ҳусайннинг қулашига олиб келган уруш тугаганидан бери жами 11 500 дан ортиқ ироқликлар Эрон, Саудия Арабистони ва Ливандан БМТ қочқинлар бўйича Олий комиссарлиги томонидан кўмаклашган карвонларда қайтиб келишди.

Эронда 200 000 дан ортиқ ироқлик қочқинлар истиқомат қилади, улар дунёдаги барча рўйхатга олинган ироқлик қочқинларнинг ярмидан кўпини ташкил қилади. Тахминан 48,000 қочқинлар Эрон лагерларида жойлаштирилган, аммо ироқлик қочқинларнинг аксарияти йирик шаҳар марказларида, одатда Эроннинг ғарбий қисмларида яшайди. Ироқ аҳолисининг аксарияти Теҳронда яшашни афзал кўрди, чунки у ер юқори турмуш даражаси ва иш билан таъминланган.[3] Асосан улар Теҳроннинг жануби-шарқий бурчагидаги деярли бутунлай Ироқ маҳалласи Доулатободда истиқомат қилади. Эрондаги Ироқнинг яна бир таниқли маҳалласи Теҳрон марказида жойлашган Марви хиёбонидир. Бу ерга биринчи ироқлик қочқинлар 70-йилларнинг бошларида келган ва Теҳрондаги барча ироқликлар учун марказ бўлиб қолган, кўпинча уни Бағдод бозори деб аташган.[3]

Маданият

Эроннинг Ироқ билан алоқаси антик даврларга бориб тақалади. Парфия эронийлари ва сосоний форслари ўз пойтахтларини Ктесифонда жойлаштирдилар.(ҳозирги Бағдод). У эрамизнинг 570-637-йилларигача дунёдаги энг катта шаҳар бўлган деб ишонилади.[4] Эроннинг Ироқдаги элчиси яқинда Эрон Ироқ миллий ва провинсиялари ҳукуматлари билан Ктесифондаги буюк саройни қайта тиклаш бўйича ҳамкорлик қилишга содиқлигини эълон қилди.[4]

Таниқли одамлар

  • Жавод Салеҳий, университет профессори
  • Оятуллоҳ Муҳаммад Ҳусайн ал-Ансорий, ислом дини бўйича етакчи олими
  • Муҳаммад Ризо Нақдий, ҳарбий қўмондон
  • Муҳаммад Али Мазидий, академик, муҳандис, муаллиф
  • Нури Ходаяри, футболчи
  • Лаит Нобари, футболчи
  • Дураид Мунажим, режиссёр
  • Усама Сами, актёр

Манбалар