Evert Kollier
Эверт Коллиэр (1642-йил 26-январда таваллуд топган) голландиялик Олтин асрнинг натюрморт рассоми. Эверт Коллиэр тромпе-л'œил расмлари билан машҳур. Унинг исми баъзан „Эдвард“ ёки „Эдwаэрт“ ёки „Эдуwаэрт“ „Эдварт“ деб ёзилади ва фамилияси баъзан „Cолер“ ёки „Коллиэр“ деб ёзилади.
| Эверт Коллиэр | |
Эверт Коллиэр Автопортрет | |
| Ҳақиқий исми | Эверт Коллиэр |
| Таваллуди | 26-январ 1642-йил |
| Вафоти | 8-сентябр 1708-йил (Пикадилли) |
| Миллати | Голландия Республикаси |
| Соҳаси | Рассом |



Ҳаёт
Эверт Коллиэр Шимолий Брабантнинг Бреда шаҳрида Эверт Cалиэр сувга чўмади[1]. Эверт Коллиэр Ҳаарлемда таълим олган. Кўплаб жойларда унинг дастлабки расмлар кўргазмаси билан бошлади. 1649-йилда Авлиё Луқонинг Ҳарлем гилдиясига аъзо бўлган. Винсент Лауренс ван дер Виннинг таъсирини кўрсатади ва унинг ўғли Лауренс ван дер Вин 1702-йилда „Эверт Cолиэр“ рўйхатига киритилган. Отасини таниган Ҳаарлем гилдия аъзоларидан бири бўлган[2]. Коллиэр 1664- йилда Гарлем гилдиясида рўйхатдан ўтганида Ван дер Вин, эҳтимол, унинг устози бўлган[3]. Кейинчалик иккаласи ҳам Ҳаарлем натюрморт рассоми Баренд ван Эйзенга таъсир қилишди[1].
1667-йилга келиб, Коллиэр Лейденга кўчиб ўтди ва у ерда 1673-йилда Авлиё Луқонинг Лейден гилдиясининг аъзоси бўлди. Эверт Коллиэр 1686-йилда Амстердамга, 1693-йилда эса Лондонга кўчиб ўтди. Эверт Коллиэр 1702-1706-йилларда у ерда имзоланган ва санаси кўрсатилган асарлар асосида Лейденга умрининг охирида Лондонга қайтиб келди. Эверт Коллиэр 1708-йил 8-сентябрда вафот этади ва Пикадиллида дафн қилинади[4].
Эверт Коллиэр Денвер санъат музейи, Гонолулу санъат музейи, Индианаполис санъат музейи, Миллий портрет галереяси (Бирлашган Қироллик), Рижксмусеум (Амстердам) ва Тейт (Лондон) Эверт Коллиэрнинг расмларига эга жамоат коллексиялари қаторига кирган.
Америкалик тарихчи Дрор Ваҳрман Эверт Коллиэр тромпе-л'œил асарлари ҳақида „ Жаноб Коллиэр’с Леттер Раcкс“ (ОУП, 2014) китобини ёзади. Китобда рассомнинг 17-аср охири ва 18-аср бошларидаги, асосан Коллиэр Лондонда яшаган даврдаги натюрмортларининг кенг доираси ёритиб беради. Уларнинг мавзулари деярли фақат журналлар, гравюралар, ҳарфлар, медаллар, тароқлар, муҳрланган мум таёқчалари ва бошқа эфемерлардан иборат бўлиб, бу эски „мементо мори“ натюрморт моделининг янгиланишини англата бошлади.
Ишлар
Эверт Коллиэр асарлари, одатда, тромпе-л'œил услубида сиртдан „чиқиб кетиш“ учун бўялган қоғоз парчаларидан иборат бўлган. Ўзидан олдинги Ван дер Вин каби, Эверт Коллиэр тез-тез босма нашрларни ўз ичига олган, аммо бу куннинг машҳур нашрлари бўлган.
Эверт Коллиэрга тегишли бўлган тувалдаги мойли расм (Ванитас глобус, бош суяги ва скрипка билан натюрморт) кейинчалик Пиэтер Легуучга тегишли расмлар бўлган[5].
-
Ҳарфлар тўпламининг тромпе-л'œил натюрморти ; 54 х 67,3 см, (Ставеренусдан кейин чоп этишни ўз ичига олади)
-
Ҳид, ;1650, ( Петрус Ставеренус томонидан)
- Ёғоч тахтада газеталар, хатлар ва ёзув асбоблари Тромпе-л'œил (1699- йил), 58,8 × 46,2 см
- Эдвард Коллиэр (1683- йил), Тувалга мой, 44,4 × 52,8 см
- Натюрморт (1699- йил), Тувалга мой, 76,2 × 63,5 см
- Натюрморт: Ҳиди (1695- йил), Тувалга мойли, 24 5/8 × 20 1/2 дюйм
- Натюрморт: Парламент (1695- йил), Тувалга мойли, 24 1/2 х 29 3/4 дюйм, МС Рау антикварлари, Янги Орлеан
- Уидернинг тимсоллари ҳажми билан натюрморт (1696- йил), Тувалга мой, 83,8 × 107,9 см
- Ванитас
- Ванитас (1662- йил), Ёғочга мой, 94 × 112,1 см
- Ванитас натюрморт (1684- йил), тувал устига мой, 99 × 123 см
- Ванитас натюрморт билан автопортрет (1684- йил), Тувалга мойли бўёқ, Гонолулу санъат музейи
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Эдwаэрт Cоллиэр ин тҳе РКД
- ↑ Де арчиэфбесчеиден ван ҳет Ст. Лукасгилде те Ҳаарлем 1497-1798, Ҳессел Миэдема, 1980, ИСБН 90-6469-584-9
- ↑ Тҳоугҳ Cоллиэр ис листед ин тҳе Ҳаарлем гуилд регистер ас а мембер он а паге ҳеадед „1646“, тҳе ласт тwо дигиц муст ҳаве беэн сwитчед анд ҳе пробаблй беcаме а мембер ин 1664 (а еар суспиcиоуслй лаcкинг мембер регистратионс), лике отҳер мемберс листед wитҳ ҳим анд мистакенлй регистеред он тҳат паге, суч ас Эверт Оудендижcк анд Эгберт ван Ҳеэмскерcк
- ↑ Аccординг то Паул Тайлор, Лонден, Жулй 1999
- ↑ „тоэгесчревен аан Пиэтер Легоуч“. РКД. Қаралди: 2021-йил 29-октябр.
Адабиётлар
- Нидерландия санъат тарихи институти (фақат Голландия)
- Аллгемеинес Лехикон дер билденден Кüнстлер вон дер Антике бис зур Гегенwарт / унтер Митwиркунг вон 300 Фачгелеҳртен дес Ин- унд Аусландес; соат. фон Улрич Тҳиэме ва Феликс Беккер (1907-1950)
- Адриаан ван дер Wиллиген эн Фред Г. Меижер, Голландия ва Фламанд натюрморт рассомларининг мойларда ишлайдиган луғати, 1525-1725, Лейден 2003
- Туоминен, Минна: Эдварт Коллиэрнинг натюрморти (1642-1708). Пҳ.Д. тезис. Хелсинки университети, 2014-йил.ИСБН 978-952-10-9980-9ИСБН 978-952-10-9980-9 (Онлайн версия.)
- Ваҳрман, Дрор: Жаноб Коллиэрнинг хат токчалари, Оксфорд университети нашриёти, 2014-йил.ИСБН 978-0-19-973886-1ИСБН 978-0-19-973886-1