Ф-1 (ГРАУ индекси 57-Г-721) ; (содда тилда- „фенюша“[1] ёки „лимонка“) — қўлд пиёдаларга қарши қўлланиладиган мудофаа гранатаси. Грената мудофаа жангида тирик кучни мағлуб этиш учун мўлжалланган. Парчаларнинг сезиларли радиуси (150 метргача) туфайли уни фақат пана жойдан, зирҳли транспорт воситасидан ёки танкдан улоқтириш мумкин[2].

Ф-1 қўл ҳимоя гранатаси

Ф-1 қўл ҳимоя гранатаси (ўқув намунаси)
Хизмат тарихи
Ишлатилган йиллари 1940 - ҳозирги вақтгача
Қуролли кучларида  СССР,  МДҲ, Лотин америкаси, Африка, Яқин шарқ давлатлари
Урушлар ва тўқнашувлар Иккинчи жаҳон уруши, Афғонистон уруши (1979—1989), СССРдан кейинги ҳудудларда, Лотин америкасида, Африкада, Яқин шарқдаги қуролли конфликтлар
Тавсифи
Оғирлиги 0,6
Узунлиги 117
Максимал
узоқлиги, м
35-45
Диаметри 55
Портловчи модда тротил, тринитрофенол, пироксилин асосидаги қоришмалар
Портловчи модда оғирлиги 0,06
Детонация механизми Запал, 3,2-4,2 сония секинлашиш вақти билан
СССР Қуролли Кучлари Қизил Армияси ҳарбий хизматчиси П. В. Логвиненко, гранаталар қурол-яроғ елкама камарларига жойлаштирилган.

" Лимонка " номига келсак, у Биринчи жаҳон уруши пайтида пайдо бўлган. Кўпчилик граната бу номни ўзига хос шакли учун олган деб ҳисоблашади, аммо бу тўғри эмас. Гап шундаки, бугунги кунда биз одатда „лимон“ деб атайдиган Ф-1 худди шу марканинг 1915-йилдаги франсуз қўл гранатасининг нусхаси, фақат франсуз тилида — Ф.1. Бироқ, бундай граната жуда номукаммал запалга эга эди, бу эса уни зарба пайтида портлатар эди ва шунинг учун ишлов беришда жуда эҳтиёт бўлишни талаб қилар эди. Британияликлар капитан Лемон томонидан ишлаб чиқилган силлиқ корпусли ва пинли янада ишончли запал билан парчаланадиган гранатага эга бўлдилар. Бу ном „гаплашувчи“ бўлиб чиқди ва рус армиясида турли хил тизимларнинг гранаталари ишлатилганлиги сабабли, лекин уларнинг аксарияти франсузлар эди, „лимонка“ номи уларга ўтди, гарчи инглиз гранаталари дастлаб шундай деб аталган — аммо, бу ерда бугунги кунда консенсус йўқ.

Дастлаб, Ф-1 гранаталари Ф. В. Ковешниковнинг запали билан жиҳозланган. Кейинчалик, 1941-йилда Ковешников тизимининг запали ўрнига, совет дизайнерларининг УЗРГ („қўл гранаталари учун унификацияланган запал“) Э. М. Вицени ва А. Бедняковнинг запали қабул қилинган, урушдан кейин у қайта ишлаб қичилган ва бугунги кунгача УЗРГМ (қўл гранаталари учун замонавийлаштирилган универсал запал) номи билан хизмат қилади.

Манбалар

  1. ↑ Вернидуб И. И. „Ручные гранаты — «карманная» артиллерия пехоты“, . Боеприпасы победы. Очерки. Москва: ЦНИИНТИКПК, 1998 — 95-бет. 
  2. ↑ Наставление по стрелковому делу. Ручные гранаты. — М: Военное издательство Министерства обороны СССР. 1965 — 65, стр.15