Футбол Cлуб Барcелона (каталонча талаффузи: [фудˈбɔл ˈклуб бəɾсəˈлонə]), одатда ФC Барcелона деб аталади ва халқ орасида қисқача Барçа ([ˈбаɾсə]) номи билан танилган, Испаниянинг Каталония ҳудудидаги Барселона шаҳрида жойлашган профессионал футбол клуби бўлиб, Испания футболининг энг олий лигаси Ла Лигада иштирок этади.

Барcелона
Файл:ФC Барcелона (cрест).свг
Тўлиқ номи Футбол Cлуб Барcелона
Лақаби Барçа ор Блауграна (теам)
Cулерс ор Барcелонистес (суппортерс)
Блаугранес ор Азулгранас (суппортерс)
Асос солинган 29-ноябр, 1899-йил (126 йил аввал) (1899-11-29)
ас Фоот-Балл Cлуб Барcелона
Стадиони Эстади Олíмпиc Ллуíс Cомпанйс
Сиғими 54,367[1]
Пресидент Жоан Лапорта
Ҳеад cоач Ҳанси Флиcк
Лига Ла Лига
Ўрни Ла Лига, 2нд оф 20
Вебсайти Клуб сайти
Амалдаги мавсум

Клуб 1899-йилда Жоан Гампер бошчилигида, бир гуруҳ швейцариялик, каталониялик, немис ва инглиз футболчилари томонидан ташкил этилган ва у Каталон маданияти ҳамда каталончилик рамзига айланган, шунинг учун шиор сифатида „Мéс қуэ ун cлуб“ („Клубданда ортиқ“) ишлатилади[2]. Кўплаб бошқа футбол клубларидан фарқли ўлароқ, Барcелона мухлислар томонидан эгалик қилинади ва бошқарилади. Клуб жаҳон бўйича энг қиммат учинчи футбол клуби бўлиб, унинг қиймати 5,6 миллиард долларни ташкил этади ва даромад бўйича дунёдаги тўртинчи футбол клубдир, йиллик айланмаси эса 800,1 миллион еврони ташкил этади[3][4]. Барcелонанинг расмий мадҳияси — Жауме Пиcас ва Жосеп Мариа Эспинàс томонидан ёзилган „Cант дел Барçа“дир[5]. Барcелона ан’анавий равишда кўк ва анорранг чизиқли либосларда ўйнайди, шунинг учун унга Блауграна лақаби берилган.

Барcелона дунёдаги энг кўп мукофотга сазовор бўлган клублардан биридир. Ички футболда Барcелона жами 80 та соврин қўлга киритган: 28 та Ла Лига, 32 та Cопа дел Рей, 2 та Cопа де ла Лига, 15 та Испания Суперкубоги ва 3 та Cопа Эва Дуарте; рўйхат сўнгидан тўртта мусобақа совринлари сони бўйича рекорд эгаси ҳисобланади. Халқаро клублар футболида Барçа жами 22 та Европа ва жаҳон совринларига эга: 5 та Чемпионлар лигаси, 4 та Кубок эгалари кубоги (рекорд), 3 та Ярмарка кубоги (рекорд), 5 та УЭФА Суперкубоги, иккита Лотин кубоги (Реал Мадрид ва Милан билан бирга рекорд) ва 3 та клублар ўртасидаги Жаҳон чемпионлиги[6][7][8]. Барcелона 1997, 2009, 2011, 2012 ва 2015-йилларда Халқаро футбол тарихи ва статистикаси федерацияси (ИФФҲС) томонидан тузилган жаҳон клублари рейтингида биринчи ўринни эгаллаган ҳамда 2025-йил октабр ҳолатига кўра УЭФА клублар рейтингида тўққизинчи ўринда туради[9][10][11]. Клубнинг Реал Мадрид билан узоқ йиллик рақобати мавжуд бўлиб, икки жамоа ўртасидаги учрашувлар Эл Cлáсиcо номи билан танилган.

Барcелона дунёдаги энг кенг қўллаб-қувватланадиган жамоалардан бири бўлиб, спорт клублари орасида энг катта ижтимоий тармоқ кузатувчиларига эга жамоалардан биридир[12][13]. Барcелона футболчилари жами 12 та Баллон д’Ор мукофотини (рекорд) қўлга киритган. Шунингдек, клуб футболчилари 6 та ФИФА томонидан Йилнинг энг яхши футболчиси мукофотини (рекорд) қўлга киритган бўлиб, бу мукофотларни Ромáрио, Роналдо, Ривалдо, Роналдинҳо ва Лионел Месси каби футболчилар қўлга киритган. 2010-йилда клубнинг ёшлар академияси битирувчилари — Лионел Месси, Андрéс Иниэста ва Хави, Баллон д’Ор рейтингида дунёнинг энг яхши уч нафар футболчиси сифатида танланган. Бу бир футбол академиясидан чиққан футболчилар орасида илгари кузатилмаган ҳолат эди[14][15]. Шунингдек, клуб футболчилари рекорд даражадаги — саккизта Европа олтин буцисини мукофотини қўлга киритган[16].

Барcелона, 1929-йилда ташкил этилган Примера Дивисиóн (Испания олий дивизиони)нинг асосчиларидан бири бўлиб, Атҳлетиc Билбао ва Реал Мадрид билан бир қаторда, ўшандан бери ҳеч қачон энг юқори дивизиондан туширилмаган[17][18]. 2009-йилда Барcелона Ла Лига, Cопа дел Рей ва УЭФА Чемпионлар лигасини қўлга киритиб, Европа треблини (бир мавсумда учта йирик мусобақада ғолиблик) қўлга киритган биринчи испан клуби бўлди. Шунингдек, ўша йили Испания Суперкубоги, УЭФА Суперкубоги ва клублар ўртасидаги Жаҳон чемпионатида ҳам ғалаба қозониб, бир йилда олти соврин ютган Европадаги биринчи футбол клуби бўлди[19]. 2011-йилда клуб яна Европа чемпиони айланди ва бешта совринни қўлга киритди[20]. Пеп Гуардиола бошчилигида тўрт йил ичида жами ўн тўртта соврин ютган бу Барcелона жамоаси айрим мутахассислар томонидан футбол тарихидаги энг кучли жамоалардан бири сифатида баҳоланади[21][22][23]. 2015-йилда Луис Энриқуэ бошчилигида бешинчи УЭФА Чемпионлар лигаси ғалабасини қўлга киритган Барcелона, Европа футболи тарихида икки марта континентал треблга эришган биринчи клубга айланди[24].

Тарихи

Жоан Гампер раислигида (1908-1926)

1908-йилда клуб асосчиларидан бири ва унинг собиқ форварди Жоан (Ҳанс) Гампер биринчи марта клуб президенти бўлди. Бу клуб қулаш арафасида бўлганида содир бўлди: 1906-йилги Каталония чемпионатида ғалаба қозонганидан сўнг, клуб уч йил давомида ҳеч қандай совринни қўлга киритмади ва унинг молиявий аҳволи ҳам кескин ёмонлашди. Кейинчалик Гампер беш марта клуб президенти этиб сайланди. Гампернинг асосий ютуқларидан бири бу „Барса“ га ўз стадионини сотиб олишга ёрдам бериш эди. 1909-йил 14-мартда жамоа 8000 томошабин сиғадиган Cаррер Индúстриа стадионига кўчиб ўтди.

Гампер шунингдек, клуб аъзолари сонини кўпайтириш кампаниясини бошлади ва 1922-йилга келиб уларнинг сони 10 000 дан ошди. 1922-йилда жамоа яна уй аренасини ўзгартириб, Камп-Де-Лес-Корц (ёки шунчаки Лес-Корц) стадионига кўчиб ўтди; ушбу стадионнинг дастлабки сиғими 22 000 ўринни ташкил этди, кейинчалик 60 000 ўринли таъсирчан рақамга кенгайтирилди.

1912-йилда Гампер ушбу жамоага 13 йиллик карерасини (1912-1916, 1918-1927) берадиган Филиппин-Испания форварди Паулино Алкантарани клубга таклиф қилди, шу вақт ичида 357 та гол уриб, клуб тарихидаги энг яхши тўпурарга айланди ва „Барселона“учун ўйнаган дунёга машҳур футбол усталарининг узоқ қаторини очди[25].

1917-йилда „Барса“ нинг мураббийи 1912-1916-йилларда жамоанинг собиқ ўйинчиси, 1924-йилгача жамоани бошқарган инглиз Жек Гринвелл бўлди. Ушбу чоралар клубдаги вазиятни яхшилашга ёрдам берди. Натижада, Гампер президентлиги даврида " Барселона „ўн бир Каталония чемпионати, олти Испания Кубоги ва тўртта Пиреней Кубогини қўлга киритди, бу клубнинг биринчи“ олтин даври " эди. Алкантарадан ташқари, президент Гампер ва мураббий Гринвелл бошчилигидаги „Барса“ нинг ўша пайтдаги таркибига Эмилио Саги Линян. (ака Саги-Барба), Хосеп Самитер, Феликс Сесумага, Франц Платко ва дарвозабон Рикардо Самора. Самора бир неча йил „Барса“ да ўйнаганидан сўнг "Эспанёл"га ўтди[26].

Ривера, Республика, клуб ҳаётидаги фуқаролар уруши (1923-1939)

1920-йилларда клуб учун шонли бўлган „Барселона“ спорт бўлмаган сиёсий можаролардан азоб чекишни бошлади, бу клуб тарихининг ўн йилдан ортиқ вақтини белгилайди.

1925-йил 14-июн куни "Каталон Орфеони" хорини шарафлаш учун ўйин пайтида оломон Примо Де Ривера диктатураси остида бекор қилинган Испания Қироллигининг расмий мадҳияси бўлган Қироллик маршини куйлашди. Қасос сифатида „Барселона“ стадиони ҳукумат томонидан олти ойга ёпилди (кейин муддат учтага қисқартирилди), Гампер эса клуб президенти лавозимидан воз кечишга мажбур бўлди. Клуб асосчиси 1930-йил 30-июлда шахсий ва пул муаммоларидан келиб чиққан депрессия даврида ўз жонига қасд қилди.

Гарчи жамоада Хосеп Эскола каби кўплаб яхши футболчилар бўлса-да, клуб муваффақияцизлик даврига кирди, чунки мамлакатдаги сиёсий можаролар спортни жамият олдида иккинчи ўринга олиб чиқди. „Барса“ бир вақтнинг ўзида учта фронтда инқирозга дуч келди: молиявий, ижтимоий (клуб аъзолари сони доимий равишда камайиб борарди) ва спорт (гарчи жамоа Каталония биринчилигини доимий равишда қўлга киритган бўлса ҳам).(1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1938), аммо ўрта эр денгизи лигасидаги ғалабадан ташқари, бутун Испания даражасидаги муваффақият улардан қочиб қутулди. 1937-йилда, аммо бу уруш даври эди, аммо унинг барча хусусиятлари билан).

1936-йил 6-августда Франсиско Франко армияси аскарлари гвадаррама яқинидаги клуб президенти Хосеп Сунолни ҳибсга олиб, ўлдиришди. 1937-йилнинг ёзида бош мураббий Патрик ЎКоннелл бошчилигидаги жамоа Америка Қўшма Штатлари ва Мексика бўйлаб саёҳатга чиқди, у ерда улар иккинчи Испания Республикасининг элчиси ҳисобланган. Бу вақтда Испаниянинг ўзида фуқаролар уруши қизғин давом этди. Ушбу саёҳат клубнинг молиявий аҳволини яхшилади, аммо ундан кейин жамоанинг ярмидан кўпи Мексика ва Франсиядан бошпана излаб, уруш ўқлари билан ўралган Испанияга қайтмади.

1938-йил 16-мартда Франко кучлари авиацияси „Барса“ ижтимоий клубига бомба ташлаб, катта зарар етказди. Бир неча ой ўтгач, Барселона шаҳри франкистлар томонидан ишғол қилинди ва клуб „интизомсиз“ каталон миллатчиларининг рамзи сифатида бир қатор жиддий муаммоларга дуч келди. Ўша вақтга келиб клуб аъзолари сони 3486 кишига камайди.

Жамоа спорт кийимларининг брендлари

  • 1899-1992 йўқ (номаълум)
  • 1992-1998 Amerika Qoʻshma Shtatlari Мейба
  • 1998-2006 Italiya Каппа
  • 2006-хххх Amerika Qoʻshma Shtatlari Нике

Барcелонанинг бош ҳомийлари

2006-йилгача Барcелона ўз спорт кийимларида бош ҳомий логотипини тақдим этмас эди, бироқ 2006-йилдан жамоа футболкаларида УНИCЕФ Ташкилоти логотипи тақдим этилди. Шундан кейин ҳомийлар қаторига Қатар Фоундатион, Қатар Аирwайс ва Ракутен компаниялари логотипи ҳам тақдим этилди.

  • Барcелонанинг спорт кийимларида логотипи акс эттирилган ҳомийлар
  • 2006-2011 Андоза:Cоунтрй дата УНИCЕФ УНИCЕФ
  • 2011-2013 Qatar Қатар Фоундатион
  • 2013-2017Qatar Қатар Аирwайс
  • 2017-ххх 🇯🇵 Жапан Ракутен
  • Барcелонанинг бошқа расмий ҳомийлари
  • Qatar Қатар Фоундатион – Қатар Фонди
  • Germaniya Ауди. АГ – Олмон автомобилсозлик компанияси
  • Turkiya Туркиш Аирлинес – Туркия Ҳаво Йўллари Миллий Авиакомпанияси
  • Amerika Qoʻshma Shtatlari Ҳербалифе – АҚСҲ Компанияс
  • Amerika Qoʻshma Shtatlari Нике – АҚСҲнинг Спорт кийимлари ва анжомлари ишлаб чиқарувчи компанияси.
  • Ispaniya Эстрелла Дамм – Испания пиво тайёрлаш компанияси
  • Ispaniya Ла Cаиха – Испания Молия гуруҳи
  • Ispaniya/Kataloniya – ТВ3/Телевисио де Cаталуня – Испания ва Каталония телевизион компанияси

Жамоа таркиби (2024-25 мавсум)

Дарвозабонлар

  • Germaniya Марк-Андрé ТЕР ŞТЕГЕН
  • Ispaniya Инаки Пена
  • Polsha Wожcиэч Сзcзęснй

Ҳимоячилар

•Герард Мартин

  • IspaniyaАлехандро Балде
  • Urugvay Роналд Араухо
  • Fransiya Жюл Коунде
  • Ispaniya Пау Cубарси
  • Ispaniya Иниго Мартинез
  • NorvegiyaАндрес Кристенсен
  • Ispaniya Ҳектор Форд

Яримҳимоячилар

  • Ispaniya Марк Касадо
  • Эрик Гарсиа
  • Ispaniya Дани Олмо
  • Ispaniya Педри
  • Niderlandiya Френкиэ Де Жонг
  • Ispaniya Гави

Ҳужумчилар:

  • Polsha Роберт Леwандоwски
  • Ispaniya Фермин Лопез
  • Ispaniya Пау Виcтор
  • Ispaniya Ансу Фати
  • Ispaniya Ламине Ямал
  • Ispaniya Феран Торрес
  • Braziliya Рапҳина
  • 🇪🇦 Пабло Торре

Ижарага берилган ўйинчилар 2024/2025

  • Kamerun bayrogʻi Камерун Алекс Сонг (Вест Ҳем, 2015-йил 30-июнгача)
  • 🇧🇷Бразиллия Витор Роқуэ (Реал Бетис, 2025 1-июнгача)

Барcелона Раҳбарияти ва Мураббийлар штаби

  • Клуб Президенти
  • Ispaniya Жоан Лапорта
  • Клуб Спорт Директори
  • Ispaniya Андони Субисаретта
  • Клуб Бош Мураббийи
  • Ispaniya Ҳанси Флиcк
  • Бош Мураббий Ёрдамчиси
  • Ispaniya Хуан Карлос Унзуэ
  • Жисмоний тайёргарликлар бўйича мураббий
  • Ispaniya Рафел Пол
  • Дарвозабонлар мураббийи
  • Ispaniya Хосе Рамон де ла Фуэнте
  • Барcелона Футбол Мактаби Бошқарувчиси
  • Ispaniya Хосе Рамон Алешанко

Барcелонанинг барча ютуқлари

Мамлакат миқёсида

  • Ispaniya Ла Лига 23 карра Чемпион, (1929, 1944/45, 1947/48, 1948/49, 1951/52, 1952/53, 1958/59, 1959/60, 1973/74, 1984/85, 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15-йиллар).
  • Ла Лига 24 карра Вице-Чемпион, (1929/30, 1945/56, 1953/54, 1954/55, 1955/56, 1961/62, 1963/64, 1966/67, 1967/68, 1970/71, 1972/73, 1975/76, 1976/77, 1977/78, 1981/82, 1985/86, 1986/87, 1988/89, 1996/97, 1999/00, 2002/03, 2006/07, 2011/12, 2013/14-йиллар).
  • Ispaniya Испания Қирол Кубоги 27 карра соҳиби(рекорд), (1910, 1912, 1913, 1920, 1922, 1925, 1926, 1928, 1942. 1951, 1952, 1952/53, 1957, 1958/59, 1962/63, 1967/68, 1970/71, 1977/78, 1980/81, 1982/83, 1987/88, 1988/90, 1996/97, 1997/98, 2008/09, 2011/12, 2014-15-йиллар).
  • Испания Қирол Кубоги Финалчи (11 марта), (1902, 1919, 1932, 1936, 1954, 1973/74, 1983/84, 1985/86, 1995/96, 2010/11, 2013/14-йиллар).
  • Ispaniya Испания Суперкубоги 11 карра соҳиби (рекорд), (1983, 1991, 1992, 1994, 1996, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013-йллар).
  • Испания Суперкубоги Финалчи (8 марта), (1985, 1988, 1990, 1993, 1997, 1998, 1999, 2012-йиллар).
  • Ispaniya Эва Дуарте Кубоги 3 карра соҳиби (рекорд), (1948, 1952, 1953-йиллар)
  • Эва Дуарте Кубоги Финалчи (2 марта), (1949, 1951-йиллар). * Ispaniya Испания Лига Кубоги 2 карра соҳиби (1982/83, 1985/86-йиллар).
  • Ispaniya Копа де Оро Архентина соҳиби (1945-йил).
  • Ispaniya Копа Макайя соҳиби (1901/02), Финалчи (1900/01)-йиллар.
  • Ispaniya/Kataloniya Жоан Гампер Кубоги 37 карра соҳиби.
  • Kataloniya Барcелона Кубоги соҳиби (1902/03-йил).
  • Kataloniya Каталония Кубоги 8 карра соҳиби (рекорд), (1990/91, 1992/93, 1999/00, 2003/04, 2004/05, 2005/06, 2012/13, 2013/14-йиллар). Финалчи (9 марта), (1995/96, 1996/97, 1997/98, 2000/01, 2001/02, 2005/06, 2007/08, 2009/1/, 2010/11-йиллар).
  • Kataloniya Каталония Чемпионати 21 карра Чемпион, (1904/05, 1908/09, 1909/10, 1910/11, 1912/13, 1915/16, 1918/19, 1919/20, 1920/21, 1921/22, 1922/23, 1924/25, 1925/26, 1926/27, 1927/28, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1931/32, 1934/35, 1935/36, 1937/38-йиллар). Каталония Чемпионати 7 карра Вице-Чемпион, (1906/07, 1907/08, 1911/12, 1914/15, 1922/23, 1932/33, 1936/37-йиллар).

Европа миқёсида

  • УЭФА Чемпионлар Лигаси (Чемпионлар Кубоги) 5 карра соҳиби (1992, 2006, 2009, 2011, 2015-йиллар). 3 марта Вице-Чемпион (1961, 1986, 1994-йиллар).
  • УЭФА Кубок Эгалари Кубоги 4 карра соҳиби (рекорд) (1979, 1982, 1989, 1997-йиллар). 2-карра Вице-Чемпион (1969, 1991-йиллар).
  • УЭФА Суперкубоги 4 карра соҳиби (1992, 1997, 2009, 2011-йиллар). 4 карра Вице Чемпион (1979, 1982, 1989, 2006-йиллар).
  • Ярмаркалар Кубоги 3 карра соҳиби (1957/58, 1959/60, 1965/66-йиллар). Вице-Чемпион 1961/62-йили
  • 1971-йили Ярмаркалар Кубоги Суперфинали ғолиби.

Жаҳон миқёсида

  • Yer Клублар Ўртасида Жаҳон Чемпионати 3 карра соҳиби (2009, 2011, 2015-йиллар). Вице-Чемпион 2006-йили.
  • Yer 1992-йили Қитъалараро Кубок Вице-Чемпиони.
  • Yer 1957-йили Кичик Жаҳон Кубоги соҳиби.
  • Ispaniya/Portugaliya/Italiya/Fransiya 1949, 1952-йиллари Лотин Кубоги соҳиби.
  • Germaniya 2007-йили Франс Беккенбауэр Кубоги соҳиби.
  • Fransiya 2012-йили Париж Кубоги соҳиби. Лионел Месси ЖCҲ да Барcелона клубида 2 мартта ғолиб бўлган(2006-2009) Маълумот(2022-й.)

Барcелонанинг машҳур футболчилари

Ушбу футболчилар Барcелона сафида тўп суриб, қуйидаги совринларни қўлга киритишган. Энг кўп совринларни Барcелона сафида Лионел Месси қўлга киритган.

Олтин Тўп соҳиблари

  • Argentina Лионел Месси – 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2021, 2023-йилларда.
  • Niderlandiya Ёхан Кройф – 1973, 1974-йилларда.
  • Bolgariya Христо Стоичков – 1994-йили.
  • Braziliya Ривалдо – 1999-йили.
  • Braziliya Роналдинё – 2005-йили.
  • Ispaniya Луис Мирамонтес – 1960-йили.

Олтин Буца соҳиблари

  • Argentina Лионел Месси – 2010, 2011, 2012, 2015-йилларда.
  • UrugvayЛуис Суарез -2015-йили.
  • Braziliya Роналдо – 1997-йили.

ФИФА талқини бўйича йил футболчилари

  • Argentina Лионел Месси – 2009-йили.
  • Braziliya Ромарио – 1994-йили.
  • Braziliya Роналдо – 1996, 1997-йилларда.

Манбалар

  1. ↑ „Барcелона финд неw ҳоме ат Эстади Олимпиc Ллуис Cомпанйс“. ФИФА (2023-йил 17-август). 2023-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 23-сентябр.
  2. ↑ „Мéс қуэ ун cлуб: УНА ДИВИСА ҲИСТÒРИCА“ (cа). ФC Барcелона. 2014-йил 10-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-феврал.
  3. ↑ Озаниан, Мике; Теителбаум, Жустин (23 Май 2024). „Тҳе Wорлд'с Мост Валуабле Соccер Теамс 2024“. Форбес. 31 Май 2023да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 31 Оcтобер 2024.
  4. ↑ „Делоитте Фоотбалл Моней Леагуэ 2024“. Делоитте (2024-йил 1-феврал). 2017-йил 20-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 9-феврал.
  5. ↑ „Тҳе ҳисторй оф тҳе Барçа антҳемс“. ФC Барcелона. 2017-йил 3-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 24-сентябр.
  6. ↑ „Фоотбалл Эуропе: ФC Барcелона“. УЭФА. 2010-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 4-май.
  7. ↑ „Cлассиc Фоотбалл: Cлубс: ФC Барcелона“. ФИФА.cом. Фéдéратион Интернатионале де Фоотбалл Ассоcиатион. 2015-йил 29-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 29-апрел.
  8. ↑ Римет, Пиэрре. „Cартас де Парис - Дас пирâмидес до Эгито ао cолоссо до Мараcанã, cом о Ср. Жулес Римет“ (пт). Жорнал дос Спорц (1951-йил 4-январ), с. 5. 2020-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 2-июн. „А Таçа Латина é ума cомпетиçãо cриада пела Ф. И. Ф. А. а педидо дос қуатро паíсес қуэ а диспутам атуалменте. Мас о Регуламенто é феито пор ума Cомиссãо cомпоста пор мемброс дас Федераçõэс cонcоррентес э де фато а Ф. И. Ф. А. нãо партиcипа ативаменте на организаçãо“.
  9. ↑ „Формер Ресулц“. Интернатионал Федератион оф Фоотбалл Ҳисторй & Статистиcс. 2018-йил 15-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 16-декабр.
  10. ↑ „Cлуб Wорлд Ранкинг 2015“. Интернатионал Федератион оф Фоотбалл Ҳисторй & Статистиcс. 2019-йил 11-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 7-январ.
  11. ↑ „УЭФА Cлуб Cоэффиcиэнц“. УЭФА. 2017-йил 20-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 7-май.
  12. ↑ "Барçа, тҳе мост ловед cлуб ин тҳе wорлд" (Wайбаcк Мачине сайтида 14 Новембер 2014 санасида архивланган). Марcа. Мадрид. Ретриэвед 15 Деcембер 2014.
  13. ↑ „Барcелона wинс Соcиал Стар Аwард фор 'Мост Популар Спорц Теам'“. Тҳе Страиц Тимес. 2013-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган.
  14. ↑ „10 еарс синcе а униқуэ Баллон д'Ор подиум“ (эн). ФC Барcелона (2020-йил 6-декабр). 2023-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган.
  15. ↑ Баталла, Жорди. „10 аñос дел ҳистóриcо подио де Ла Масиа эн эл Балóн де Оро“ (эс-ЭС). Мундо Депортиво (2021-йил 10-январ). 2021-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган.
  16. ↑ Санс, Габриэл „Алл тҳе Барçа старс тҳат ҳаве wон тҳе Голден Боот“ (эн). Мундо Депортиво (2022-йил 9-ноябр). 2023-йил 3-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 3-август.
  17. ↑ Нарделли, Алберто „Wҳич Эуропеан фоотбалл cлубс ҳаве невер беэн релегатед?“ (эн). Тҳе Гуардиан (2015-йил 2-июн). 2016-йил 14-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 3-август.
  18. ↑ Cандил, Жаиме „19 Эуропеан cлубс невер то ҳаве беэн релегатед фром топ флигҳт“ (эн). АС (2018-йил 12-май). 2022-йил 17-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 3-август.
  19. ↑ „ФC Барcелона Реcордс“. ФC Барcелона (2012-йил 12-январ). 2012-йил 10-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 12-январ.
  20. ↑ „2011: Эл аñо эн эл қуэ эл Барcелона де Гуардиола се ҳизо аúн мáс гранде“ (эс-ЭС). Cадена СЕР (2011-йил 24-декабр). 2023-йил 26-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 25-май.
  21. ↑ „Ис тҳис Барcелона теам тҳе бест оф алл тиме?“. CНН (2011-йил 23-декабр). 2017-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-октябр.
  22. ↑ „Тҳе греат Эуропеан Cуп теамс: Барcелона 2009–2011“ (2015-йил 25-октябр). 2018-йил 15-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 11-декабр.
  23. ↑ „Wҳо'с тҳе Греатест оф Тҳем Алл? Барcелона!“. Неwсwеэк (2015-йил 25-октябр). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган.
  24. ↑ , архивсана= параметри ҳам кўрсатилиши зарур. „Ун Барçа де рécорд, эл примеро эн лограр дос триплетес эн Эуропа“ (эс-ЭС). Ла Вангуардиа (2015-йил 6-июн). Қаралди: 2023-йил 25-май.
  25. ↑ „чампионат“. Қаралди: 2024-йил 28-май.
  26. ↑ „фcбарcелона“. Қаралди: 2024-йил 28-май.

Ҳаволалар