Фадл ибн Аббос (611-639) Абдуллоҳ ибн Аббоснинг укаси ва Ислом пайғамбари Муҳаммаднинг амакиваччаси эди.

Биография

Фадл Муҳаммад алайҳиссаломнинг амакиси ва Маккалик бой савдогар Ал-Аббос ибн 'Абд ал-Мутталиб ва Муҳаммад(с.а.в)нинг хотини Маймунанинг синглиси Лубоба бинт ал-Ҳориснинг тўнғич ўғли эди[1]. У 630-йилдаги Ҳунайн жангида[2] “собит турганлар” қаторида эди, шундан сўнг унинг оиласи Мадинага ҳижрат қилди[3].

Фазл ўзининг амакиваччаси Сафия бинти Маҳмияга[4][5][6] уйланди ва уларнинг Умму Кулсум исмли бир қизи бор эди, у Муҳаммад(с.а.в)нинг ҳаётлигида туғилган[7]. У Килаб қабиласидан Амра бинти Язидга ҳам уйланди, аммо бу никоҳ бир неча ойдан кейин ажралиш билан якунланди[8].

Укаси Абдуллоҳнинг айтишича, Фадл ниҳоятда келишган йигит эди. 632-йилнинг март ойида бўлиб ўтган Видолашув ҳажида у Муҳаммад(с.а.в)нинг туясига миниб кетди[9][10][11].

Муҳаммад(с.а.в) охирги хасталигидан вафот этганида, Фадл ва унинг амакиваччаси Али уни Ойшанинг уйига охирги манзилида қўллаб-қувватладилар[12]. Муҳаммад(с.а.в) вафотидан кейин у зотнинг қабрига кириб, жасадини қўйишга ёрдам берганлардан бири Фазл эди[13].

Жангларда иштироки

У мусулмонларнинг Византия ва Форсларга қарши кўплаб жангларида қатнашган[14]. Рашидунларнинг Левантга бостириб бориши пайтида, Абу Убайда ибн ал-Жарроҳ Мўаб ҳудудини тинчлантиргандан сўнг, Зубайр ибн ал-Аввом ва Фазл ибн Аббосни Амман шаҳрини бўйсундириш учун юборди[15] Воқидий Саид ибн Аамир ал-Жумаҳий кўприк устида содир бўлган жангда гувоҳлик бериб, мусулмон қўшинлари олд томонида Зубайр ва Фазл отлари устида византияликларга қарши шафқацизларча жанг қилганини, Воқидий ёзувида бўлганидек, “ҳар бири (Зубайр ва Фазл) минг отлиқлардек жанг қилдилар”, деб ёзган эди, чунки Византия аскарлари Зубайр ва Фазлни кўриб қўрқиб, қочиб кетишди, Саид ибн Амир эса Рашидун қўшинида қочган византия аскарларини сўяётганини, ба’зилари эса ҳарбий асир сифатида асирга олинганини айтди[16][17].. Кейин Зубайр Ниcетас исмли Византия қўмондонини ўлдиришга муваффақ бўлди ва Амман шаҳрини бўйсундиришда давом этди[15].

Кейинчалик мусулмон қўшинлари Барқани (Киренаика) тахминан уч йил давомида қамал қилишди, натижа бермади[18] Кейин Оксиринхни забт этишда иштирок этган Холид ибн ал-Волид пахта қоплари билан тўлдирилган катапулта қуришнинг радикал режасини таклиф қилди[18] Кеч кириб, шаҳар қоровуллари ухлаб қолгач, Холид, Зубайр ибн ал-Аввом, унинг ўғли Абдуллоҳ, Абдулраҳмон ибн Абу Бакр, Фазл ибн Аббос, Абу Мас’уд ал-Бадрий ва Абдул каби энг зўр жангчиларини буюрди[18] Катапулта уларни бирин-кетин девор тепасига кўтарди ва бу жангчиларнинг шаҳарга киришига имкон берди, дарвозаларни очиб, қўриқчиларни ўлдирди, шу тариқа мусулмон қўшинларининг кириб келиши ва шаҳарни эгаллашига имкон берди[18]....

Фазл Муҳаммад(с.а.в) ҳақида ба'зи ҳадисларни ривоят қилган, аммо у буюк устоз сифатида танилиш учун узоқ умр кўрмади. У ҳижрий 18 (милодий 639) йили Суриянинг Амвос шаҳрида тахминан 25 ёшида вабодан вафот этган,[19][20]

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Муҳаммад ибн Жарир ал-Табари. Тарикҳ ал-Русул wа'л-Мулук. Транслатед бй Ландау-Тассерон, Э. (1998). Волуме 39: Биограпҳиэс оф тҳе Пропҳет'с Cомпанионс анд Тҳеир Суccессорс, п. 201. Албанй: Стате Университй оф Неw Ёрк Пресс.
  2. ↑ Ибн Ишақ (Гуиллауме) п. 569.
  3. ↑ Табари (Ландау-Тассерон) п. 202.
  4. ↑ Муслим 5:2347.
  5. ↑ Абу Даwуд 19:2979.
  6. ↑ Ибн Ҳажар, Исаба, вол. 7 #11412; вол. 8 #12064.
  7. ↑ Ибн Ҳажар, Исаба, вол. 8 #12234.
  8. ↑ Гуиллауме, А. (1960). Неw Лифе он тҳе Лигҳт оф Муҳаммад, п. 55. Манчестер: Манчестер Университй Пресс.
  9. ↑ Букҳари 8:74:247.
  10. ↑ Ибн Ҳанбал, Муснад. Транслатед бй Ал-Кҳаттаб, Н., вол. 2 п. 218 #1805. Риядҳ: Даруссалем.
  11. ↑ Ибн Ҳанбал (Кҳаттаб) вол. 2 п. 222 #1818.
  12. ↑ Ибн Ишақ, Сират Расул Аллаҳ. Транслатед бй Гуиллауме, А. (1955). Тҳе Лифе оф Муҳаммад, п. 679. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
  13. ↑ Ибн Ишақ (Гуиллауме) пп. 688-689.
  14. ↑ Пешаwар Нигҳц он Ал-Ислам.орг
  15. ↑ 15,0 15,1 Кҳарасият, Муҳаммад Абдул Қадир. عمان في العهد الإسلامي (ар). Амман Муниcипалитй, 2004 — 18-бет. Қаралди: 24-декабр 2021-йил. 
  16. ↑ Ибн-ʿАбдаллāҳ Абū-Исмāʿīл ал-Аздī ал-Баṣрī, Муҳаммад. "Тҳе" cонқуэст оф Сйриа cоммонлй асcрибед то Абоо 'Абд Аллаҳ Моҳаммад б. 'Омар ал-Wáқидí · Волуме 3 (ар) Нассау Леэс: . Аустриан Натионал Либрарй: Бенгал милитарй Пресс, 1863 — 153-бет. Қаралди: 24-декабр 2021-йил. 
  17. ↑ Жҳа, Ганганатҳа. Библиотҳеcа Индиcа Пагес 1-3. Cалcутта, Индиа: Асиатиc Соcиэтй., 1854 — 153-бет. Қаралди: 23-декабр 2021-йил. 
  18. ↑ 18,0 18,1 18,2 18,3 الشاعر. „البهنسا.. مدينة الشهداء وبقيع مصر“ (ар) (wебсите неwс). صحيفة الساعة 25 (25 ЎCлоcк неwс). صحيفة الساعة 25 (25 ЎCлоcк неwс) (2020). 2023-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-январ 2022-йил. „عبد اللطيف عبد الرحمن, ‎أبي عبد الله محمد بن عمر/الواقدي · 2005; فتوح الشام“.
  19. ↑ Табари (Ландау-Тассерон) п. 95.
  20. ↑ „Фадл бин 'Аббас“. Қаралди: 21-июн 2014-йил.

Ҳаволалар