Ziyosfera

Fadl ibn Robiya

Абу Имрон Фадл ибн Робия[изоҳ 1] 12-аср бошларида Сурияда ҳукмронлик қилган араб амири. Фадл ҳақида маълум бўлган аксарият маълумотлар тахминан 1107-йилги ҳарбий фаолиятига тааллуқли. 12-асрдан 18-асргача Сурия чўллари ва даштларидаги қабилалар устидан ҳукмронлик қилган ал-Фадл сулоласининг аждоди ҳисобланади.

Фадл ибн Робия
Туғилиши Абу Имрон Фадл ибн Робия
Макка
Вафоти Сурия
Дафн этилган жой
Дамашқ

Биографияси

Суриянинг Бану Тайй қабиласи шажараси. Қабиланинг ал-Фадл тармоғи кўк рангда берилган

Фадл Робия ибн Ҳозимнинг ўғли бўлиб, 10-аср охири 11-аср бошларида Фаластинни бошқарган жарроҳий ҳукмдор Муфарриж ибн Дағфалнинг эвараси эди[2]. Жарроҳийлар йирик Бану Тайй қабиласидан бўлган. Фадлнинг отаси Робия Салжуқийларга тарафдор бўлган[3]. Бироқ, кейинчалик Фадл Дамашқнинг Бурий ҳукмдори Тугтегин билан келишмовчиликка борган. Натижада, Тугтегин уни 1107/08-йилда Суриядан ҳайдаб чиқарди[1][3]. Шундан сўнг, Бағдод жанубидаги Ҳилла шаҳрининг Мазядий ҳукмдори Садақа[3] ҳузуридан бошпана топиб[1][3], у билан иттифоқ тузди.

Садақа Бағдодда Салжуқийлар султонига қарши чиққанда, Фадл дастлаб у билан бирга олдинги қаторда жанг олиб борди. Бироқ, кейинчалик Салжуқийлар томонига ўтиб кетди[1]. Бағдодга етиб келган Фадл ва унинг қабиладошлари мукофотланди ҳамда Садақанинг Бағдоддаги собиқ қароргоҳи уларга турар жой қилиб берилди[1]. Фадл Садақанинг Сурияга борадиган саҳро йўлини тўсиб қўйишга интилиб, ўз режасини амалга ошириш учун рухсат сўради[1]. Салжуқийлар Фадлга розилик бердилар. Бироқ, Анбарда Фурот дарёсини кеси ўтгандан кейинги қисмати ҳақида ҳеч қандай маълумот йўқ[1][3].

Мероси

Фадл Гудайя исмли шахснинг отаси бўлиб[2], ўз номи билан аталган ал-Фадл қабиласининг аждоди эди[2][4]. Унинг амирлари ва авлодлари Сурия чўли ва даштларидаги бадавийларни Айюбийлар, Мамлуклар[2] ва илк Усмонийлар номидан бошқариб, ҳукмронликлари камида 17-аср бошларигача давом этган[5]. Кейинчалик, Фадл авлодларининг бир қисми Ал Абу Риша номи билан танила бошлаб, Мавали қабиласи етакчилигини қўлга киритди[5]. Улар 18-асрда Нажддан келган Аназа қабиласи босқинига қадар Сурия чўлидаги бадавийларнинг наслдан-наслга ўтувчи сардори мавқеини сақлаб қолдилар[6]. Ал-Фадлнинг бошқа қисми Голан тепаликлари ва Биқо водийсига кўчиб ўтди[7]. У ерда вақт ўтиши билан кўчманчиликни тарк этиб, деҳқончиликни ўзлаштирдилар. Ушбу гуруҳ ҳозирга қадар ўзини ал-Фадл деб атаб келмоқда. Ушбу гуруҳ 1967-йилги Олти кунлик уруш пайтида Исроил Голан тепаликларини босиб олгандан сўнг, у ердан кўчирилган ва ўшандан буён Дамашқ атрофида истиқомат қилиб келмоқда[8].

Изоҳлар

  1. ↑ Тўлиқ исми ва шажараси:: Абу Имрон Фаḍл ибн Робия ибн Ḥоẓим ибн Али ибн Муфарриж ибн Дағфал ибн ал-Жарроҳ ат-Ṭаий[1][2]

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Ричардс, Д. С.. Тҳе Чрониcле оф Ибн Ал-Атҳир фор тҳе Cрусадинг Период фром Ал-Камил Фи'Л-Та'Рикҳ.: Тҳе Еарс 491-541/1097-1146 тҳе Cоминг оф тҳе Франкс анд тҳе Муслим Респонсе. Ашгате Публишинг, 2010 — 126-бет. ИСБН 9780754669500. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Ҳияри, Мустафа А. (1975). "Тҳе Оригинс анд Девелопмент оф тҳе Амīрате оф тҳе Арабс дуринг тҳе Севентҳ/Тҳиртеэнтҳ анд Эигҳтҳ/Фоуртеэнтҳ Cентуриэс". Буллетин оф тҳе Счоол оф Ориэнтал анд Африcан Студиэс 38 (3): 513. дои:10.1017/с0041977х00048060. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/буллетин-соас_1975_38_3/паге/513. 
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Cанард, Мариус (1991). "Д̲ж̲аррāḥидс". ин Леwис, Б.. Тҳе Энcйcлопедиа оф Ислам. ИИ: C–Г (неw нашри). Леиден анд Неw Ёрк: Брилл. п. 484. ИСБН 90-04-07026-5. ҳттп://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-2/джарраҳидс-СИМ_2013. 
  4. ↑ Триттон, А. С. (1948). "Тҳе Трибес оф Сйриа ин тҳе Фоуртеэнтҳ анд Фифтеэнтҳ Cентуриэс". Буллетин оф тҳе Счоол оф Ориэнтал анд Африcан Студиэс 12 (3/4): 567–573. дои:10.1017/с0041977х00083129. 
  5. ↑ 5,0 5,1 Бакҳит, Муҳаммад Аднан. Тҳе Оттоман Провинcе оф Дамасcус ин тҳе Сихтеэнтҳ Cентурй. Либраириэ ду Либан, 1982 — 201-бет. ИСБН 9780866853224. 
  6. ↑ Мастерс, Бруcе „Маwали Бедоуин Cонфедератион“, . Энcйcлопедиа оф тҳе Оттоман Эмпире. Неw Ёрк: Фаcц Он Филе, Инc., 2009 — 353–354-бет. ИСБН 9781438110257. 
  7. ↑ Чаттй, Даwн „Ланд, Леадерс анд Лимоусинес: Политиcал анд Морал Аутҳоритй“. Охфорд Университй. Қаралди: 2016-йил 8-май.
  8. ↑ Жассем, Заидан Али. Импаcт оф тҳе Араб-Исраэли Wарс он Лангуаге & Соcиал Чанге ин тҳе Араб Wорлд: Тҳе Cасе оф Сйриан Арабиc. Пустака Антара, 1993 — 18-бет. ИСБН 9789679373288.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Fadl_ibn_Robiya" dan olindi