Fahima Hashim
Фаҳима Ҳашим (арабча: فهيمة هاشم) — Суданлик таниқли инсон ҳуқуқлари фаоли бўлиб, у асосан аёллар ҳуқуқлари ва гендер тенглиги масалалари билан шуғулланади. Ҳашим „Салммаҳ“ аёллар ресурс марказининг ҳаммуассиси ҳисобланади ва 2005-йилдан то 2014-йилда Судан ҳукумати томонидан марказ ёпиб қўйилгунига қадар унга раҳбарлик қилган. Ҳозирда у ўз фаолиятини Канадада давом эттирмоқда.
| Фаҳима Ҳашим | |
|---|---|
| فهيمة هاشم | |
| Таваллуди | |
| Фуқаролиги | Судан, Канада |
| Таълими | Аҳфад аёллар университети, Баеро университети |
| Касби | Инсон ҳуқуқлари фаоли |
| Фаолият йиллари | 1990-йиллар — ҳозиргача |
| Болалари | 1 нафар |
Шахсий ҳаёти ва таълими
Фаҳима Ҳашим Суданнинг Омдурман шаҳрида туғилган. У олий таълимни Судандаги Аҳфад аёллар университетида психология йўналиши бўйича бошлаган[1]. Кейинчалик у Нигерияга йўл олган ва 1994-йилда Кано шаҳридаги Баеро университетида ҳужжатлаштириш ва кутубхонашунослик бўйича магистрлик даражасини олган[1][2].
2014-йилда Судандаги сиёсий тазйиқлар туфайли Ҳашим қизи билан мамлакатни тарк этишга мажбур бўлди ва Канададан бошпана сўраб, Оттава шаҳрида қўним топди. 2022-йилда у қисқа муддатга Суданга қайтди, бироқ 2023-йилда мамлакатда фуқаролар уруши бошланиши натижасида яна Канадага қайтиб кетди[3].
Фаолияти
Салммаҳ аёллар маркази (1997–2014)
Ҳашим Хартум шаҳрида жойлашган „Салммаҳ“ аёллар ресурс марказининг (арабча: مركز سالمة لدراسات المرأة) асосчиларидан бири эди. Ушбу ташкилот аёллар ва ёшлар ўртасида феминизм ҳамда инсон ҳуқуқлари бўйича тарғибот ишларини олиб борган. Марказнинг асосий мақсади аёлларнинг фуқаролик жамиятидаги иштирокига тўсқинлик қилаётган сиёсий ва ҳуқуқий тўсиқларни бартараф этишга кўмаклашишдан иборат бўлган[4]. Салммаҳ маркази нафақат пойтахтда, балки Суданнинг барча штатларида, жумладан, Жанубий Судан мустақилликка эришгунига қадар у ерда ҳам фаол иш олиб борган[5].
Ҳуқуқий ислоҳотлар учун кураш
2005-йилда Суданда тинчлик шартномаси имзолангач, Ҳашим суд тизимини ислоҳ қилиш бўйича очиқ фаолиятини кучайтирди. 2009-йилда у 1991-йилги Жиноят қонунчилигини ўзгартириш бўйича кампания бошлади. Ўша пайтдаги қонунларга кўра, номусга тегиш ва зино ўзаро тенглаштирилган эди, бу эса жиноятчиларнинг жазодан қутулиб қолишига имкон берарди[6]. Шунингдек, у аёлларнинг кийиниш маданияти ва бола никоҳига қарши кескин чиқишлар қилди.
Ҳашимнинг Дарфур уруши пайтида аскарлар томонидан содир этилган жинсий зўравонлик жиноятларини фош этиши Судан ҳукуматининг ғазабига сабаб бўлди[7]. 2014-йил 24-июнда Судан Адлия вазирлиги ҳеч қандай сабаб кўрсатмасдан Салммаҳ марказини ёпиб қўйди. Шундан сўнг Судан президенти Омар ал-Башир Ҳашимни „Судан жамияти асосларини бузишда“ айблади. Бу воқеалардан сўнг у мамлакатни тарк этди ва 2015-йилда Торонтодаги Ёрк университетида таклиф этилган олим сифатида иш бошлади.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Фаҳима Ҳашим“ (эн). Интервиэw Ҳер. 2023-йил 21-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-феврал.
- ↑ „Виcторс, Нот Виcтимс: Wомен Дривинг Соcиал Чанге анд Стривинг фор Пеаcе ин Cонфлиcт Зонес“ (эн). Сколл Фоундатион (2012-йил 29-март). 2023-йил 27-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-феврал.
- ↑ Wадекар, Неҳа „Тҳе wомен wҳо ҳелпед бринг доwн Судан'с диcтатор ҳопед ит wоулд энд дисcриминатион агаинст тҳем. Инстеад, тҳей'ре фигҳтинг фор тҳеир ливес.“ (эн). Тҳе Фуллер Прожеcт (2023-йил 4-август). 2023-йил 11-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-феврал.
- ↑ „Салммаҳ Wомен'с Ресоурcе Cентре, Кҳартоум“ (эн). Wомен Ливинг Ундер Муслим Лаwс. 2015-йил 6-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-феврал.
- ↑ „فهيمة هاشم مديرة مركز سالمة:منع الاحتفалл بيوم المرأة خير شاهد على سياسة القمع التى تمارسها الحكومة“ [Фаҳима Ҳашем, Диреcтор оф тҳе Салммаҳ Cентер: Превентинг тҳе cелебратион оф Wомен’с Дай ис тҳе бест эвиденcе оф тҳе говернмент’с полиcй оф репрессион] (ар). Алтагҳеэр (2014-йил 10-март). 2024-йил 25-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-феврал.
- ↑ „Интер Парес стронглй cондемнс тҳе cлосинг оф Салммаҳ Wомен'с Cентер ин Судан“ (эн). Интер Парес (2014-йил 25-июн). 2014-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-феврал.
- ↑ Ҳашим, Фаҳима „Суданесе wомен аcтинг то энд сехуал виоленcе“ (эн). Форcед Мигратион Ревиэw (2007-йил 1-январ). 2023-йил 30-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-феврал.