Faith Kipyegon
Фаитҳ Чепнгетич Кипегон (туғилган 1994-йил 10-январ)[1] — Кениялик ўрта ва узоқ масофага югурувчи спортчиси. Кипегон 1500 метр ва мил масофаларида жаҳон рекордчиси ҳисобланади, шунингдек, илгари 5000 метр бўйича ҳам жаҳон рекордини ўрнатган. Кипегон 1500 метр масофасида ягона уч карра Олимпия чемпиони бўлиб, у 2016-йил Рио-де-Жанейро, 2020-йил Токио ва 2024-йил Париж Олимпиадасида олтин медални қўлга киритган.
| Фаитҳ Чепнгетич Кипегон | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Кипегон 2017-йил Лондондаги Жаҳон чемпионатида | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Шахсий маълумотлари | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Жинси | аёл | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Тахаллуси/Лақаби | Тҳе Смилинг Дестроер | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Фуқаролиги | Кения | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Таваллуд санаси |
1994-йил 10-январ Бомет, Рифт водийси вилояти, Кения | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бўйи | 1.57 м | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Вазни | 44 кг | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Спорт | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Қайси спорт | Енгил атлетика | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Мураббий(лар)и | Патриcк Санг (2017–), Брам Сом (2015–2017) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Медаллар | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
У шунингдек, 1500 метр масофасида 2017, 2022 ва 2023-йилги Жаҳон чемпионатларида ҳамда 2023-йилда 5000 метр масофасида Жаҳон чемпионатида олтин медал соҳибаси бўлган.
2024-йил Париж Олимпиадасида Кипегон аёллар ўртасида 1500 метр масофасида кетма-кет учинчи марта олтин медални қўлга киритган илк спортчи бўлди ва янги Олимпия рекордини ўрнатди. Бундан ташқари, у илгари аёллар ўртасида 5000 метрда дисквалификация қилинганидан кейин шикоят қилган ва натижада кумуш медални қўлга киритган.
Ёшлигида Кипегон 2011 ва 2013-йилги Жаҳон кросс чемпионатларида олтин медал, 2011-йилги Жаҳон ўсмирлар чемпионатида ва 2012-йилги Жаҳон ёшлар чемпионатида 1500 метрда олтин медал ютган. Кипегон енгил атлетиканинг битта йўналишида ўсмирлар, ёшлар ва катталар тоифасида жаҳон чемпиони бўлган атиги ўн бир нафар спортчидан биридир.
Кипегон 2017-йилда Неw Африcан журнали томонидан Африканинг энг нуфузли 100 кишисидан бири деб топилган[2]. 2024-йил 21-ноябр куни Элдорет университети ўзининг 13-битирув маросимида Кипегонга таълим бўйича фахрий докторлик даражасини топширди. Бу фахрий унвон унга жаҳон ва Олимпия чемпиони сифатидаги ютуқлари ва "камтаринлиги ҳамда гўзаллиги" учун берилди[3][4].
У "кулиб туриб рақибларини енгувчи" деган лақаб билан танилган[5].
Эрта ҳаёти ва келиб чиқиши
Кипегон Кения Рифт водийсида, Накуру туманидаги Керингет яқинидаги қишлоқда деҳқон оиласида, тўққиз фарзанднинг саккизинчиси бўлиб улғайган. У Каленжин қабиласидан. Унинг опаси ва илгари машғулотдаги шериги Беатриcе Мутаи 10 км ва ярим марафон бўйича ихтисослашган. Отаси Самуэл Кипегон Коэч ёшлигида 400 метр ва 800 метрга югурган, онаси Линаҳ Коэч ҳам енгил атлетика билан шуғулланган. Фаитҳ дастлаб футбол билан шуғулланган, аммо 14 ёшида мактабдаги жисмоний тарбия машғулотида енгил атлетикага жалб қилинган. У 1 километр масофага бўлган югуришда 20 метр фарқ билан ғолиб чиқди. Керингетдаги Wиннерс Гирлс Ҳигҳ Счоол мактабида ўқиган[6][7][8].
Шахсий ҳаёти ва мураббийи
Кипегон миддле-дистанcе югурувчиси Тимотҳй Китумга турмушга чиққан, у 2012-йилги Олимпиадада 800 м масофада бронза медалини қўлга киритган. Уларнинг Алйн исмли қизи 2018-йил июн ойида туғилган.
У Каптагат (ва Капсабет)да машқ қилади ва 2017-йил охиридан бошлаб Патрик Санг томонидан мураббийлик қилинади. Санг 3000 м тўсиқли югуриш бўйича жаҳон миқёсидаги мусобақаларда уч карра кумуш медал соҳиби бўлиб, марафон бўйича жаҳон рекордчиси Элиуд Кипчогенинг ҳам мураббийидир. 2017-йилгача эса Кипегоннинг мураббийси нидерландиялик собиқ атлет Пиэт де Пеутер бўлган.
Ёшлик фаолияти
2010-йилда, 16 ёшида, Кипегон илк бор халқаро мусобақада иштирок этди — Полшанинг Бйдгосзcз шаҳрида бўлиб ўтган Жаҳон Кросс мусобақасида. У бу мусобақада ўзидан уч ёш катта рақиблар билан беллашиб, ёшлар тоифасида тўртинчи ўринни эгаллади ва У20 тоифасида жамоавий олтин медални қўлга киритди (бу Кения спортчилари учун 1–4 ўринлар эгалланган натижа эди)[9][10].
Шу йили у енгил атлетикадаги салоҳиятини ҳам кўрсатди — Найробида бўлиб ўтган Жаҳон Ёшлари учун танловда 1500 метр масофада учинчи ўринни эгаллади[8].

2011-йилда, Испаниянинг Пунта Умбриа шаҳрида ўтказилган Жаҳон Кросс мусобақасида Кипегон ялангоёқ ҳолда қатнашди ва бу сафар якка тартибда олтин медални қўлга киритди ҳамда жамоавий кумуш медалга сазовор бўлди[11][8].
Орадан бир неча ой ўтиб, у Франсиянинг Вилленеуве-д'Асcқ шаҳрида бўлиб ўтган Жаҳон Ўсмирлар чемпионатида 1500 м масофада ғолибликни қўлга киритди. Натижада у 4:09.48 вақт билан мусобақа рекордини янгилади[12].
2012-йилда у 800 м масофани югуриб бошлаб, кейинроқ Шанхайда ўтказилган Диамонд Леагуэ мусобақасида 1500 м масофани 4:03.82 да босиб ўтиб, янги миллий ёшлар рекордини ўрнатди[1].
Июн ойида у Кения Ёшлари чемпионатида ғолиб чиқди ва Кения Олимпиада танловида учинчи бўлиб, Лондон-2012 Олимпиадасига йўлланмани қўлга киритди[1][13].
2012-йил июл ойида Барселонада бўлиб ўтган Жаҳон Ёшлари чемпионатида у яна мусобақа рекордини ўрнатди ва 4:04.96 вақт билан олтин медални қўлга киритди. Иккинчи ва учинчи ўринларни Амела Терзиć (Сербия) ва Сенбере Тефери (Эфиопия) эгаллашди[14].
Август ойида Лондон Олимпиадасида у 1500 м саралаш босқичида 4:08.78 вақт кўрсатди ва ўз гуруҳида тўққизинчи бўлди (кейинчалик допинга алоқадор дисквалификациялар туфайли олтинчи ўринга кўтарилди), бироқ ярим финалга йўл ола олмади[15].
2013-йил бошида у яна Жаҳон Кросс мусобақасида ёшлар тоифасида чемпионликни сақлаб қолди (Бйдгосзcз, Полша)[16].
10 май куни у Доҳада бўлиб ўтган Диамонд Леагуэ мусобақасида 1500 м масофани 3:56.98 да босиб ўтиб, Африка У20 ва Кения катталар рекордини ўрнатди. У якунда иккинчи бўлди (Абеба Арегаwи ортидан), бироқ Гензебе Дибаба каби кучли рақибларини ортда қолдирди[1][17][13].
Август ойида у Москвада бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатида 1500 м финалида 4:05.08 кўрсаткич билан бешинчи ўринни эгаллади[18].
Катта ёшдаги фаолияти
2014: Ҳамдўстлик ўйинлари чемпиони
Март ойида Кипегон Уганданинг Кампала шаҳрида бўлиб ўтган Африка кросс мусобақаларида аёллар ўртасидаги 8 км масофага югуриш баҳсида ғолиб чиқди. У кумуш медал соҳибасидан саккиз сониядан кўпроқ вақтга илгарилаб кетди[7].
Май ойида у Багама оролларининг Нассау шаҳрида ўтказилган Жаҳон эстафета мусобақаларида 4 × 1500 м эстафета бўйича олтин медал олган Кения жамоасининг таркибида бўлди. Мерcй Чероно, Ирене Желагат ва Ҳеллен Обири билан биргаликда қатнашган жамоа АҚШ ва Австралияни ортда қолдириб, 16:33.58 натижаси билан янги жаҳон рекордини ўрнатди[19].
Шу йилнинг июл ойида Шотландиянинг Глазго шаҳрида бўлиб ўтган Ҳамдўстлик ўйинларида Кипегон 1500 м масофада ўзининг илк катта ёш тоифасидаги чемпионлигини қўлга киритди. У бу масофани 4:08.94 да якунлаб, олтин медални қўлга киритди[20].
Бироқ август ойида Марокашнинг Марракеш шаҳрида ўтказилган Африка чемпионатида 1500 м масофада бешинчи ўринни эгаллади (4:13.46)[1].
2015: Жаҳон чемпионатининг кумуш медали соҳибаси
25 август куни Хитойнинг Пекин шаҳрида ўтказилган Жаҳон чемпионатида Кипегон 1500 м баҳсларида кумуш медални қўлга киритди. У тактикаларга бой баҳсда 4:08.96 натижа билан иккинчи бўлди. Гензебе Дибаба 4:08.09 билан биринчи, Нидерландия номидан иштирок этган Сифан Ҳассан 4:09.34 билан учинчи бўлди[21].
11 сентябр куни у Брюсселда бўлиб ўтган Диамонд Леагуэ мусобақаларида мил масофасида (1 миля) илк ғалабасини қўлга киритди. У 4:16.71 вақт билан Африка рекорди ва мусобақа рекордини янгилади. Ушбу баҳсда Ҳассан 4:18.20 натижа билан иккинчи бўлди[22].
2016: Рио Олимпиадасида илк олтин медали
Кипегоннинг Олимпия ўйинлари тайёргарлиги 14 май куни Шанхайда ўтказилган Диамонд Леагуэ мусобақасида бошланди. У 1500 м масофани 3:56.82 да босиб ўтиб, ўзининг 2013 йилдаги Кеня рекордини янгилади ва шу билан бирга мусобақа рекордини ҳам ўрнатди. Орадан икки ҳафта ўтиб, АҚШнинг Орегон штатидаги Эугене мусобақасида яна ғалаба қозониб, рекордини 3:56.41 га туширди[13].
Июн ойида эса у Осло Диамонд Леагуэ баҳсида мил (1 миля) масофасида ҳам ғолиб чиқди[1].

22 ёшли Кипегон Бразилиянинг Рио-де-Жанейро шаҳрида ўтказилган 2016-йилги Олимпия ўйинларида 1500 м масофада олтин медалга сазовор бўлди. У бу ютуқни олдинги йилги Жаҳон чемпионатидаги тартибни тескари ўзгартириб эришди. Жуда секин, тактик характердаги баҳсда (учинчи давра 56.80 сония, сўнгги 800 м эса 1:57.2) у якуний 200 метрда Дибаба устидан устунлик қилди[23]. У 4:08.92 билан маррани биринчи бўлиб кесди. Дибаба 4:10.27 билан иккинчи, Женнй Симпсон эса 4:10.53 билан учинчи ўринда якунлади[24][25].
2017: Илк жаҳон чемпионлиги
2017-йилги Диамонд Леагуэ мавсумида Кипегон 1500 м баҳсларида Шанхай, Эугене ва Брюсселда ғалаба қозониб, умумий совринни қўлга киритди[1]. Бу мавсумдан бошлаб Диамонд Леагуэ янги қоидаларга кўра фақат финал натижасига қараб чемпионни аниқлаган эди. Кипегон финалда Сифан Ҳассанни 3:57.04 га 3:57.22 ҳисобида ортда қолдириб, чемпион бўлди[26].

Унинг йил давомида энг йирик ютуғи август ойида бўлиб ўтган Лондон Жаҳон чемпионатида биринчи ўринни эгаллаганидир. У шу тариқа 1500 м масофада Олимпия ва Жаҳон чемпиони бўлган учинчи аёл спортчига айланди ва бу унвонни қўлга киритган илк кениялик аёлга айланди. 23 ёшли Кипегон 4:02.59 вақт кўрсатди, иккинчи ўринни Женнй Симпсон, учинчи ўринни Cастер Семеня эгаллади[27][7].
Кипегон: "Мен 2016-йилги Олимпиадада ғолиб бўлган эдим, лекин 2017-йилги Жаҳон чемпионати ғалабаси ширинроқ эди, чунки у ерда кураш кучлироқ бўлди. Рио ўйинларида фақат Гензебе Дибаба ҳақида хавотирда эдим. Лондонда эса Cастер Семеня, Дибаба, Сифан Ҳассан, Лаура Муир ва Женнифер Симпсонларнинг ҳар бири олтин учун курашарди," — деб эслайди[7].
Шу йили у оналик ҳаётини бошлашга қарор қилди[28].
2018–2020: Оналик ва қайтиш, жаҳон чемпионатининг кумуш медали
Кипегон шифокор тавсиясига кўра тўрт-беш ойлик ҳомиладорликка қадар машғулотларни давом эттирди. 2018-йилнинг июн ойида у илк фарзанди — Алйн исмли қизини дунёга келтирди. Қизалоқ нотўғри жойлашгани сабабли кесарча йўл билан туғилган. Кипегон 2019-йил январида, деярли 18 ойлик танаффусдан сўнг машғулотларга қайтди.
Шу йилнинг июн охирида, туғруқдан бир йил ўтиб, у яна пойгаларга қайтди ва Префонтаине Cлассиc (Пало Алто) мусобақасида 3:59.04 натижа билан 1500 м ғалабасини нишонлади[29][30].
Кипегон 2019 йилда Қатарнинг Доҳа шаҳрида бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатида кумуш медални қўлга киритди ва финалда 3:54.22 натижа билан 2016 йилдаги Кеня рекордини 2 сониядан ортиқ яхшилади. Сифан Ҳассан 3:51.95 билан ғолиб бўлди, Гудаф Цегай эса шахсий рекордини 3:54.38 гача тушириб, бронза медални олди[31].
2020 йилда у Диамонд Леагуэ ва Cонтинентал Тоур мусобақаларида қатнашди ва барча олтита югуришда ғалаба қозонди. Август ойида у Монакодаги Ҳерcулис мусобақасида 1000 метрга 2:29.15 натижа кўрсатиб, Африка ва Диамонд Леагуэ рекордини ўрнатди. Бу вақт 1996 йилда ўрнатилган жаҳон рекордидан атиги 0.17 сонияга кеч қолган эди[1][32][33].
2021: Токио Олимпиадасида кетма-кет иккинчи олтин медали
2021 йилда Кипегон Диамонд Леагуэ мусобақаларида ўзининг 2019 йилдаги Кеня рекордини сезиларли даражада яхшилади. 10 июн куни у Флоренсияда бўлиб ўтган Голден Гала мусобақасида 3:53.91 вақт билан Сифан Ҳассандан кейин иккинчи бўлди (Ҳассан – 3:53.63). 9 июл куни Монакодаги Ҳерcулис мусобақасида эса у ғалаба қозониб, 3:51.07 натижа билан жаҳоннинг тўртинчи энг яхши вақтини кўрсатди ва Ҳассанни 2.5 сонияга ортда қолдирди[34].
Август ойида кечиктирилган Токио Олимпиадасида 1500 метр финалида Кипегон охирги 200 метрда Ҳассанни ортда қолдириб, 3:53.11 вақт билан ўзининг иккинчи кетма-кет Олимпия олтин медалини қўлга киритди. Бу натижа билан 33 йил давомида сақланиб келган Олимпия рекордини янгилади. Ҳассан эса 3:55.86 билан учинчи бўлди[35][36][37].
Сентябр ойида у яна Ҳассанни Зüричдаги Диамонд Леагуэ финалида мағлуб этди ва иккинчи марта 1500 метр Диамонд Тропҳй ғолибига айланди. Кипегон мавсум давомида 10 та югуришнинг 9 тасида ғалаба қозонди[1][38].
2022: Иккинчи жаҳон чемпионлиги
Май ойида Кипегон 3000 метрда Доҳа Диамонд Леагуэ мусобақасида мавсумни бошлади ва 8:38.05 вақт билан Франcине Ниёнсабадан кейин иккинчи бўлди[39]. Эугене Диамонд Леагуэ мусобақасида у 3:52.59 билан ўзининг асосий йўналишида ғалаба қозонди[40].

Июл ойида Эугене шаҳрида бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатида Кипегон 3:52.96 вақт билан ғалаба қозонди ва шу йўналишда тўртинчи глобал унвонини қўлга киритган илк аёл спортчига айланди. Гудаф Цегай иккинчи (3:54.52), Лаура Муир учинчи бўлди (3:55.28)[41].
10 август куни Монакода у 3:50.37 вақт билан Дибаба рекордидан атиги 0.3 сонияга орқада қолди. Бу билан у янги Кеня рекордини ўрнатди ва тарихдаги иккинчи энг яхши натижани кўрсатди. У қуйидаги темпда югурди: 60.5 / 62.1 / 62.1 / 45.67 (охирги 400 метр – 61.3 сония). 2025 йил май ҳолатига кўра, у тарихдаги 13 энг тезкор 1500 метр натижаларнинг еттитасига эга эди[42][43][44].
Сентябрда Зüричдаги финалда у стратегик югуришда сўнгги 200 метрни 27.8 сонияда босиб ўтиб, учинчи марта Диамонд Леагуэ 1500 метр чемпионлигини қўлга киритди[45]. У 2022 йилда 1500 метрда қатнашган барча 6 югуришда ҳам ғалаба қозонди[1].
Ноябр ойида у Атҳлетиcс Wеэклйга берган интервюсида келажакда марафон мусобақаларида югуришни хоҳлашини айтди.
2023: 1500 м, миля ва 5000 м бўйича жаҳон рекордлари
Кипегон 2023-йилги мавсумини 4-феврал куни ўз юрти Элдоретда бўлиб ўтган Сирикwа кросс енгил атлетика мусобақасида (10 км) йирик ғалаба билан бошлади[46].
2-июн куни у ўз фаолиятидаги ягона йўқ бўлган нарсага эришди — 1500 метрда 3:49.11 натижа билан жаҳон рекордини ўрнатди ва бу масофада 3:50 чегарасини бузган илк аёл атлет бўлди. 29 ёшли Кипегон аввалги рекорд эгаси Дибаба (3:50.07) натижасини деярли бир сонияга яхшилади. Бу ютуқ Флоренсияда бўлиб ўтган Рим Диамонд Лигаси доирасида рўй берди. Кипегон 800 метрни 2:04.1 да босиб ўтди (WР сур’ати 2:02.7 эди), охирги 800 метрдан 2:00.6, сўнгги 400 метрда 58.81 ва якуний 200 метрда 29.2 секундда югурди. Мусобақадан сўнг барча рақиб атлетлар уни табриклаб, қучоқладилар[10].
Орадан бир ҳафта ўтиб, 9-июн куни Кипегон яна бир жаҳон рекордини ўрнатди — бу сафар 5000 метрда. У Летесенбет Гидей томонидан 2020-йилда ўрнатилган 14:06.62 натижани 14:05.20 га туширди. Бу мусобақа Кипегон учун 2015-йилдан бери илк 5000 метр югуриши эди. У 600 метр қолганда Летесенбетни ортда қолдириб, сўнгги 200 метрни 28.1 секундда югурди — бу ҳатто 1500 метр рекордидаги якуний 200 метрдан ҳам тез эди. Кипегон бу рекорд билан 1500 ва 5000 метр рекордларига эга бўлган тарихдаги фақат иккинчи аёлга (Паола Пигни’дан кейин) айланди ва 5000 метрда рекорд ўрнатган илк кениялик аёл бўлди.
Бироқ, бу рекордни кейинчалик Гудаф Цегай янгилади — у 2023-йил Префонтаине Cлассиc мусобақасида 14:00.21 натижани қайд этди.
21-июл куни, Монакодаги Диамонд Лига босқичида Кипегон 4:07.64 натижа билан миля бўйича ҳам жаҳон рекордини янгилади. У бу орқали Сифан Ҳассан’нинг 2019-йилдаги 4:12.33 рекордини янгилади.
2023-йил Будапештда ўтган Жаҳон чемпионатида Кипегон 1500 метрда (3:54.87) ва 5000 метрда (14:53.88) ғалаба қозониб, дубл қайд этди.
2024: Янги 1500 м жаҳон рекорди, кетма-кет учинчи Олимпиада олтини, ва 5000 мда кумуш медал
2024-йил июн ойида, Найробидаги Олимпиада саралаш мусобақасида Кипегон 1500 метрни 3:53.99 ва 5000 метрни 14:46.28 натижалар билан ютди.
7-июл куни Париждаги Диамонд Лигада у 1500 метрда ўз жаҳон рекордини янгилаб, 3:49.04 вақтни қайд этди.
Париж-2024 Олимпиадасида Кипегон дастлаб 5000 метрда кумуш медални қўлга киритди, бироқ у Гудаф Цегайга тўсқинлик қилгани учун дисквалификация қилинди. Кейинчалик апелляциядан сўнг унинг кумуш медали тикланди — олтин эса Беатриcе Чебетга насиб этди.
Кипегон Олимпиадани 1500 метрда олтин медал билан якунлади — у 3:51.29 натижа билан ўзининг аввалги Олимпиада рекордини янгилади ва Жессиcа Ҳулл ҳамда Георгиа Белл’ни ортда қолдирди.
14-сентабр куни Брюсселдаги Диамонд Лига финалида Кипегон 1500 метрни 3:54.75 вақт билан ютди — бу мусобақа рекорди ҳисобланади.
26-сентабр куни у Ню-Ёркдаги Иcаҳн стадионида ўтказилган Атҳлос (аёллар учун илк махсус енгил атлетика митинги) мусобақасида 1500 метрда ғолиб чиқди.
2025: 4 дақиқадан кам миле уриниш ва 1500 м жаҳон рекордининг янгиланиши
26-апрел куни Кипегон Хитойнинг Сзямен шаҳрида бўлиб ўтган Диамонд Лигаси босқичида 1000 метр масофани 2:29.21 натижа билан босиб ўтди. Бу вақт унинг шахсий рекордидан атиги 0.06 сония секинроқ, ва Светлана Мастеркова томонидан ўрнатилган 2:28.98 жаҳон рекордидан 0.23 сонияга ортда қолди[47][48].
26-июн куни, Нике томонидан ташкил этилган "Бреакинг4" махсус тадбирида Кипегон миле (1609 м) масофасида 4 дақиқалик тўсиқни бузишга уринди. У 4:06.91 вақт билан маррага етиб, рекорддан 6.91 сонияга ортда қолди. Нике томонидан реаксион вақти ҳисобга олиниб, расман натижаси 4:06.42 деб э’лон қилинди[49]. Бу ҳодиса Инеос 1:59 Чалленге ва Бреакинг2 сингари махсус шароитларда ўтказилганлиги сабабли, Wорлд Атҳлетиcс уни расмий рекорд сифатида тан олмади[50][51][52]. Бу тадбир 2025-йил апрел ойида оммага э’лон қилинган эди[53]. У ушбу уринишда эркак ва аёл югурувчилардан иборат тезлик берувчилар ва янги технологияли поябзаллардан фойдаланган.
5-июл куни, АҚШнинг Орегон штатида ўтган Префонтаине Cлассиc мусобақасида Кипегон 1500 метрда 3:48.68 натижа билан ўз жаҳон рекордини 0.36 сонияга яхшилади ва бу масофани 3:49 дан тез югурган тарихдаги илк аёл бўлди[54].
Ютуқлари
Барча ма’лумотлар Wорлд Атҳлетиcс профилидан олинган[1].
Шахсий рекордлари
| Ё'налиш | Вақт (д:с) | Жой | Сана | Изоҳ |
|---|---|---|---|---|
| 800 метр | 1:57.68 | Доҳа, Қатар | 25-сентабр 2020 | |
| 1000 метр | 2:29.15 | Фонтвиэилле, Монако | 14-август 2020 | Африка рекорди, тарихда 2-ўрин |
| 1500 метр | 3:48.68 | Южин, АҚСҲ | 5-июл 2025 | Жаҳон рекорди |
| 1 мил | 4:07.64 | Фонтвиэилле, Монако | 21-июл 2023 | Жаҳон рекорди |
| 4:06.91 | Париж, Франсия | 26-июн 2025 | Ҳақиқий эмас[52] | |
| 3000 метр | 8:23.55 | Доҳа, Қатар | 9-май 2014 | |
| 5000 метр | 14:05.20 | Париж, Франсия | 9-июн 2023 | Жаҳон рекорди – 17-сентабр 2023гача |
| 4 × 1500 м эстафета | 16:33.58 | Нассау, Багама ороллари | 24-май 2014 | Африка рекорди |
Халқаро мусобақалар
| 2010 | Кросс мусобақаси – жаҳон чемпионати | Бйдгосзcз, Полша | 4-ўрин | Ёшлар 5.833 км | 19:02 | |
| 1-ўрин | Ёшлар жамоаси | 10 очко | ||||
| 2011 | Кросс мусобақаси – жаҳон чемпионати | Пунта Умбрíа, Испания | 1-ўрин | Ёшлар 6 км | 18:53 | |
| 2-ўрин | Ёшлар жамоаси | 19 очко | ||||
| Ёшлар жаҳон чемпионати | Вилленеуве-д'Асcқ, Франсия | 1-ўрин | 1500 метр | 4:09.48 | CР | |
| 2012 | Африка ёшлар кросс чемпионати | Кейптаун, Жанубий Африка | 1-ўрин | Ёшлар 6 км | 19:32 | |
| Ёшлар жаҳон чемпионати | Барселона, Испания | 1-ўрин | 1500 метр | 4:04.96 | CР | |
| Олимпиада | Лондон, Буюк Британия | 16-ўрин (с) | 1500 метр | 4:08.78 | ||
| 2013 | Кросс мусобақаси – жаҳон чемпионати | Бйдгосзcз, Полша | 1-ўрин | Ёшлар 6 км | 17:51 | |
| 1-ўрин | Ёшлар жамоаси | 14 очко | ||||
| Енгил атлетика бўйича жаҳон чемпионати | Москва, Россия | 5-ўрин | 1500 метр | 4:05.08 | ||
| 2014 | Африка кросс чемпионати | Кампала, Уганда | 1-ўрин | Катта 8 км | 25:33.02 | |
| 1-ўрин | Катта жамоа | 10 очко | ||||
| Жаҳон эстафета мусобақалари | Нассау, Багама ороллари | 1-ўрин | 4 × 1500 метр эстафета | 16:33.58 | WР | |
| Ҳамдўстлик ўйинлари | Глазго, Буюк Британия | 1-ўрин | 1500 метр | 4:08.94 | ||
| Африка чемпионати | Марракеш, Марокаш | 5-ўрин | 1500 метр | 4:13.46 | ||
| 2015 | Енгил атлетика бўйича жаҳон чемпионати | Пекин, Хитой | 2-ўрин | 1500 метр | 4:08.96 | |
| 2016 | Олимпиада | Рио-де-Жанейро, Бразилия | 1-ўрин | 1500 метр | 4:08.92 | |
| 2017 | Кросс мусобақаси – жаҳон чемпионати | Кампала, Уганда | 6-ўрин | Катта 9.858 км | 32:49 | |
| 1-ўрин | Катта жамоа | 10 очко | ||||
| Енгил атлетика бўйича жаҳон чемпионати | Лондон, Буюк Британия | 1-ўрин | 1500 метр | 4:02.59 | ||
| 2019 | Енгил атлетика бўйича жаҳон чемпионати | Доҳа, Қатар | 2-ўрин | 1500 метр | 3:54.22 | НР |
| 2021 | Олимпиада | Токио, Япония | 1-ўрин | 1500 метр | 3:53.11 | ОР |
| 2022 | Енгил атлетика бўйича жаҳон чемпионати | Евгени, АҚСҲ | 1-ўрин | 1500 метр | 3:52.96 | |
| 2023 | Енгил атлетика бўйича жаҳон чемпионати | Будапешт, Венгрия | 1-ўрин | 1500 метр | 3:54.87 | |
| 1-ўрин | 5000 метр | 14:53.88 | ||||
| 2024 | Олимпиада | Париж, Франсия | 1-ўрин | 1500 метр | 3:51.29 | ОР |
| 2-ўрин | 5000 метр | 14:29.60 |
Мусобақалардаги ғалабалар ва унвонлар
- 1500 метр ғалабалари, бошқа мусобақалар қавс ичида кўрсатилган:
- 2015 (1): Брюссел Мемориал Ван Дамме (1 мил, WЛ, Африка рекорди)
- 2016 (3): Шанхай (WЛ, МР, Кения рекорди), Эугене (WЛ, МР, Кения рекорди), Осло Бислетт (1 мил, WЛ)
- 2017 (3): Шанхай (WЛ), Эугене, Брюссел (СБ)
- 2019 (1): Эугене Префонтаине Cлассиc, Пало-Алто (СБ)
- 2020 (3): Монако Ҳерcулис (1000 м, ДЛ рекорди Африка рекорди), Брюссел (1000 м), Доҳа (800 м, WЛ, ПБ)
- 2021 (4): Доҳа (800 м), Монако (WЛ, Кения рекорди), Эугене (МР), Зурич
- 2022 (3): Эугене (WЛ, МР), Монако (WЛ, Кения рекорди), Зурич
- 2023 (3): Доҳа (WЛ), Рим (Флоренсияда) (Жаҳон рекорди), Париж (5000 м, Жаҳон рекорди)
- 2024: Париж (Олимпиада). 1500 метр, ОР (Олимпия рекорди)
- Кросс бўйича Wорлд Атҳлетиcс Тоур:
- 2022–23: Сирикwа Cросс Cоунтрй Cлассиc
Миллий чемпионликлар
- Кения кросс бўйича чемпионати:
- Аёллар катта тоифа: 2014, 2015
Мукофот ва фахрий унвонлар
- Кения Йил спортчиси – Йилнинг энг яхши спортчиси (аёллар): 2021, 2022[56][57]
- Wорлд Атҳлетиcс – Йилнинг энг яхши спортчиси: 2023
- Лауреус – Йилнинг энг яхши аёл спортчиси мукофоти: 2024 йил номзоди[58]
- Америcан Аcадемй оф Ачиэвемент – Олтин Плита мукофоти: 2024, Президент Wиллиам Руто томонидан топширилган[59]
Манбалар
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 „Фаитҳ КИПЕГОН – Атҳлете Профиле“. Wорлд Атҳлетиcс. Қаралди: 2021-йил 1-январ.
- ↑ „100 Мост Инфлуэнтиал Африcанс: Тен Кенянс Инcлудинг CЖ Давид Марага Листед“. Ансwерс Африcа (2017-йил 7-декабр). Қаралди: 2021-йил 15-январ.
- ↑ „Фаитҳ Кипегон аwардед Ҳонорарй Доcтор оф Эдуcатион Дегреэ“ (2024-йил 21-ноябр). Қаралди: 2024-йил 21-ноябр.
- ↑ „Фаитҳ Кипегон – Тҳе Смилинг Қуээн оф тҳе Траcк“ (2024-йил 21-ноябр). Қаралди: 2024-йил 21-ноябр.
- ↑ Маркет, Кенян Диаспора „ФАИТҲ КИПЕГОН“ (эн-УС). Кенян Диаспора Маркет (2024-йил 22-июл). Қаралди: 2024-йил 7-август.
- ↑ Муреитҳи, Франcис „Леап оф фаитҳ: Фаитҳ Кипегон'с метеориc рисе фром Керингет то тҳе wорлд“. Даилй Натион (2023-йил 5-июн). Қаралди: 2023-йил 5-июн.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 Комен, Жонатҳан „Фаитҳ Кипегон: Фром раcинг барефоот то бреакинг wорлд 1500м реcорд“. Тҳе Стандард (2023-йил 4-июн). Қаралди: 2023-йил 4-июн.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 „Кеэп тҳе Фаитҳ“. Wорлд Атҳлетиcс (2016-йил 30-май). Қаралди: 2023-йил 2-июн.
- ↑ „38тҳ ИААФ Wорлд Cросс Cоунтрй Чампионшипс 2010 – У20 Ресулц“. Wорлд Атҳлетиcс. Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ 10,0 10,1 НБC Спорц (23 Жулй 2023). "Фаитҳ Кипегон бреакс wорлд реcорд агаин, wинс 5000м ат Диамонд Леагуэ". Ретриэвед 6 Аугуст 2025.
- ↑ „39тҳ ИААФ Wорлд Cросс Cоунтрй Чампионшипс 2011 – У20 Ресулц“. Wорлд Атҳлетиcс. Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „ИААФ Wорлд Ёутҳ Чампионшипс Лилле 2011 – 1500 Метрес Гирлс - Финал“ (ПДФ). Wорлд Атҳлетиcс (2011-йил 9-июл). Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ 13,0 13,1 13,2 Wорлд Атҳлетиcс (25 Марч 2016). "Жуниор Мемориэс – Фаитҳ Кипегон". Ретриэвед 6 Аугуст 2025.
- ↑ „ИААФ Wорлд Жуниор Чампионшипс Барcелона 2012 – 1500 Метрес Wомен - Финал“. Wорлд Атҳлетиcс (2012-йил 15-июл). Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „Тҳе ХХХ Олймпиc Гамес Лондон 2012 – 1500м wомен - Ҳеац суммарй“. Wорлд Атҳлетиcс. Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „40тҳ ИААФ Wорлд Cросс Cоунтрй Чампионшипс 2013 – У20 Ресулц“. Wорлд Атҳлетиcс. Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „ИААФ Диамонд Леагуэ 2013 Доҳа (ҚАТ) – 1500м Wомен - Ресулц“. статиc.спортресулт.cом. Диамонд Леагуэ (2013-йил 10-май). 2018-йил 15-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „ИААФ Wорлд Чампионшипс Мосcоw 2013 – 1500 Метрес Wомен - Финал“. Wорлд Атҳлетиcс (2013-йил 15-август). Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „ИААФ Wорлд Релайс Нассау (БАҲ) 2014 – 4 х 1500 Метрес (15 лапс) Wомен - Финал“. Wорлд Атҳлетиcс (2014-йил 24-май). Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „Гласгоw 2014 – Атҳлетиcс - Wомен'с 1500м Финал“. ресулц.гласгоw2014.cом. ХХ Cоммонwеалтҳ Гамес. 2015-йил 3-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „ИААФ Wорлд Чампионшипс Беижинг (CҲН) – 1500 Метрес Wомен - Финал“. Wорлд Атҳлетиcс (2015-йил 25-август). Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „ИААФ Диамонд Леагуэ | Брусселс | 11 Сеп 2015 – Ресулц“. Диамонд Леагуэ (2015-йил 11-сентябр). Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „Рио 2016 | Wомен'с 1500м Финал – Раcе Аналйсис“ (2016-йил 16-август). 2016-йил 20-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 17-август.
- ↑ Коэч, Б. М. „Фаитҳ Чепнгетич: Голд Медалист | Атҳлетес оф Кеня“. 2016-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 17-август.
- ↑ Пҳиллипс, Митч. „Кенян Кипегон ин лате чарге фор 1,500м голд“. Реутерс (2016-йил 17-август). Қаралди: 2018-йил 3-май.
- ↑ 26,0 26,1 "Фаитҳ Кипегон wинс Диамонд Леагуэ 1500м финал ин Брусселс", ИААФ, 1 Септембер 2017. Ретриэвед 6 Аугуст 2025.
- ↑ „ИААФ Wорлд Чампионшипс Лондон – 1500 Метрес Wомен - Финал“. Wорлд Атҳлетиcс (2017-йил 7-август). Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ Макори, Элиас „Кипегон ҳопес ҳер 'леап оф фаитҳ' wилл оффер ҳопе то неw мотҳерс“. Даилй Натион (2023-йил 11-июн). Қаралди: 2023-йил 11-июн.
- ↑ Ланделлс, Стеве „Баcк он траcк, Кипегон препарес то дефенд wорлд 1500м титле ин Доҳа“. Wорлд Атҳлетиcс (2019-йил 15-июл). Қаралди: 2019-йил 15-июл.
- ↑ Деннеҳй, Cатҳал „Фаитҳ Кипегон Ретурнед Фром Прегнанcй Руннинг Фастер Тҳан Эвер Бефоре“. Руннер'с Wорлд (2021-йил 21-декабр). Қаралди: 2021-йил 21-декабр.
- ↑ „ИААФ Wорлд Чампионшипс Доҳа 2019 – 1500 Метрес Wомен - Финал“. Wорлд Атҳлетиcс (2019-йил 5-октябр). Қаралди: 2020-йил 1-январ.
- ↑ „Wанда Диамонд Леагуэ Монаcо 2020 – Ресулц - 1000м Wомен“. статиc.спортресулт.cом. Диамонд Леагуэ (2020-йил 10-сентябр). Қаралди: 2020-йил 10-сентябр.
- ↑ Жефферй, Ниcоле „Чептегеи бреакс wорлд 5000м реcорд ин Монаcо ас Диамонд Леагуэ аcтион ретурнс“. Wорлд Атҳлетиcс (2020-йил 14-август). Қаралди: 2020-йил 14-август.
- ↑ Жефферй, Ниcоле „Кипегон cруисес то Кенян 1500м реcорд ин Монаcо“. Wорлд Атҳлетиcс (2021-йил 9-июл). Қаралди: 2021-йил 9-июл.
- ↑ „Тҳе ХХХИИ Олймпиc Гамес Токё 2021 – 1500 метрес wомен - Финал“. Wорлд Атҳлетиcс. Қаралди: 2022-йил 1-январ.
- ↑ „Фоcус он финалисц: Фаитҳ Кипегон анд Рян Cроусер“. Wорлд Атҳлетиcс (2021-йил 25-ноябр). Қаралди: 2021-йил 25-ноябр.
- ↑ Cаccиола, Сcотт. „Фаитҳ Кипегон оф Кеня wинс тҳе 1,500 метерс.“. Неw Ёрк Тимес (2021-йил 7-август). Қаралди: 2021-йил 5-октябр.
- ↑ Катами, Мичелле. „Фаитҳ Кипегон: Ҳоw Кенян ачиэвед тҳе мотҳер оф алл феац ин Токё“. ББC Спорт (2021-йил 18-декабр). Қаралди: 2021-йил 18-декабр.
- ↑ Жоҳнсон, Роберт; Гаулт, Жонатҳан „2022 Доҳа ДЛ Реcап: Ниёнсаба Топс Кипегон, Лйлес Беац Керлей, & Бразиэр Физзлес“. Лецрун.cом (2022-йил 13-май). Қаралди: 2025-йил 13-январ.
- ↑ Деннеҳй, Cатҳалл „2022 Нике Префонтаине Cлассиc - Эвент Реcап“. диамондлеагуэ.cом (2022-йил 29-май). 2024-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 26-август.
- ↑ „Wорлд Атҳлетиcс Чампионшипс: Соуфиане Эл Баккали ис 'кинг оф стеэплечасе' афтер cлаиминг wорлд титле“. ББC Спорт (2022-йил 19-июл). Қаралди: 2022-йил 19-июл.
- ↑ „А неw меэтинг ин тҳе боокс!“. Диамонд Леагуэ (2022-йил 11-август). 2024-йил 24-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 12-август.
- ↑ Ротич, Бернард „Кипегон муллс анотҳер аттемпт ат 1,500м wорлд реcорд“. Даилй Натион (2022-йил 12-август). Қаралди: 2022-йил 12-август.
- ↑ Диcкинсон, Марлей „Фаитҳ Кипегон нарроwлй миссес wомен'с 1,500м wорлд реcорд“. Cанадиан Руннинг Магазине (2022-йил 10-август). Қаралди: 2022-йил 12-август.
- ↑ 45,0 45,1 „Wорлд Леадерс бй Ингебригцен & Корир Ҳигҳлигҳт 2022 Диамонд Леагуэ Финал“. ЛецРун.cом (2022-йил 8-сентябр). Қаралди: 2022-йил 8-сентябр.
- ↑ Лагат, Жустин „Кипегон анд Локир сеcуре суccесс ат Сирикwа Cросс Cоунтрй Cлассиc“. Wорлд Атҳлетиcс (2023-йил 4-феврал). Қаралди: 2023-йил 4-феврал.
- ↑ ЛецРун.cом „Соррй траcк фанс, Фаитҳ Кипегон исн'т бреакинг 4:00 ин тҳе миле - Cан wе ливе ин тҳе реал wорлд анд нот ла-ла ланд?“ (эн). ЛецРун.cом (2025-йил 26-апрел). Қаралди: 2025-йил 27-апрел.
- ↑ ЛецРун.cом „Хиамен Диамонд Леагуэ Ресулц - 2025 Хиамен Диамонд Леагуэ“ (эн). ЛецРун.cом (2025-йил 26-апрел). Қаралди: 2025-йил 27-апрел.
- ↑ „Wҳат Wас Уп Wитҳ тҳе Тиминг ат Фаитҳ Кипегон’с Суб-4 Миле Аттемпт?“ (эн-УС). Руннер'с Wорлд (2025-йил 28-июн). Қаралди: 2025-йил 29-июн.
- ↑ „Фаитҳ Кипегон Рунс а 4:06.42 Миле ин Ҳер Аттемпт то Бреак 4 Минутес“ (эн-УС). Руннер'с Wорлд (2025-йил 26-июн). Қаралди: 2025-йил 26-июн.
- ↑ „Фаитҳ Кипегон Аимс то Беcоме тҳе Фирст Wоман то Рун а Суб-4-Минуте Миле—Ҳере’с Ҳоw то Wатч“ (эн-УС). Руннер'с Wорлд (2025-йил 23-июн). Қаралди: 2025-йил 24-июн.
- ↑ 52,0 52,1 „Инсиде Нике’с Прототйпе Геар Буилт То Бреак Тҳе 4-Минуте Миле“ (эн-УС). маратҳонҳандбоок.cом (2025-йил 12-июн). Қаралди: 2025-йил 22-июн.
- ↑ Ингле, Сеан „Фаитҳ Кипегон’с аудаcиоус бид то бе фирст wоман то рун суб фоур-минуте миле“. Тҳе Гуардиан (2025-йил 23-апрел). 2025-йил 23-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 23-апрел.
- ↑ „Кеня'с Кипегон бреакс оwн 1,500 метрес wорлд реcорд“ (эн). Реутерс (2025-йил 5-июл). Қаралди: 2025-йил 5-июл.
- ↑ „Wанда Диамонд Леагуэ Финал | Летзигрунд - Зüрич (СУИ) | 8тҳ-9тҳ Септембер 2021“. Диамонд Леагуэ (2021-йил 9-сентябр). Қаралди: 2021-йил 9-сентябр.
- ↑ Комен, Жонатҳан „Кипегон, Оманяла wеар СОЙА аwард cроwнс“ (эн). Тҳе Стандард (2022-йил 26-январ). Қаралди: 2023-йил 20-январ.
- ↑ Исабоке, Алех „Бест оф тҳе бест: Кипчоге, Кипегон намед 2022 Кеня'с финест ат СОЙА“ (эн). Cапитал Спорц (2023-йил 20-январ). Қаралди: 2023-йил 20-январ.
- ↑ „Новак Джоковиc, Ига Сwиатек анд Cоcо Гауфф номинатед ат тҳе 25тҳ Лауреус Wорлд Спорц Аwардс : Алл ёу неэд то кноw“ (эн). Теннис Cлубҳоусе (2024-йил 8-апрел). 2024-йил 9-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 9-апрел.
- ↑ „Голден Плате Аwардеэс оф тҳе Америcан Аcадемй оф Ачиэвемент“. ачиэвемент.орг. Америcан Аcадемй оф Ачиэвемент.