Фамар, иврит. Тамар (ибронийча: תָּמָר‎ „Палма“), Борлиқ китобидаги таврот қаҳрамони; Иуданинг тўнғич ўғли (афсонавий Иудин қабиласининг асосчиси) Ирнинг хотини (ивр. Эр; „уйғоқ“)[1][2].

Библия

Бева қолганидан кейин у иккинчи ўғли Онанга турмушга чиқди ва яна бева қолди. Қайнотаси Иуданинг уни кенжа ўғлига уйлантириш ваъдасига алданиб, уни инкогнито (фоҳиша) сингари васвасага солиб, қайнотасининг ўзи билан қўшилишга қарор қилди ва ундан икки фарзанд туғди ва келажакда далил сифатида ундан муҳр, камар ва ҳасса сўради.

Иуда ва Фамар. Корнелис Корнелиссен, 1596, Франс Ҳалс музейи, Нидерландия

Иуда ҳомиладор бева келинини зино учун қатл қилмоқчи бўлганида, у бу нарсаларни тақдим қилган. Уларнинг эгизак ўғилларининг исмлари Фарес (иврит. Перец; „тўсиқни бузиб ташлаган“) ва Зара (иврит. Зераҳ; „қуёш“)[3].

Библияга тегишли бўлмаган матнлар

Аггада

Агадада Тамар Нуҳ пайғамбарнинг ўғли Симнинг (Шемнинг) қизи эди. Қайнотаси Иуданинг хонадонида у одобли ва камтар бўлиб, юзи ҳар доим ёпиқ эди, шунинг учун Иуда уни йўлда учратганида танимади[4]. Тамар Худодан уни фарзандсиз қолдирмасликни сўради ва хавфли қадам ташлашга қарор қилди. У Иудага турмушга чиқмаганлигини ва бутпараст эмаслигини айтди. Зинода айбланиб, у қайнотасига ишора қилмади, балки билвосита унга тушунтирмоқчи бўлди ва шунинг учун унга ўзидан қолган гаровни юборди. Унинг айбсизлиги исботланганидан кейин Иуда унга уйланади[5][6][7].

"Солиҳлар китоби"

"Солиҳлар китобида" айтилишича, Фамар Симнинг ўғли[8] Эламнинг қизи эди.

Авлодлар

Шоҳ Довуд ўн биринчи авлодда Фамарнинг авлоди эди[9]. Христиан анъаналарига кўра, шоҳ Довуд орқали Фамар Масиҳ — Исонинг онаси ҳисобланади. Яҳудийларнинг урф-одатларида Машиах Довудларнинг наслидан бўлганлиги сабабли, у ҳам унинг авлоди бўлади деб ҳисобланади[10].

Хотира

Тамара аёллар исми унинг хотирасига берилган деб ҳисобланади[11].

Манбалар

  1. ↑ Тамарь // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913.
  2. ↑ Эр // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913.
  3. ↑ Ир // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892.
  4. ↑ Сота, 10б; Бер. р., ЛХХХВ, 9
  5. ↑ Сота, 10б
  6. ↑ Перец, в Библии // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913.
  7. ↑ Зара // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892.
  8. ↑ Книга Праведного, Глава 45 (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-09-24 санасида архивланган):23, переводчик не указан, изданиэ не указано
  9. ↑ Комментарии к книге Рут Архивировано 6 октября 2013 года.
  10. ↑ „Ваэшев“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-10-21 санасида архивланган) Комментарий к тексту Мидраша о главе Тори.
  11. ↑ Суперанская А. В. Современний словар личних имён: Сравнениэ. Происхождениэ. Написаниэ. — М.: Айрис-пресс, 2005. — С. 345.