Ziyosfera

Faradey effekti

Фарадей эффекти ёки Фарадей айланиши, баъзан магнито-оптик Фарадей эффекти (МОФЕ) деб аталади, [1] физик магнито-оптик ҳодисадир. Фарадей эффекти ёруғлик тарқалиш йўналишидаги магнит майдоннинг проэксиясига мутаносиб бўлган қутбланиш текислигининг айланишига олиб келади. Илмий тил билан айтганда, бу диэлектрик ўтказувчанлик тенсори диагонал бўлганда олинган гироэлектромагнитизмнинг махсус ҳолатидир. [2] Бу таъсир кўпчилик оптик шаффоф диэлектрик материалларда (шу жумладан суюқликларда) магнит майдонлар таъсирида содир бўлади .

1845-йилда Майкл Фарадей томонидан кашф этилган Фарадей эффекти ёруғлик ва электромагнетизмнинг ўзаро боғлиқлигини кўрсатадиган биринчи экспериментал далил бўлди. Электромагнит нурланишларнинг назарий асослари (кўринадиган ёруғликни ўз ичига олади) 1860-йилларда Жеймс Клерк Максвелл томонидан ишлаб чиқилди. Максвелл тенгламалари 1870-йилларда Оливер Хевисайд томонидан ҳозирги шаклда қайта ёзилган.

Фарадай эффекти соат милига тескари ва соат мили йўналишида доиравий қутбланган тўлқинларнинг бир оз фарқли тезликларда тарқалиши туфайли юзага келади, бу хусусият қутбланиш текислигининг айланиши деб номланади. Чизиқли қутбланиш қарама-қарши йўналишда ва турли фазали иккита тенг амплитудали доиравий қутбланган компонентларнинг суперпозициясига ажралиши мумкинлиги сабабли, Фарадей эффекти натижасида вужудга келган нисбий фаза силжишининг таъсири тўлқиннинг чизиқли қутбланиш текислигининг айлантишига олиб келади.

Фарадей эффекти ўлчов асбобларида қўлланади. Масалан, Фарадей эффекти оптик айланиш кучини ўлчаш ва магнит майдонларни масофадан зондлаш учун ишлатилади. Шунингдек, Фарадей эффекти яримўтказгичларда электрон спинларининг қутбланишини ўрганиш учун спинтроника тадқиқотларида қўлланади. Фарадей бургич(ротатор)лари ёруғликнинг амплитудавий модуляцияси учун ишлатилиши мумкин ва оптик изоляторлар ва оптик сиркуляторларнинг асоси ҳисобланади; бундай компонентлар оптик телекоммуникация ва лазер қурилмаларида талаб қилинади. [3]

Тарихи

Фарадей магнитланишнинг ёруғлик қутбланишига таъсирини кўрсатиш учун ишлатган шиша найни ушлаб турибди, c. 1857-йил.

1845-йилга келиб, Фреснел, Малус ва бошқаларнинг илмий ишлари орқали маълум бўлдики, турли материаллар ёруғликнинг қутбланиш йўналишини тўғри йўналтирилганда ўзгартиришга қодир, [4] бу эса қутбланган ёруғликни шаффоф материалларнинг хусусиятларини ўрганиш учун жуда кучли воситага айлантиради..Фарадей ёруғлик электромагнит ҳодиса эканлигига ва шунинг учун унга электромагнит кучлар таъсир қилиши кераклигига қатъий ишонган. У электролитларнинг парчаланишидан бошлаб, ҳозирги вақтда электро-оптик эффектлар деб номланувчи ёруғликнинг қутбланишига таъсир қилувчи электр кучларининг далилларини излаш учун кўп вақт сарфлади. Бироқ, унинг экспериментал усуллари етарлича сезгир эмас эди ва таъсир фақат ўттиз йилдан кейин Жон Керр томонидан ўлчанди. [5]

Кейин Фарадей турли моддалардан ўтадиган ёруғликка магнит кучларнинг таъсирини ўрганишга ҳаракат қилди. Бир неча муваффақияциз синовлардан сўнг, у шиша ишлаб чиқариш бўйича олдинги иши пайтида ясаган кремний оксиди, борат кислотаси ва қўрғошин оксидининг тенг нисбати бўлган „оғир“ шиша парчасини синаб кўрди. [6] Фарадей қутбланган ёруғлик дастаси шишадан қўйилган магнит кучи йўналиши бўйича ўтганда, ёруғликнинг қутбланиши кучнинг қийматига мутаносиб бўлган бурчакка айланишини кузатди. У қутбанишни ўлчаш учун Никол призмасидан фойдаланган. Кейинчалик у кучлироқ электромагнитларни сотиб олиб, бир нечта бошқа қаттиқ моддалар, суюқликлар ва газлардаги таъсирни такрор кузатди. [5]

Бу кашфиёт ҳақида Фарадейнинг кундалик дафтарида ҳам айтиб ўтилган. [7] 1845-йил 13-сентябрда 7504- бандда Оғир шиша сарлавҳаси остида у шундай деб ёзган:

Андоза:Омиссион БУТ, wҳен тҳе cонтрарй магнетиc полес wере он тҳе саме сиде, тҳере wас ан эффеcт продуcед он тҳе поларизед рай, анд тҳус магнетиc форcе анд лигҳт wере провед то ҳаве релатион то эач отҳер. Андоза:Омиссион

— Фарадай, Даилй нотебоок

Яъни: „…ЛЕКИН, қарама-қарши магнит қутблар бир томонда бўлганда, қутбланган нурда таъсир пайдо бўлди ва шунинг учун магнит кучи ва ёруғлик бир-бирига боғлиқлиги исботланди….“

У ўз тажрибалари натижалари ҳақидаги жуда машҳур сўзларини 1845-йил 30-сентябрда № 7718-параграфда ёзган:

Андоза:Омиссион Стилл, И ҳаве ат ласт суccеэдед ин иллуминатинг а магнетиc cурве ор лине оф форcе, анд ин магнетизинг а рай оф лигҳт. Андоза:Омиссион

— Фарадай, Даилй нотебоок

Яъни: „…Шундай бўлса-да, мен ниҳоят магнит эгри чизиғини ёки куч чизиғини ёритишга ва ёруғлик нурини магнитлашга муваффақ бўлдим….“

Физик талқин

Фарадай эффектида айланаётган чизиқли қутбланган ёруғликни соат милига тескари ва соат мили йўналишида доиравий қутбланган нурларнинг суперпозициясидан иборат деб кўриш мумкин (суперпозиция принсипи физиканинг кўплаб соҳаларида асосий ҳисобланади). Биз ҳар бир компонентнинг (соат милига тескари ва соат мили йўналишида қутбланган) таъсирини алоҳида кўриб чиқамиз ва бу натижага қандай таъсир қилишини кўришимиз мумкин.

Доиравий қутбланган ёруғликда электр майдонининг йўналиши ёруғлик частотасида соат мили йўналиши бўйича ёки соат милига тескари йўналишда айланади. Бу электр майдон кучи материални ташкил этувчи зарядланган заррачаларга таъсир қилади(катта солиштирма зарядга эгалиги туфайли электронларга энг кўп таъсир қилади). Ҳаракат айланма бўлади ва айлана бўйлаб ҳаракатланувчи зарядлар ташқи магнит майдонга қўшимча равишда ўзларининг (магнит) майдонларини ҳосил қиладилар. Шундай қилиб, икки хил ҳолат бўлади: вужудга келган майдон бир (доиравий) қутбланиш йўналиши учун ташқи майдонга параллел бўлади ва бошқа қутбланиш йўналиши учун қарама-қарши йўналишда бўлади – шунинг учун Б майдон бир йўналишда кучаяди ва қарама-қарши йўналишда сусаяди. Бу ҳар бир нур учун ўзаро таъсир динамикасини ўзгартиради ва нурлардан бири бошқасидан кўра кўпроқ секинлашади, бу соат милига тескари ва соат мили йўналишида қутбланган нурлар ўртасида фазалар фарқига олиб келади. Ушбу фаза силжишидан кейин иккита нур қўшилса, натижада яна чизиқли қутбланган, аммо, қутбланиш вектори(текислиги) айланган нур ҳосил бўлади.

Қутбланиш текислигининг айланиш йўналиши ёруғлик ёритиши мумкин бўлган муҳитнинг хусусиятларига боғлиқ. Соат милига тескари ва соат мили йўналишда доиравий қутбланган нурнинг қайси бири кўпроқ секинлашишини билиш учун электронларнинг тўлқин функсиясига ташқи ва нурланишдан келиб чиқадиган майдонларнинг таъсирини ҳисобга олиши керак ва кейин бу ўзгаришнинг ҳар бир қутбланиш учун муҳит синдириш кўрсаткичига таъсирини ҳисоблаш керак.

Математик талқин

Магнит ўтказувчанлик тенглама билан ифодаланган диагонал бўлмаган тенсор сифатида қаралади: [8]

Б(ω)=|μ1−иμ20иμ2μ1000μз|Ҳ(ω){\дисплайстйле \матҳбф{Б}(\омега) = \бегин{вматрих} 

 \му_{1} & -и \му_{2} &    0 \\
и \му_{2} &  \му_{1} &    0 \\
    0 &     0 & \му_{з} \\

\энд{вматрих} \матҳбф{Ҳ}(\омега)}

Шаффоф муҳитдаги қутбланишнинг бурилиш бурчаги ва магнит майдони ўртасидаги боғлиқлик:

Фарадай эффекти туфайли қутбланиш текислигининг айланиши
β=ВБд{\дисплайстйле \бета = \матҳcал{В}Бд}

бу ерда

β – бурилиш бурчаги (радианларда)
Б – тарқалиш йўналишидаги магнит оқимининг зичлиги(магнит майдон индуксияси) (теслада)
д – ёруғлик ва магнит майдон ўзаро таъсирлашадиган йўлнинг узунлиги (метрда).
В{\дисплайстйле \сcрипцтйле \матҳcал{В}} – материал учун Вердет доимийси (рад/(м*Т) ларда) . Бу эмпирик пропорсионаллик доимийси тўлқин узунлиги ва ҳарорат [9] [10] [11] ўзгариши билан ўзгаради ва турли материаллар учун жадвал шаклида келтирилган.

Мусбат Вердет доимийси тарқалиш йўналиши магнит майдонга параллел бўлганда соат милига тескари ва тарқалиш йўналиши антипараллел бўлса, соат мили йўналишига мос келади. Шундай қилиб, агар ёруғлик нури муҳитдан ўтиб, ундан қайца, айланиш икки баробар ортади.

Тербиум галюм гранатаси (ТГГ) каби баъзи материаллар жуда юқори Вердет константаларига эга (≈ −134 рад/(Т·м) 632 нм ёруғлик учун). [12] Ушбу материалнинг бўлагини кучли магнит майдонга жойлаштириш орқали Фарадай бурилиш бурчагини 0,78 рад (45 °) дан юқори қийматгача ўзгартириш мумкин. Бу Фарадай изоляторларининг асосий компоненти бўлган Фарадай ротатор(бургич)ларини - ёруғликни фақат битта йўналишда ўтказадиган қурилмаларни қуриш имконини беради. Фарадай эффекти орқали Вердет доимийсини Тербиум қўшилган стаканда кузатиш ва ўлчаш мумкин.(−20 рад/(Т·м) 632 нм ёруғлик учун). [13]

Тўлиқ математик тавсифни бу ерда топиш мумкин.

Мисоллар

Юлдузлараро муҳит

Таъсир ёруғлик юлдузлараро муҳит орқали тарқалиш жараёнида пайдо бўлади. Бу ерда таъсир эркин электронлар томонидан юзага келади ва иккита доиравий қутбланган нур тарқалиш жараёнида нур синдириш кўрсаткичлари фарқи сифатида тавсифланиши мумкин. Демак, қаттиқ жисм ёки суюқликдаги Фарадей эффектидан фарқли ўлароқ, юлдузлараро Фарадей айланиши (β) ёруғлик тўлқин узунлигига (λ) боғлиқдир, хусусан:

β=РМλ2{\дисплайстйле \бета = \матҳрм{РМ} \, \ламбда^2}

бу ерда таъсирнинг умумий кучи айланиш ўлчови РМ(ротатион меасуре) билан тавсифланади. Бу ўз навбатида юлдузлараро магнит майдонининг аксиал компоненти Б|| га ва электронларнинг консентрацияси нэ га боғлиқ ва иккаласи ҳам тарқалиш давомида ўзгаради. Гаусс СГС бирликлар системасида РМ (айланиш ўлчови) қуйидагича ифодаланади:

РМ=э32πм2c4∫0днэ(с)Б∥(с)дс{\дисплайстйле \матҳрм{РМ} = \фраc{э^3}{2\пи м^2c^4}\инт_0^д н_э(с) Б_\параллел(с) \;\матҳрм{д}с}

ёки СИ бирликларида:

РМ=э38π2ε0м2c3∫0днэ(с)Б||(с)дс≈(2.62×10−13Т−1)∫0днэ(с)Б∥(с)дс{\дисплайстйле \матҳрм{РМ} = \фраc{э^3}{8\пи^2 \варепсилон_0 м^2 c^3} \инт_0^д н_э(с) Б_{||}(с) \;\матҳрм{д}с \аппрох \лефт(2.62 \тимес 10^{-13}\, Т^{-1}\ригҳт)\, \инт_0^д н_э(с) Б_\параллел(с)\; \матҳрм{д}с}

бу ерда

нэ(с) – йўл бўйлаб ҳар бир с нуқтадаги электронларнинг консентрацияси
Б‖(с) – йўл бўйлаб ҳар бир с нуқтада тарқалиш йўналиши бўйича юлдузлараро магнит майдоннинг компоненти
э – электроннинг заряди ;
c – ёруғликнинг вакуумдаги тезлиги ;
м – электроннинг массаси ;
ϵ0{\дисплайстйле \сcрипцтйле\эпсилон_0} вакуум ўтказувчанлиги ;

Интеграл манбадан кузатувчигача бўлган бутун йўлда олинади.

Фарадей айланиши астрономияда магнит майдонларни ўлчаш учун муҳим восита бўлиб, уни электронлар сонининг зичлиги ҳақидаги билимни ҳисобга олган ҳолда РМ айланиш ўлчовлари асосида баҳолаш мумкин. [14] Радио пулсарлари ҳолатида, электронлар сабаб юзага келадиган дисперсия турли тўлқин узунликларида қабул қилинган импулслар орасидаги вақтни кечиктиришга олиб келади, бу электрон зичлиги ёки дисперсия ўлчови нуқтаи назаридан ўлчаниши мумкин. Шундай қилиб, дисперсия ва айланиш ўлчовини ўлчаш кўриш чизиғи бўйлаб магнит майдоннинг ўртача ўлчовини беради. Агар дисперсия ўлчови тарқалиш йўлининг узунлиги ва типик электрон зичлиги ҳақидаги оқилона тахминлар асосида баҳоланса худди шу маълумотни пулсарлардан ташқари бошқа обектлардан ҳам олиш мумкин. Хусусан, қуёш тожи томонидан ёпилган экстрагалактик радио манбаларидан қутбланган радио сигналларининг Фарадей РМ айланиш ўлчовлари электрон зичлиги тақсимотини ҳам, коронал плазмадаги магнит майдоннинг йўналиши ва кучини ҳам баҳолаш учун ишлатилиши мумкин. [15]

Ионосфера

Ер ионосферасидан ўтадиган радиотўлқинлар ҳам Фарадей эффектига дучор бўлади. Ионосфера юқоридаги тенгламага кўра Фарадей айланишига ҳисса қўшадиган эркин электронларни ўз ичига олган плазмадан иборат, мусбат ионлар эса нисбатан массив ва кам таъсирга эга. Ернинг магнит майдони билан таъсирлашув натижасида радиотўлқинлар қутбланиш текислигининг айланиши содир бўлади. Ионосферадаги электронларнинг зичлиги ҳар куни, шунингдек, қуёш доғлари айланиши давомида ўзгариб туриши сабабли, таъсир катталиги ўзгаради. Бироқ, таъсир ҳар доим тўлқин узунлиги квадратига мутаносиб бўлади, шунинг учун ҳатто УҲФ(Ултра-Ҳигҳ Фреқуэнcй – частотаси 300 МҲз дан 3ГҲз гача бўлган радиотўлқин)нинг 500 МҲз (λ = 60 cм) телевизор частотасида ҳам айланиш қутбланиш ўқининг тўлиқ айланишидан кўпроқ бўлиши мумкин. [16] Натижада, радио узатувчи антенналарнинг аксарияти вертикал ёки горизонтал қутбланган бўлса-да, ионосфера томонидан қайтарилгандан сўнг ўрта ёки қисқа тўлқинли сигналнинг қутбланишини олдиндан айтиб бўлмайди. Бироқ, эркин электронлар туфайли Фарадей эффекти юқори частоталарда (қисқа тўлқин узунликларида) тезда пасаяди, шунинг учун сунъий йўлдош алоқаси томонидан ишлатиладиган микротўлқинли частоталарда сунъий йўлдош ва ер ўртасида вужудга келадиган қутбланиш сақланиб қолади.

Яримўтказгичлар

ГаАс-Фарадей айланиши спектри

Спин-орбитали ўзаро таъсир туфайли, қўшилмаган ГаАс(галлий-арсенид) монокристалли СиО2(шиша)га қараганда анча катта Фарадей айланишини намойиш этади. Атомнинг жойлашиши (100) ва (110) текислик бўйлаб бошқача эканлигини ҳисобга олсак, Фарадей айланиши қутбланишга боғлиқ деб ўйлаш мумкин. Бироқ, экспериментаторлар 880-1600 нм тўлқин узунлиги оралиғида ўлчовсиз анизотропияни аниқлади. Катта Фарадей айланишига асосланиб, жуда тез жавоб бериш вақтини талаб қиладиган терагерс электромагнит тўлқинининг Б майдонини калибрлаш учун ГаАслардан фойдаланиш мумкин. Тақиқланган зона атрофида Фарадей эффекти резонанс ҳолатини кўрсатади. [17]

Умуман олганда, (ферромагнит) яримўтказгичлар юқори частотали доменда ҳам электро-гирацияни, ҳам Фарадай реакциясини қайтаради.Гйроэлектромагнит муҳитлар [2] томонидан тасвирланган иккаласининг бирикмаси улар учун бир вақтнинг ўзида гироэлектриклик ва гиромагнитизм (Фарадей эффекти) пайдо қилиши мумкин.

Органик материаллар

Органик материалларда Фарадей айланиши одатда кичик бўлиб, кўринадиган тўлқин узунлиги соҳасида Вердет доимийси ҳар бир метр учун Тесла учун(1/(м*Т)) бир неча юз даражага тенг бўлиб, бу соҳада λ−2{\дисплайстйле \ламбда^{-2}}га мутаносиб равишда камаяди. [18] Органик материалларнинг Вердет доимийси молекуладаги электрон ўтишлар атрофида ортиб борса-да, бу билан боғлиқ ёруғлик ютилиши кўпгина органик материалларни тажрибалар учун қўллашни чеклайди. Шу билан бирга, органик суюқ кристалларда Фарадейнинг катта айланиши ҳақида алоҳида маълумотлар мавжуд. [19] [20]

Плазмоник ва магнит материаллар

2009-йилда [21] γ-Фе 2 О 3 -Ау ядро-қобиқ наноструктуралари магнит (γ-Фе 2 О 3) ва плазмоник (Ау) хоссаларини битта композицияга бирлаштириш учун синтез қилинди. Плазмоник материаллар билан ва уларсиз Фарадей айланиши синовдан ўтказилди ва айланишни 530 нм ёруғлик нурланиши остида кучайиши кузатилди. Тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, магнито-оптик кучайишнинг катталиги, биринчи навбатда, магнито-оптик ўтишнинг спектрал бир-бирига мос келиши ва плазмон резонанси билан бошқарилади.

Айтиб ўтилган композит магнит/плазмоник наноструктура резонансли оптик бўшлиққа ўрнатилган магнит заррача сифатида кўрсатилиши мумкин. Бўшлиқдаги фотон ҳолатларининг катта зичлиги туфайли ёруғликнинг электромагнит майдони ва магнит материалнинг электрон ўтишлари ўртасидаги ўзаро таъсир кучаяди, натижада соат мили йўналишидаги ва соат мили йўналишига қарши йўналишдаги доиравий қутбланиш тезлиги ўртасидаги фарқ каттароқ бўлади, шунинг учун Фарадей айланишини кучаяди.

Шунингдек қаранг

 

Манбалар

  1. ↑ Урс, Неcдет Онур; Мозоони, Бабак; Мазалски, Пиотр; Кустов, Микҳаил; Ҳаес, Патриcк; Делдар, Шаян; Қуандт, Эcкҳард; МcCорд, Жеффрей (2016). "Адванcед магнето-оптиcал миcросcопй: Имагинг фром пиcосеcондс то cентиметерс - имагинг спин wавес анд температуре дистрибутионс (инвитед)". АИП Адванcес 6 (5): 055605. дои:10.1063/1.4943760. ИССН 2158-3226. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Прати, Э. (2003). "Пропагатион ин гйроэлеcтромагнетиc гуидинг сйстемс". Жоурнал оф Элеcтромагнетиc Wавес анд Апплиcатионс 17 (8): 1177–1196. дои:10.1163/156939303322519810.  Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "Прати2003" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  3. ↑ Сеэ ҳттпс://www.рп-пҳотониcс.cом/регенеративе_амплифиэрс.ҳтмл
  4. ↑ Ҳорвáтҳ, Гáбор. Поларизатион Паттернс ин Натуре - Имагинг Полариметрй wитҳ Атмоспҳериc Оптиcал анд Биологиcал Апплиcатионс. Будапест: Эöтвöс Университй, 2003. Қаралди: 2014-йил 15-июн. 
  5. ↑ 5,0 5,1 Cроwтҳер, Жамес Арнолд. Тҳе лифе анд дисcовериэс оф Мичаэл Фарадай. Соcиэтй фор промотинг Чристиан кноwледге, 1920 — 54–57-бет. Қаралди: 2014-йил 15-июн. 
  6. ↑ Мансурипур, Масуд. "Тҳе Фарадай Эффеcт". Оптиcс анд Пҳотониcс Неwс (10): 32–36. ҳттп://www.ммресеарч.cом/артиcлес/артиcле3/. Қаралди: 15 Жуне 2014. Фарадей эффекти]]
  7. ↑ Фарадай, Мичаэл. Фарадай'с Диарй, Тҳомас Мартин, Лондон: Георге Белл анд Сонс, Лтд., 1933. ИСБН 978-0-7503-0570-9.  Тҳе диарй ис индехед бй Фарадай’с оригинал руннинг параграпҳ нумберс, нот бй паге. Фор тҳис дисcоверй сеэ #7504, 13 Септ. 1845 то #7718, 30 Септ. 1845.
  8. ↑ Калес, М. Л. (1953). "Модес ин Wаве Гуидес Cонтаининг Ферритес". Жоурнал оф Апплиэд Пҳйсиcс 24 (5): 604–608. дои:10.1063/1.1721335. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_жоурнал-оф-апплиэд-пҳйсиcс_1953-05_24_5/паге/604. 
  9. ↑ Вожна, Давид; Слезáк, Ондřэж; Луcианетти, Антонио; Моcек, Томáš (2019). "Вердет Cонстант оф Магнето-Аcтиве Материалс Девелопед фор Ҳигҳ-Поwер Фарадай Девиcес". Апплиэд Сcиэнcес 9 (15): 3160. дои:10.3390/апп9153160. 
  10. ↑ Вожна, Давид; Слезáк, Ондřэж; Ясуҳара, Рё; Фурусе, Ҳироаки; Луcианетти, Антонио; Моcек, Томáš (2020). "Фарадай Ротатион оф Дй2О3, CеФ3 анд Й3Фе5О12 ат тҳе Мид-Инфраред Wавеленгтҳс". Материалс 13 (23): 5324. дои:10.3390/ма13235324. ПМИД 33255447. ПМC 7727863. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=7727863. 
  11. ↑ Вожна, Давид; Дуда, Мартин; Ясуҳара, Рё; Слезáк, Ондřэж; Счличтинг, Wолфганг; Стевенс, Кевин; Чен, Ҳенгжун; Луcианетти, Антонио эт ал. (2020). "Вердет cонстант оф потассиум тербиум флуориде cрйстал ас а фунcтион оф wавеленгтҳ анд температуре". Опт. Летт. 45 (7): 1683–1686. дои:10.1364/ол.387911. ПМИД 32235973. ҳттпс://www.осапублишинг.орг/ол/фуллтехт.cфм?ури=ол-45-7-1683&ид=429076. 
  12. ↑ „ТГГ (Тербиум Галлиум Гарнет)“. 2018-йил 18-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 11-июн.
  13. ↑ Дйлан Блеиэр. „Фарадай Ротатион Инструcтабле“. 2014-йил 26-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 11-июн.
  14. ↑ Лонгаир, Малcолм. Ҳигҳ Энергй Астропҳйсиcс. Cамбридге Университй Пресс, 1992. ИСБН 978-0-521-43584-0. 
  15. ↑ Манcусо, С.; Спанглер, С. Р. (2000). "Фарадай Ротатион анд Моделс фор тҳе Пласма Струcтуре оф тҳе Солар Cорона". Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал 539 (1): 480–491. дои:10.1086/309205. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_астропҳйсиcал-жоурнал_2000-08-10_539_1/паге/н483. 
  16. ↑ Ларрй Wолфганг, Чарлес Ҳутчинсон, (эд), Тҳе АРРЛ |Ҳандбоок фор Радио Аматеурс, Сихтй Эигҳтҳ Эдитион , Америcан Радио Релай Леагуэ, 1990 ИСБН 0-87259-168-9, пагес 23-34, 23-25,
  17. ↑ Г. Х., Ду (2012). "Фаст Магнето-оптиcал Спеcтрометрй бй Спеcтрометер". Ревиэw оф Сcиэнтифиc Инструменц 83 (1): 013103–013103–5. дои:10.1063/1.3673638. ПМИД 22299925. 
  18. ↑ Вандендриэссче, Стефаан (2012). "Фарадай ротатион анд иц дисперсион ин тҳе висибле регион фор сатуратед органиc лиқуидс". Пҳйсиcал Чемистрй Чемиcал Пҳйсиcс 14 (6): 1860–1864. дои:10.1039/C2CП23311Ҳ. ПМИД 22234394. ҳттпс://лириас.кулеувен.бе/бицтреам/123456789/339734/2/Фарадай+Флуидс.пдф. 
  19. ↑ Вандендриэссче, Стефаан (2013). "Гиант Фарадай Ротатион ин Месогениc Органиc Молеcулес". Чемистрй оф Материалс 25 (7): 1139–1143. дои:10.1021/cм4004118. ҳттпс://лириас.кулеувен.бе/ҳандле/123456789/402206. 
  20. ↑ Влеугелс, Риcк (2019). "Фарадай Ротатион ин Дисcотиc Лиқуид Cрйсталс бй Лонг-Ранге Элеcтрон Мовемент". Жоурнал оф Пҳйсиcал Чемистрй C 123 (14): 9382–9387. дои:10.1021/аcс.жпcc.9б00607. 
  21. ↑ Cоҳен, Адам (2009). "Сурфаcе Пласмон Ресонанcе Энҳанcед Магнето-оптиcс(СуПРЕМО): Фарадай Ротатион Энҳанcемент ин Голд-Cоатед Ирон Охиде Наноcрйсталс". Нано Леттерс 9 (4): 1644–1650. дои:10.1021/нл900007к. ПМИД 19351194. 

Ҳаволалар

Андоза:Мичаэл Фарадай 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Faradey_effekti" dan olindi