Fasli taqvimi

Фасли тақвими ёки Фасли даври (Фасли; урдуча: فصلی‎‎; арабча: فصلى‎‎) бутун Жанубий Осиёда қўлланган ҳосил мавсумига асосланган календар тизими бўлиб, бугунги кунда, асосан, Деканда қўлланади^[1]. Фасли тақвими Ҳайдаробод Деканининг расмий тақвими ҳисобланган.

Декан Фасли тақвими октябр ойида бошланади.

Фасли йили июл ойидан июнгача бўлган 12 ойлик даврни ўз ичига олади. Фасли йилига 590-йил қўшилиши орқали Григорий тақвимини ҳисоблаш мумкин, яъни 1410-фасли йили Григорий тақвимига кўра 2000-йилнинг июл ойидан 2001-йил июн ойигача бўлган давр ҳисобланади^[2].

Шаклланиши

Ушбу тақвим исломи тақвим бўйича ҳижрий 963-йилда тузилган. Ўша йилдан бошлаб Фасли тақвими қуёш йили тақвимига айланган. Кунлар ва ойларнинг номи ҳамда сони Ислом тақвими билан бир хил ҳисобланади. Йилнинг биринчи куни эса 7 ёки 8-июнга тўғри келади^[3].

Фасли тақвимидан Акбар Жалолиддин Муҳаммад ҳукмронлигидан бошлаб амалда қўлланила бошланган. Фасли даврининг бошланиши қуйидаги календарларга тўғри келади^[1]:

Ҳижрий 963-йил (исломий тақвим)
Милодий 1556-йил (Юлиан тақвими)
1612 СЕ (Ҳинду Самават тақвими)

Тарихи

Фасли тақвими Бобурийлар давлати ҳукмдори Акбар Жалолиддин Муҳаммад томонидан биринчи навбатда Ҳиндистоннинг шимолий қисмида ер даромадларини йиғиш ва уларни ҳисобга олиш учун киритилган хронологик тизим ҳисобланади^[1].

Деканга қўлланила бошланиши

Акбар Жалолиддин Муҳаммаднинг набираси Шоҳ Жаҳон 1630-йилда Декан Субага (Ҳайдаробод султонлиги, Жанубий Ҳиндистон) Фасли тақвимини киритган^[4]. Ушбу тақвим Ҳайдаробод султонлигида Асаф Жаҳи сулоласи ҳукмдорларининг расмий тақвими сифатида то Ҳиндистон Иттифоқининг Ҳайдаробод султонлиги таркибига Низом, Мир Усмон Али Хонлар қўшилгунга қадар фойдаланилган.

Манбалар

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 „Фаṣлī эра“. Энcйcлопæдиа Британниcа. Қаралди: 2011-йил 21-август.
↑ „ЛАНД РЕВЕНУЭ“. 2012-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 21-август.
↑ Л.Д.С. Пиллаи. Панчанг анд Ҳоросcопе: Ор тҳе Индиан Cалендар анд Индиан Астрологй. Асиан Эдуcатионал Сервиcес, 1996 — 11-бет. ИСБН 81-206-0258-7. Қаралди: 2011-йил 22-август.
↑ Кавасжи Сорабжи Пател. Cоwасжеэ Пателл'с Чронологй. Трубнер, 1866 — 52-бет.

Ҳаволалар

Фасли даври — Энcйcлопæдиа Британниcа

[Britanica1-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 „Фаṣлī эра“. Энcйcлопæдиа Британниcа. Қаралди: 2011-йил 21-август.

[APstateusefasli-2] „ЛАНД РЕВЕНУЭ“. 2012-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 21-август.

[L.D.S.Pillai-3] Л.Д.С. Пиллаи. Панчанг анд Ҳоросcопе: Ор тҳе Индиан Cалендар анд Индиан Астрологй. Асиан Эдуcатионал Сервиcес, 1996 — 11-бет. ИСБН 81-206-0258-7. Қаралди: 2011-йил 22-август.

[K.S.Patel-4] Кавасжи Сорабжи Пател. Cоwасжеэ Пателл'с Чронологй. Трубнер, 1866 — 52-бет.

[1]

[2]

[3]

[4]