Fatima Whitbread (sportchi) sahifasining manbasini koʻrish

'''Fatima Whitbread''' [[Britaniya imperiyasi ordeni|BIO]] ('''Fatima Vedad''', 1961-yil 3-martda tugʻilgan) – nafaqadagi britaniyalik nayza uloqtiruvchi. U 1986-yilda [[Stuttgart|Shtutgartda]] boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Yevropa chempionatining saralash bosqichida 77,44 metrga nayza uloqtirish boʻyicha (jahon rekordini yangilagan holda) gʻolib chiqdi. '''Fatima''' nayza uloqtirish boʻyicha jahon rekordini oʻrnatgan birinchi britaniyalik sportchi edi. Whitbread 1987-yilgi Jahon chempionatida gʻolib chiqdi. U ,shuningdek, ikki karra Olimpiada sovrindori: 1984-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida bronza va 1988-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Qiyin kechgan bolalik yillaridan soʻng, uni nayza uloqtirish boʻyicha murabbiy Margaret Whitbread oilasi asrab oldi. Whitbread 1977-yilgi ingliz maktablari atletika chempionatining oraliq unvonini qoʻlga kiritdi va 1978-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlari uchun tanlangan va Hamdoʻstlik oʻyinlarida oltinchi oʻrinni egallagan. Keyingi yili Whitebread 1979-yilgi Yevropa yengil atletika chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Faoliyati davomida Whitebread boshqa britaniyalik nayza uloqtiruvchi sportchi Tessa Sanderson bilan raqobatlashgan edi. Whitebread 1990-yilgi Buyuk Britaniyadagi yengil atletika chempionatida oxirgi sport musobaqasini oʻtkazib, 1992-yilda sportni rasman tark etganini eʼlon qildi.[[Fayl:Tessa_Sanderson-2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Tessa_Sanderson-2.jpg/220px-Tessa_Sanderson-2.jpg|alt=A headshot of Tessa Sanderson|left|thumb| Tessa Sanderson (2008-yilda olingan)]]
== Yoshligi ==
Fatima Whitbread 1961-yilning 3-martida Londonning Stok-Nyuington shahrida tugʻilgan<ref name="observer.guardian.co.uk">{{Veb manbasi|muallif=Jackson|ism=Jamie|url=http://observer.guardian.co.uk/osm/story/0,,904199,00.html|sarlavha=Triumph and despair: Fatima Whitbread|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120925184935/http://observer.guardian.co.uk/osm/story/0,,904199,00.html|sana=2 March 2003|ish=The Observer|arxivsana=25 September 2012}}</ref>. U bir qator bolalar uylarida ulgʻaygan<ref name="ADIE">{{Kitob manbasi|last=Adie|first=Kate|title=Nobody's Child|url=https://archive.org/details/nobodyschildwhoa0000adie_s1r5|chapter=2. What is your mother's name?|year=2005|edition=Digital|publisher=Hodder & Stoughton|location=London|isbn=978-1-84894-360-5}}</ref>. 2003-yilda ''The Observer'' nashriga bergan intervyusida u shunday dedi: „Bu bolalikdagi dahshatli tush edi va men sportni juda yaxshi koʻrganim uchungina men uni yengib oʻtib, haqiqiy onam bilan uchrashdim“<ref name="observer.guardian.co.uk" />

Whitbread 11 yoshida nayza otishni boshladi Uning soʻzlariga koʻra, u Atalanta afsonasidan va 1972-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining ayollar beshkurashida oltin medalni qoʻlga kiritgan Meri Petersdan ilhomlanib, yengil atletika musobaqalariga qiziqish bildirgan<ref name="FWAUTO">{{Kitob manbasi|last=Whitbread|first=Fatima|title=Fatima|url=https://archive.org/details/fatimaautobiogra0000whit|publisher=Pelham|location=London|year=1988|isbn=978-0-7207-1856-0|chapter=9. The turning point|pages=[https://archive.org/details/fatimaautobiogra0000whit/page/92 92]–114}}</ref>.. Whitbread stadionda nayza uloqtiruvchi Devid Ottli bilan uchrashdi va undan nayza uloqtirish mumkinmi, deb soʻradi. U murabbiy kelguncha kutishni iltimos qildi. Murabbiy mahalliy maktabning jismoniy tarbiya oʻqituvchis Margaret Whitbread boʻlib, Whitbread u bilan avvalroq Whitbread oʻzi oʻynagan netbol oʻyinida hakamlik qilganida tanishgan. Uch yil oʻtgach, Whitbread Margaret Whitbread va uning oilasi tomonidan asrab olingan. U oʻsmirlik yillarini Esseksdagi Chadwell Sent-Meri shahrida oʻtkazdi va u yerda Greys yaqinidagi Torells maktabida oʻqidi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Read|ism=Julian|sana=9 May 2016|sarlavha=Joe Pasquale: Essex boy at heart|url=https://www.greatbritishlife.co.uk/people/joe-pasquale-essex-boy-at-heart-6986078|kirish sanasi=28 November 2021|ish=Great British Life|til=en-UK|arxivsana=28 November 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211128184750/https://www.greatbritishlife.co.uk/people/joe-pasquale-essex-boy-at-heart-6986078}}</ref><ref name="SURV">{{Kitob manbasi|last=Whitbread|first=Fatima|title=Survivor: The Shocking and Inspiring Story of a True Champion|url=https://archive.org/details/survivorshocking0000whit|year=2012|publisher=Virgin Books|isbn=978-0-7535-4096-1}}</ref>.

== Faoliyati ==

=== Dastlabi faoliyati ===
Fatima Whitbread 1977-yilda ingliz maktablari atletika chempionatida oraliq unvonni qoʻlga kiritdi. Keyingi oyda Havaskor Atletika Assotsiatsiyasining (AAA) ayollar chempionatida gʻalaba qozondi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Temple |first=Cliff |date=23 August 1977 |title=A welcome British selection in Clover |page=8 |work=The Times}}</ref>. U 1978-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida nayza uloqtirishda 49.16 natija bilan oltinchi oʻrinni egalladi.

Fatima Whitbread 1983-yilda 18 ta musobaqada britaniyalik raqibi Tessa Sandersonni ortda qoldirgan.

=== Jahon rekordi, Yevropa va jahon chempionatlarida gʻalabalari ===
Whitbread 1986-yilgi Yevropa chempionatining saralash bosqichida nayza uloqtirish boʻyicha jahon rekordini 77,44 m ga yangiladi, bu oʻtgan yilgi

Sharqiy germaniyalik Petra Felke tomonidan oʻrnatilgan rekorddan 2 m ortiqroq edi. Whitbread nayza uloqtirish boʻyicha jahon rekordini oʻrnatgan birinchi britaniyalik sportchi edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Rodda |first=John |date=29 August 1986 |title=Whitbread's world record earns morning glory |page=20 |work=The Guardian}}</ref>.

Whitbread 1987-yilgi Jahon chempionatining finalida Felkedan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5 September 1987 |title=Javelin duo lift GB hopes |page=4 |work=Cambridge Evening News}}</ref>. Whitbread 1987-yilda BBCning „Yil sportchisi“ mukofoti gʻolibi boʻlgan<ref name="BBCa">{{Veb manbasi|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/spl/hi/tv_and_radio/02/sport_personality/past_winners/html/1984.stm|sarlavha=Sports Personality of the Year – Past Winners|nashriyot=BBC Sport|kirish sanasi=23 November 2007|arxivsana=22 July 2004|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040722114921/http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/spl/hi/tv_and_radio/02/sport_personality/past_winners/html/1984.stm}}</ref>.

=== Keyingi faoliyati ===
1988-yilda [[Seul|Seulda]] boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlari oldidan bir necha oy ichida Whitbread bir qancha kasalliklardan aziyat chekdi: yelka jarohati, furunkul, bez isitmasi va tish bilan bogʻliq muammolar<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Mays |first=Ken |date=15 August 1988 |title=Whitbread has happy return |page=30 |work=The Daily Telegraph}}</ref>.

Whitbreadning keyingi karyerasiga yelkasidan olgan jarohati taʼsir koʻrsatdi. 1990-yilgi Buyuk Britaniyada yengil atletika chempionati u ishtirok etgan soʻnggi sport musobaqasi boʻlib, u yerda yana yelkasidan jarohat oldi. 1992-yilda Whitbread sportni tark etdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Taylor |first=Louise |date=14 January 1992 |title=Javelin stalwart admits defeat; Fatima Whitbread |page=36 |work=The Times}}</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Fatima Whitbreadning nayza uloqtirish rekordi
! scope="col" | Yil
! scope="col" | Musobaqa
! scope="col" | Joy
! scope="col" | oʻrin
! scope="col" | Masofa
! scope="col" | {{Abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
| 1978-yil
| Hamdoʻstlik oʻyinlari
| [[Edmonton]], Kanada
| 6
| 49,16 m
| <ref name="CG">{{Veb manbasi|sarlavha=Fatima Whitbread|url=https://www.thecgf.com/results/athletes/41313|ish=The Commonwealth Games Federation|kirish sanasi=7 May 2022|arxivsana=28 February 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220228064500/https://thecgf.com/results/athletes/41313}}</ref>
|-
| 1979-yil
| Yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati
| [[Bidgoshch|Bydgoshcz]], Polsha
| bgcolor="gold" | 1-chi
| 58,20 m
| <ref name="WAH">{{Veb manbasi|sarlavha=Fatima Whitbread: Honours Summary|url=https://worldathletics.org/athletes/great-britain-ni/fatima-whitbread-14351668|ish=World Athletics|kirish sanasi=7 May 2022|arxivsana=17 July 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210717123720/https://worldathletics.org/athletes/great-britain-ni/fatima-whitbread-14351668}}</ref>
|-
| 1980-yil
| Olimpiya oʻyinlari
| [[Moskva]], Sovet Ittifoqi
| 18 (q)
| 49,74 m
| <ref name="SR80">{{Veb manbasi|url=https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1980/ATH/womens-javelin-throw.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200417174929/https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1980/ATH/womens-javelin-throw.html|arxivsana=17 April 2020|sarlavha=Athletics at the 1980 Moscow Summer Games: Women's Javelin Throw|ish=Sports Reference}}</ref>
|-
| 1982-yil
| Yevropa chempionati
| [[Afina (shahar)|Afina]], Gretsiya
| 8
| 65,10 m
| <ref name="WAH" />
|-
| 1982-yil
| Hamdoʻstlik oʻyinlari
| [[Brisben]], Avstraliya
| bgcolor="cc9966" | 3
| 58,86 m
| <ref name="CG" />
|-
| 1983-yil
| Jahon chempionatlari
| [[Helsinki|Xelsinki]], Finlandiya
| bgcolor="silver" | 2
| 69,14 m
| <ref name="WAH" />
|-
| 1984-yil
| Olimpiya oʻyinlari
| [[Los Anjeles|Los-Anjeles]], Amerika Qoʻshma Shtatlari
| bgcolor="cc9966" | 3
| 67,14 m
| <ref name="WAH" />
|-
| 1985=yil
| IAAF jahon chempionati
| [[Kanberra]], Avstraliya
| bgcolor="cc9966" | 3
| 65,12 m
| <ref name="WAH" />
|-
| 1986-yil
| Hamdoʻstlik oʻyinlari
| [[Edinburgh|Edinburg]], Buyuk Britaniya
| bgcolor="silver" | 2
| 68,54 m
| <ref name="CG" />
|-
| 1986-yil
| Yevropa chempionati
| [[Stuttgart|Shtutgart]], Gʻarbiy Germaniya
| bgcolor="gold" | 1-chi
| 76,32 m
| <ref name="WAH" />
|-
| 1986-yil
| Gran-pri finali
| [[Rim]], Italiya
| bgcolor="silver" | 2
| 69,40 m
| <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=IAAF Grand Prix Final|url=http://www2.iaaf.org/GPF02/History/indexd84e.html?imgh=History|ish=GBR Athletics|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120816192656/http://www2.iaaf.org/GPF02/History/indexd84e.html?imgh=History|kirish sanasi=7 May 2022|arxivsana=16 August 2012}}</ref>
|-
| 1987-yil
| Jahon chempionati
| [[Rim]], Italiya
| bgcolor="gold" | 1-chi
| 76,64 m
| <ref name="WAH" />
|-
| 1988-yil
| Olimpiya oʻyinlari
| [[Seul]], Janubiy Koreya
| bgcolor="silver" | 2
| 70,32 m
| <ref name="WAH" />
|-
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1961-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ayol]]
[[Turkum:Angliya sportchilari]]