Феликс Чен ёки Чен Чиу-сен[1] (Чинесе; 1942-йил 9-июл — 2018-йил 9-апрел) тайванлик дирижёр ва скрипкачи эди. У 1986-йилдан 2003-йилда ишдан бўшатилгунга қадар Тайпей симфоник оркестрининг резидент дирижёри шу билан бир қаторда мусиқа директори бўлган[2]. У 2001-йилдан 2007-йилгача Тайван миллий симфоник оркестрининг мусиқий директори Чиэн Вен-пинга дарс берган ва шунингдек ўша оркестрнинг ҳозирги маэстроси Лю Шао-чиа[2].

Фелих Чен
陳秋盛
Таваллуди Чен Чиу-сен
Вафоти 9-апрел 2018-йил(2018-04-09)
(75 ёшда)
Жанрлар Wестерн Cлассиcал
Фаолият йиллари 1971-2014

Ёшлик онлари

Чен 1942-йил 9-июлда Тайваннинг Тайхоку префектурасида таваллуд топган[3]. У ўзининг мусиқий фаолиятини скрипка чалишни ўрганишдан бошлаган[4]. 1959-йилда Тайваннинг вилоят скрипка танловида биринчи совринни қўлга киритган[4]. Кейинчалик Германиянинг Мюнхен консерваториясида таҳсил олди[2]. У 1969-йилда Тайванга қайтиб келди. Бир нечта оркестрларда скрипка чалди[5].

Карера

1971-йилда Чен дирижёрлик бўйича ўқиш мақсадида Австрияга кўчиб ўтди. 1973-йилда яна Тайванга қайтиб, Тайван провинцияси симфоник оркестрида ишлади.  Кейинчалик у Тайпей симфоник оркестрига (ТСО) кўчиб ўтди. У 17 йил давомида бошқарган.  У улар билан опералар қўйишни бошлади. Бу даврда ТСО операларни саҳналаштиришни ҳали бошламаган эди. Шундай қилиб, Ченнинг опералари ўша пайтда Тайванда маълум бўлган деярли ягона Ғарб опералари эди[6]. У подиумда оркестр ҳамда опера асарларини бошқарганлиги учун мақтовга сазовор бўлди[4]. Ҳар йили Чен ва ТСО Тайванда йирик мусиқий воқеаларга айланган бир ёки иккита операни (улар орасида Аида, Отелло ва Турандот) яратдилар[6].

2003-йилда Таипеи Тимес газетасида нашр этилган мақолада Чен ўзининг „ажойиб концертлар шу билан бирга опера спектаклларининг узоқ давом этиши“ туфайли ҳақиқий Тайваннинг „тирик миллий хазинаси“ деб таърифланган[5].

Нафақага чиққанидан кейин, Чен Тайван Миллий Нормал Университети, Тайпей Миллий Санъат Университети ҳамда Таинан Миллий Санъат Университетида дарс берди[7]. У ўзининг кейинги йилларида Тайван Миллий симфоник оркестри (НСО) шу жумладан Тайван Миллий симфоник оркестри билан меҳмон чиқишлари учун таклиф қилинган[7]. Дирижёрлар Лю Шао-чиа ва Чиэн Вен-пин иккаласи ҳам Ченнинг шогирдлари эди[5][6].

2014-йилнинг март ойида Чен нафақага чиқди. Биринчи марта „Шен Юн Перформинг Арц“ни „саҳналаштириш техникаси“ учун омма олдида мақтаб, муассаса ўз обрўсига лойиқлигини намоён қилди.

2003-йилнинг сентабрида Чен коррупцияда ва қалбакилаштириш можаросига алоқадорликда айбланган[6]. Натижада Тайпей шаҳар ҳукумати Маданият ишлари бўлими уни эгаллаб турган лавозимидан озод қилишга қарор қилди[6]. Чен охир-оқибат нафақага чиқишни танлади. Баъзи одамлар уни мажбуран деб ҳисоблашди.  2010-йилда Таипеи Тимес газетаси „Тайпейнинг классик мусиқа саҳнасида кўпчиликнинг фикрига кўра, Ченнинг бирон бир қонунбузарликка алоқадорлиги ҳақида ҳеч қандай далил топилмаган“ деб таъкидлади[6]. Бу орада Чен университетда дарс беришга қайтди. Вақти-вақти билан меҳмон дирижёр сифатида чиқиш қилди[6].

Вафоти

Феликс Чен 2018-йилнинг 9-апрелида Тайпейда 75 ёшида вафот этди[3][8].

Қисман дискография

  • Ритуал сеҳрлар [9]
  • Виолонçэл ва оркестр учун Б минор концерти, Оп. 104: И. Аллегро [10]
  • Виолонçэл ва оркестр учун Б минор концерти, Оп. 104: ИИ. Адагио ма нон троппо [10]
  • Виолонçэл ва оркестр учун Б минор концерти, Оп. 104: ИИИ. Финал: Аллегро модерато [10]
  • Ритуал сеҳрлар: И. Мажестиc: Ҳайдаш ва доимий — мумкин [10]
  • Ритуал сеҳрлар: ИИ. Сирли ва кенг — Соғинч — Тушкунлик [10]
  • Ритуал сеҳрлар: ИИИ. Руҳий — Эҳтиросли — Жасур ва лирик [10]

Манбалар

  1. ↑ „Таипеи Сймпҳонй Орчестра“. ТСО.гов (2017-йил 5-декабр). Қаралди: 2018-йил 10-апрел.[сайт ишламайди]
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Брадлей Wинтертон. „ТСО анноунcес cруcиал аппоинтмент“. Таипеи Тимес (2008-йил 11-январ).
  3. ↑ 3,0 3,1 {{Янгиликлар манбаси}} андозасидан фойдаланишда титле= параметри белгиланиши керак.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 {{Веб манбаси}} андозасидан фойдаланишда сарлавҳа= параметрини белгилашингиз керак. „{{{титле}}}“ (зҳ). Натионал Таиwан Сймпҳонй Орчестра. 2012-йил 11-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 29-апрел.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Брадлей Wинтертон. „'Саломе' ис ревиситед анд реcонструcтед ин Фелих Чен'с неw продуcтион ат Натионал Тҳеатер“. Таипеи Тимес (2003-йил 17-октябр).
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Wинтертон, Брадлей. „Фелих Чен анд 'Риголеттў ретурн то тҳе Таипеи Сймпҳонй Орчестра“. Таипеи Тимес (2010-йил 27-август). Қаралди: 2018-йил 9-апрел.
  7. ↑ 7,0 7,1 {{Янгиликлар манбаси}} андозасидан фойдаланишда титле= параметри белгиланиши керак.
  8. ↑ {{Янгиликлар манбаси}} андозасидан фойдаланишда титле= параметри белгиланиши керак.
  9. ↑ „Тҳомас, Аугуста Реад: Ритуал Инcантатионес — Финcкел, Давид — cелло — Таипеи Сймпҳонй Орчестра — ҳен, Фелих Чиу-Сен — cондуcтор“. Лаwосторе. Қаралди: 2018-йил 10-апрел.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 „Дворак: Cелло Cонcерто — Тҳомас: Ритуал Инcантатионс“. CДБбай. 2018-йил 14-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 10-апрел.

Ҳаволалар

{{ДЕФАУЛТСОРТ:Чен, Феликс}