Фемтометр (белгиси фм)[1][2] Дания ва Норвегия сўзидан олинган бўлиб, 'ўн беш', (қадимги юнонча: μέτρον) СИ системасида 10−15 метрга тенг узунлик бирлиги бўлиб. фм бир метрнинг квадрилиондан бир қисмини билдиради. Бу масофа баъзан ферми деб аталади ва Италян-Америкалик физиги Энрико Ферми шарафига шундай номланган, чунки у ядро физикасининг одатий узунлик шкаласи ҳисобланади.

Фемтометр
Бирликлар системаси метрик система
Бирлик Узунлик
Белгиланиши фм
Алмаштириш
1фм … га тенг
   Си системасида    1×10−15 м
   Табиий бирликлар системасида    6.1877×1019 ℓП

 1.8897×10−5 а0
   АҚСҲ бирликлар системасида    3.9370×10−14 ин
Гелий атоми

Таъриф ва эквивалентлар

1000000 зептометрлар = 1 фемтометр = 1ферми = 0,000001 нанометр = 10−15 метрес

1000000000000 фемтометрес = 1 миллиметре.

Масалан, протоннинг заряд радиуси тахминан 0,831 фемтометр[3], олтин ядросининг радиуси эса тахминан 8,45 фемтометр[4].

1 барн = 100 фм 2

Тарихи

Фемтометр атамаси „Гéнéрале дес Поидс эт Месурес“ 11-конференсияси томонидан қабул қилинган. 1964-йилда Данияча „15“ ва ферми сўзларининг имловий ўхшашлигидан фойдаланган ҳолда СИга қўшилган.

Ферми ядро физикаси асосчиларидан бири, Италян физиги Энриcо Ферми (1901-1954) шарафига номланган. Бу атама Роберт Ҳофстадтер томонидан 1956-йилда "Ревиэw оф Модерн Пҳйсиcс " журналида чоп этилган „Электронларнинг тарқалиши ва ядровий тузилиш“ номли мақоласида киритилган[5]. Бу атама ядро ва заррачалар физикасида кенг қўлланади. Ҳофстадтер 1961-йил физика бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлган ва ўшандаги „Электрон сочилиш усули ва унинг ядролар ва нуклонлар тузилишига қўлланиши“ маърузасида фм атамасини ишлатган (1961-йил 11-декабр)[6].

Манбалар