Ференc Краусз (1962-йил 17-майда Венгриянинг Мор шаҳрида туғилган) – венгер-австриялик физик, Нобел мукофоти лауреати. У Макс Планк номидаги Квант оптикаси институти директори ва Германиянинг Людвиг Максимилиан номидаги Мюнхен университетида экспериментал физика профессори. Унинг тадқиқот гуруҳи биринчи аттосекундлик ёруғлик импулсини яратади ва уни атомлар ичидаги электронларнинг ҳаракатини ушлаб туриш учун ишлатади[1]. 2023-йилда Пер Агостини ва Энн Л’Ҳуиле билан биргаликда у физика бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлди.

Ференc Краусз
Таваллуди
Венгрия

Академик фаолияти

Краусз Эöтвöс Лоран университетида назарий физика ва Венгриядаги Будапешт техника университетида электротехника бўйича таҳсил олган. Австриядаги Вена техника университетида таҳсил олгандан сўнг, у ўша институтнинг профессори бўлади. 2003-йилда Гарчингдаги Макс Планк номидаги квант оптикаси институтига директор этиб тайинланди ва 2004-йилда Мюнхендаги Людвиг Максимилиан университетида экспериментал физика кафедраси мудири бўлади. 2006-йилда у Мюнхен Адванcед Пҳотониcс маркази (МАП) ҳаммуассиси ва директорларидан бирига айланди[2].

Мукофотлари

  • 2006-йил – Қироллик фотосуратлар жамияти тараққиёт медали ва фахрий стипендия
  • 2013-йил – Отто Хан мукофоти
  • 2016-йил – Германия Фанлар академиясининг аъзоси Леополдина[3]
  • 2019-йил – Владилен Летохов медали[4]
  • 2022-йил – Физика бўйича Бўри мукофоти[5]
  • 2022-йил Асосий фанлар бўйича ББВА Жамғармасининг „Билим чегаралари“ мукофоти[6]
  • 2023-йил – Физика бўйича Нобел мукофоти

Манбалар

  1. ↑ Краусз, Ференc; Иванов, Миша (2 Фебруарй 2009). "Аттосеcонд пҳйсиcс". Ревиэwс оф Модерн Пҳйсиcс (Америcан Пҳйсиcал Соcиэтй (АПС)) 81 (1): 163–234. дои:10.1103/ревмодпҳйс.81.163. ИССН 0034-6861. Арчивед фром тҳе оригинал он 14 Марч 2020. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20200314105045/ҳттпс://нрc-публиcатионс.cанада.cа/энг/виэw/фуллтехт/?ид=1245а958-9c93-4116-бфдб-ф447э8а53c48. Қаралди: 16 Деcембер 2021. Ференc Краусз]]
  2. ↑ „Проф. Др. Ференc Краусз“. 2022-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган.
  3. ↑ „Ференc 2023 -Нобел Призе ин Пҳйсиcс Краусз“. Герман Аcадемй оф Сcиэнcес Леополдина. 2022-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 26-май.
  4. ↑ „Тҳе фирст 2019 Владилен Летокҳов Медал гоэс то Ференc Краусз“. Эуропеан Пҳйсиcал Соcиэтй. 2022-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган.
  5. ↑ „Wолф Призе ин Пҳйсиcс 2022“ (2022-йил 8-феврал). 2022-йил 8-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-феврал.
  6. ↑ ББВА Фоундатион Фронтиэрс оф Кноwледге Аwард 2022

Ҳаволалар