Feruz Nazirov
Феруз Гофурович Назиров (1950-йил 25-май, Тошкент, Ўзбекистон ССР, СССР) — ўзбек доктори ва давлат арбоби, академик. 1998-йилдан 2009-йилгача соғлиқни сақлаш вазири бўлиб ишлаган[1][2].
| Феруз Назиров | |
|---|---|
 | |
|
Мансаб даври 1998-йилдан – 2009-йилгача | |
| Президент | Ислом Каримов |
| Ўтмишдоши | Шавкат Каримов |
| Вориси | Адҳам Икромов |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1950-йил 25-май Тошкент, ЎзССР |
| Маълумоти | Тошкент давлат тиббиёт институти |
Биографияси
Феруз Назиров 1950-йил 25-майда Тошкент шаҳрида шифокорлар оиласида туғилган. 1973-йилда Тошкент давлат тиббиёт институтининг даволаш факултетини тамомлаган ва истиқболли мутахассис сифатида Бутунроссия илмий тадқиқот институти ва ЭҲ нинг Тошкент шаҳридаги филиалига (ҳозирги „Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт маркази“ давлат муассасаси) интернат шифокори сифатида ишга юборилган. Академик В. Воҳидов номидаги жарроҳлик ")[3][4].
Амалиётни ўша муассасада тугатгандан сўнг аввал кичик илмий ходим, кейин катта, 1992-йилдан эса бош илмий ходим сифатида ишлаган. 1981-йилда Бутуниттифоқ Жарроҳлик Илмий Марказида (Москва) „Жигар сиррози билан оғриган беморларда кўкрак қафаси лимфатик каналининг дренажланиши ва унинг патогенетик асосланиши“ мавзусида номзодлик диссертациясини муваффақиятли ҳимоя қилди. 1989-йилда шу ерда докторлик диссертацияси „Жигар сиррози билан оғриган беморларда портал гипертензия асоратларини жарроҳлик йўли билан даволаш“.
1995 -йил феврал ойида Феруз Нозиров Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Жарроҳлик илмий марказининг директори этиб тайинланди.
1998-йил ноябрда Нозиров Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирининг раҳбари бўлди. Бу вақтда унинг раҳбарлигида марказий минтақавий касалхоналар негизида тез тиббий ёрдам бўлимлари ташкил қилинган. Биринчи марта умумий тиббий амалиётга асосланган бирламчи тиббий ёрдам хизмати яратилди. 3000 дан ортиқ қишлоқ врачлик пунктлари қурилди ва жиҳозланди, соғлиқни сақлаш тизимини ислоҳ қилиш бўйича Давлат дастурининг иккинчи босқичи муваффақиятли бошланди.
2009-йилда ҳозирги кунга қадар раҳбарлик қилаётган академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган жарроҳлик илмий-амалий тиббиёт марказига қайтди.
Академик Нозиров — бу қорин жарроҳлиги ва трансплантология соҳасида ихтисослашган юқори малакали дунёга машҳур мутахассис, у ўзининг жарроҳ-гепатологлар мактабини шакллантирган ва шу кунгача тан олинган раҳбар ҳисобланади.
Унинг бевосита раҳбарлиги остида қорин бўшлиғидаги жарроҳликнинг кўплаб мураккаб йўналишлари — портал гипертензия жарроҳлиги, ўт йўлларида реконструктив операциялар, жигар ва ошқозон ости бези ўсмалари бўлган беморларга радикал жарроҳлик аралашувлар киритилди ва ишлаб чиқилди. Академик Нозиров Ўзбекистонда биринчи марта портал гипертония синдроми билан оғриган беморларда қорин бўшлиғининг висцерал веноз томирларига реконструктив жарроҳлик аралашувларнинг ўзига хос усулларини ишлаб чиқди, бу эса ушбу йўналишни устувор тоифага олиб чиқиш ва сезиларли яхшиланишини таъминлашга имкон берди. ушбу мураккаб тоифадаги беморларни даволаш натижалари.
2006-йил ноябр ойида „Академик В. Воҳидов номидаги РСПМТСҲ“ давлат муассасасида академик Сергей Гаутиэр билан биргаликда сиям эгизакларини битта жигаридан ажратиш бўйича жаҳон амалиётида ноёб операция ўтказилди.
Академик Нозиров бошчилигида бир-бири билан чамбарчас боғлиқ бўлган жигар ва буйрак трансплантацияси учун қонунчилик базаси лойиҳаси яратилди ва 2018-йил 12-февралда мамлакатда биринчи марта яқин боғлиқ бўлган жигар трансплантацияси амалга оширилди. У раҳбарлик қиладиган марказда сурункали буйрак касаллиги минтақавий патология бўлган мамлакатда кўп йиллар давомида мавжуд бўлмаган тегишли буйрак трансплантацияси дастури қайта тикланди ва муваффақиятли амалга оширилди. Бугунги кунга қадар „Академик В. Воҳидов номидаги РСПМТСҲ“ давлат муассасаси томонидан яқин донордан 300 та буйрак трансплантацияси ва 6 та жигарнинг ўнг лобини трансплантацияси муваффақиятли амалга оширилди[5].
Ижодий фаолият
Нозиров 1000 дан ортиқ илмий мақолаларини нашр этди. У 16 ихтиро ва 11 монографиянинг муаллифи. Унинг раҳбарлигида 28 докторлик ва 24 номзодлик диссертациялари ҳимоя қилинди ва жарроҳликнинг турли йўналишларини янада ривожлантириш учун бутун мактаб яратилди.
Назиров — академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган жарроҳлик илмий-амалий тиббиёт марказида илмий даражалар учун диссертациялар ҳимоя қилиш бўйича илмий кенгаш раиси.
Унинг ташаббуси ва энг тўғридан-тўғри иштироки билан Ўзбекистонда биринчи марта 1999-йилда „Ўзбекистон жарроҳлиги“ журнали нашр этила бошланди ва шу кунгача у бош муҳаррир бўлиб келмоқда.
„Лймпҳологй“ журнали ва Ўзбекистон Лимфологлари Жамияти таҳририяти аъзоси, Ўзбекистон Жарроҳлар Илмий Жамиятининг раиси, Н. Пирогов номидаги Россия Жарроҳлари Ассоциацияси Президиуми аъзоси, Хизмат кўрсатган. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш ходими, „Ахборотномаси экспериментал ва клиник жарроҳлик“ (Воронеж) журнали таҳририяти аъзоси, „Анналс оф жарроҳлик гепатологияси“ журнали (Москва) таҳрир кенгаши аъзоси, хизмат кўрсатган Қорақалпоғистон Республикаси соғлиқни сақлаш ходими, Россия ва МДҲ давлатлари гепатологик жарроҳлар ассоциацияси вице-президенти.
Икки шерик — Россия Федерацияси Соғлиқни сақлаш вазири, Россия Фанлар академиясининг академиги Ю.Л. Шевченко ва Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазири, академик Нозировнинг жарроҳлари — узоқ йиллик дўстона алоқалар нафақат ушбу мамлакатлар шифокорлари ўртасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлади, шунингдек, самарали илмий ва амалий ҳамкорликни давом эттирди. Уларнинг таҳрири остида ноёб „Эхинококкоз хирургияси“ китоби ва жаҳон илмий ҳамжамияти тан олган бошқа бир қатор илмий ишлар тайёрланди. Ушбу самарали илмий хабар Юрий Леонидович Шевченко ва Феруз Ғофурович Нозиров бошчилигидаги жамоаларга этказилди.
Ютуқлар
1981-йилда Бутуниттифоқ Жарроҳлик Илмий Марказида (Москва) „Жигар сиррози билан оғриган беморларда кўкрак қафаси лимфа йўлининг дренажланиши ва унинг патогенетик асосланиши“ мавзусида номзодлик диссертациясини муваффақиятли ҳимоя қилди.
1989-йилда „Жигар сиррози билан оғриган беморларда портал гипертензия асоратларини жарроҳлик йўли билан даволаш“ мавзусида докторлик диссертацияси бўлиб ўтди.
2017-йил 13-февралда Ўзбекистон тиббиёти тарихида биринчи навбатда беморга донорнинг қариндошидан жигарнинг бир қисмини трансплантация қилиш бўйича операцияни ўтказди[6].
2010-йил 29-октябрда Нозировга Н. Пирогов номидаги Россия миллий тиббиёт ва жарроҳлик марказининг фахрий шифокори унвони берилди.
Портал гипертония жарроҳлигига илмий ишланмалар ва янги технологияларни жорий қилганлиги учун академик Нозиров бошчилигидаги „Академик В. Воҳидов номидаги РСНПМCҲ“ давлат муассасаси муаллифлар жамоаси Анналс журналининг биринчи мукофоти лауреатлари унвонига сазовор бўлди. Жарроҳлик гепатологияси.
2010-йилда Европа табиий фанлар академияси Президиумининг қарори билан профессор Нозиров жаҳон тиббиёти ривожига мисли кўрилмаган ҳиссаси учун Николай Пирогов ордени билан тақдирланди.
2011-йилда Москвада „Жарроҳлик гепатологиясининг долзарб муаммолари“ ХВИИИ Халқаро конгрессида жарроҳлик фанининг ривожланишидаги улкан ютуқлари ва ҳиссаси учун профессор Нозиров АВ А.Вишневский олтин медали билан тақдирланди.
Манбалар
- ↑ архив нусхаси, 2021-04-20да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2021-04-20
- ↑ „архив нусхаси“. 2021-йил 20-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 20-апрел.
- ↑ ҳттп://ҳепатоассоcиатион.ру/арчивес/485
- ↑ ҳттпс://кун.уз/ру/неwс/2019/12/07/нам-запрешчали-думат-об-этом-феруз-назйров-о-проблемах-медицинй-в-каримовской-эпохе-и-новйх-достижениях
- ↑ архив нусхаси, 2021-04-20да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2021-04-20
- ↑ ҳттпс://www.газета.уз/ру/2018/02/14/трансплантатион/