Фигҳт Cлуб (таржимаси „Жанг клуби“) – Чуcк Палаҳниук шу номдаги романи асосида суратга олинган АҚШ филмидир. 1999-йилда Давид Финчер томонидан суратга олинган. Филмда бош ролларни Брад Питт, Эдwард Нортон ва Ҳелена Бонҳам Cартер ижро этган.

Фигҳт Cлуб
Режиссёр(лар) Давид Финчер
Продюсер(лар)
  • Арт Линсон
  • Cеáн Чаффин
  • Росс Грайсон Белл
Ссенарий
муаллиф(лар)и
Чуcк Палаҳниук
Ролларда
Бастакор(лар) Дуст Бротҳерс
Оператор(лар) Жефф Cроненwетҳ
Монтажёр(лар) Жамес Ҳайгоод
Студия
  • Фох 2000 Пиcтурес
  • Регенcй Энтерприсес
  • Линсон Филмс
Дистрибютор 20тҳ Cентурй Фох
Премера
санаси
Давомийлик 139 дақиқа[1]
Мамлакат AQSH bayrogʻi АҚСҲ[2]
Тил инглизча
Бюджет $63-65 миллион[1][3]
Даромад $101,2 миллион[1]

Фигҳт Cлуб филми АҚШда $37 030 102, дунё бўйлаб эса $63 823 651, жами $100 853 753 миқдорида фойда кўрган[4]. Ушбу филм 2000-йил Осcарнинг „Энг яхши овоз эффекти номинацияси“га номзод сифатида кўрсатилган. 2001-йилнинг ноябрида ушбу номинация бўйича мукофотга Брад Питт сазовар бўлган[5]. Филм қўлга киритган муваффақиятлардан сўнг унинг мухлислари томонидан махсус компютер ўйини ҳам ишлаб чиқилди. Аммо бу фойда кўришга мўлжалланган фаолият сифатида филм ижодкорлари томонидан танқидга учраган.

Мазмуни

Чуcк Палаҳниукнинг асари асосидаги бу филмда ўзгача фикр соҳиби бўлган, шу билан бирга, автомабил фермасида ишлаб келаётган бир эркакнинг ҳаёти кўрсатилган. Барча каби одатий ҳаёт кечириб келаётган Жаcк хроник уйқусизликдан азият чека бошлайди. Оиласи ва яқин дўстлари бўлмаган Жаcк докторнинг тавсияси билан саратон касаллигига чалинган беморларнинг доимий гуруҳига қўшилади. Бу йиғилишларга қатнаб юрганда, Марла исмли бир қиз билан танишиб қолади. Марла Жаcк каби касал бўлмаса ҳам бу каби доимий йиғилишларда иштирок этиб келар эди. Жаcк ва Марланинг муносабатлари фақат истеъмолчига айланиб қолган жамиятнинг иллатларини очиб беради. Филмда Жаcк ва у каби яшаб келаётган миллионлаб авлод вакилларининг аллақачон „ўлимга“ юз тутгани очиб берилади. Доимий иш саёҳатларининг биридан қайтиб келган Жаcк уйининг ёниб кул бўлганига гувоҳ бўлади. Бундай шароитда кимсасиз Жаcк саёҳат вақтида танишган Тайлерга қўнғироқ қилишдан бошқа чора топа олмайди. Иккиси ўтириб пивохўрлик қилишганидан сўнг, Тайлер Жаcкдан унга мушт тушуришини сўрайди. Улар ўртасида рўй берган жанжал иккисининг ҳам ҳаётини ўзгартириб юборади. Бироз вақтдан кейин Жаcк Тайлернинг ёнига кўчиб ўтади. Тез орада Тайлернинг лидерлигида янги жанг клуби ташкил этилади. Клуб қоидаларига кўра уларнинг сони эллик кишидан ошмаслиги керак эди. Бу ерга тўпланадиган эркаклар ҳар кеча жанг уюштиришни одат қилади. Қисқа муддат ичида оммалашиб кетган бу жанг клуби аъзолари орасида Тайлер гўё „йўқотилган авлод“ вакилларининг Масиҳига айланади. Тайлер ва Жаcкнинг жамиятда юз бераётган ҳақсизликларга норозилиги кўплаб инсонлар томонидан қўллаб-қувватланади. Капитализмга асосланган жамиятда ўзини бегона ҳис қилган инсонлар бу клубга аъзо бўла бошлайди ва кун сайин „Жанг клуби“нинг аъзолар сони ортиб боради. Бу вақтга келиб, Жаcк Тайлернинг ундан яширинча „Қиёмат режаси“ тузганидан хабар топади. Бундан ташқари, Тайлернинг Жаcкни ёлғиз қолдириб кетиши уни қаттиқ даҳшатга солади. Тайлерни топиш учун учратиши мумкин бўлган барча шаҳарларни кезиб чиқади. Жаcк ўзи борган шаҳарларининг барчасида „Жанг клуби“нинг қанчалик илдиз отганига гувоҳ бўлади. Бу ҳақида полицияга айтиб беради. Аммо бу полициячилар ҳам „Жанг клуби“нинг аъзоси бўлиб чиқади. Филм сўнгида „Қиёмат режаси“ амалга ошади. Ушбу режага кўра, марказий банк портлатиб юборилади ва шу тариқа миллионлаб инсонлар ўз ҳаётини қарзсиз бошлаши учун замин ҳозирланади.

Сюжети

Исми зикр қилинмаган ҳикоячи автомобилларни чақириб олиш бўйича координатор сифатида офисда ишлайди. У уйқусизликдан шикоят қилиб, шифокорга боради – кутилмаганда ухлаб қолиши ва ўзини нотаниш жойларда уйғотишини айтади. Шифокор унга ҳақиқий оғриқ нималигини кўриш учун мояк саратони билан касалланганлар гуруҳига боришни маслаҳат беради. Ҳикоячи шундай қилади ва у ерда бошдан кечирган самимийлик ва заифлик унинг уйқусини яхшилашини пайқайди.

У бошқа ёрдам гуруҳларига қатнай бошлайди ва Марла Сйингерни учратади – у ҳам худди ўзи каби сохта бемор. Унинг борлиги ҳикоячини безовта қилади. Тўқнашувдан сўнг иккаласи қатнайдиган гуруҳларни бўлиб олишга келишиб оладилар.

Ҳикоячи самолётда саёҳат қилаётган чоғида ҳашаматли совун сотувчиси Тайлер Дурден билан танишади. Уйга қайтгач, ҳикоячи квартираси портлаш натижасида вайрон бўлганини кўради ва Тайлерга қўнғироқ қилади. Улар барда учрашадилар, Тайлер ҳикоячининг исте’молчилик ҳаёт тарзини танқид қилади ва ундан тўғридан-тўғри тунаш жойи сўрамагани учун уни масхара қилади.

Тайлер ҳикоячининг ўзида қолишига рози бўлади, лекин аввал ундан бир илтимосни сўрайди: уни бор кучи билан муштлаши керак. Ҳикоячи шундай қилади ва бу иккаласи учун ҳам ёқимли оғриқли зарбалар алмашинувига сабаб бўлади.

Тайлернинг катта ва эскирган уйида улар барда «Фигҳт Cлуб» (Жанговар клуб) ташкил қиладилар – бу эркаклар ўз ҳаётлари устидан назоратни қайта тиклашлари учун яширин ташкилотдир.

Тайлер Марлани ҳаддан ташқари дозада дори қабул қилиш натижасида юз берган ҳолатдан қутқаради ва бу улар ўртасида жинсий муносабатларнинг бошланишига олиб келади. Ҳикоячи эса Марлагага нисбатан совуқ муносабатда бўлиб қолади. Тайлер ҳикоячидан Марла билан у ҳақида гаплашмасликка ва’да беришини талаб қилади.

Жанговар клубдаги иштироки ҳикоячининг дунёқарашини тубдан ўзгартиради ва у ўз касбига нисбатан тобора кўпроқ ҳафсаласи пир бўла бошлайди. У раҳбарининг идорасида ўзини калтаклаб, худди раҳбар уни урган дек кўрсатиб, ундан пул ундиради ва бу пулларни Жанговар клубни кенгайтиришга сарфлайди. У янги а’золарни жалб қилади, жумладан саратон касаллигига чалинганлар гуруҳидаги дўсти Роберт «Боб» Паулсен ҳам.

Тайлер клубни «Прожеcт Майҳем» (Ваҳима лойиҳаси) га айлантиради ва бу ташкилот тобора кучайиб борувчи капитализмга қарши ҳаракатларни амалга оширади. Ҳикоячи Тайлерга қарши чиқади, у эса ҳикоячини исте’молчилик ҳаёт тарзидан озод қилиш мақсадида унинг квартирасини портлатганини тан олади. Улар баҳслашадилар, кейин Тайлер ғойиб бўлади.

«Прожеcт Майҳем» топшириғини бажараётган полиция Бобни ўлдиргач, ҳикоячи ташкилотни тарқатиб юборишга ҳаракат қилади ва унинг бутун мамлакат бўйлаб тарқалганлигини билиб қолади.

Ҳикоячи бир неча шаҳарлардаги маҳаллий бўлимларни кезиб чиқиб, улардан Тайлерни кўрган-кўрмаганликларини сўрайди, бироқ улар ноаниқ ва чалкаш жавоблар беришади. Ниҳоят, а’золардан бири ҳикоячининг ўзини жаноб Дурден деб атайди.

Ҳикоячи Марлагага қўнғироқ қилиб, улар ўртасидаги муносабат ҳақида сўрайди. Марла уни Тайлер деб чақиради. У гўшакни қўйгач, Тайлер ҳикоячи билан бир хонада пайдо бўлиб, Марлани бу ишга аралаштиргани учун уни қаттиқ танбеҳ қилади.

Шу пайт ҳикоячи ўзи ва Тайлернинг бир хил шахс эканлигини, Тайлер ҳикоячининг кўринадиган нарколепсия вақтида бошқарувни ўз қўлига олишини англаб етади.

Ҳикоячи «Прожеcт Майҳем»нинг асосий мақсадини билиб қолади: исте'мол кредитлари берувчи компанияларнинг осмоно'пар биноларини портлатиб, барча қарз ёзувларини ё'қ қилиш. У Марлагани о'зидан узоқроқ бо'лиши ҳақида огоҳлантиради ва полицияга хабар бериш учун ё'л олади, бироқ полициячиларнинг о'злари «Прожеcт Майҳем» а'золари эканлигини ко'ради. Улар Тайлернинг буйруг'и билан уни кастрация қилишга уринадилар. Ҳикоячи қочиб қутулади ва бомбалардан бирини зарарсизлантиради, бу эса Тайлерни унга ҳужум қилишга ундайди.

Ҳикоячи Тайлернинг қуроли ўз қўлида бўлиши кераклигини тушуниб етади ва ҳақиқатан ҳам тўппонча энди ўз қўлида эканлигини кўради. У ўзини ёноғидан отади ва шу тариқа Тайлерни «ўлдиради», аммо ўзи тирик қолади. Марла билан улар қўл ушлашиб, бинолар қулаб тушаётган осмон чизиғига қараб туришади.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Фигҳт Cлуб“. Бох Оффиcе Можо. ИМДб. Қаралди: 2022-йил 1-апрел.
  2. ↑ „Фигҳт Cлуб (1999)“. Бритиш Филм Институте. 2015-йил 24-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-феврал.
  3. ↑ Андоза:Cите тҳе нумберс
  4. ↑ "Бохоффиcеможо.cом Ҳасıлат Детайларı[сайт ишламайди]". 11 Касıм 2006 тариҳинде кайнаğıндан арşивленди. Эриşим тариҳи: 4 Эйлüл 2006.
  5. ↑ Фигҳт cлуб сонгс /ıмдб[сайт ишламайди]. 12 Ҳазиран 2021 тариҳинде кайнаğıндан арşивленди. Эриşим тариҳи: 17 Ҳазиран 2021

Ҳаволалар