Филиппин тиллари - австронез тилларини малайполинез тармоғига мансуб ғарбий гуруҳ тиллари; анъанавий тарзда индонез тиллари таркибига киритилади. Филиппин тиллари нинг умумий миқдори 100 дан ортиқ бўлиб, улар Филиппин архипелагидаги одам яшайдиган 800 та оролда тарқалган (филиппинликларнинг 90% и мамлакатнинг 95% майдонини ташкил этувчи 11 та йирик оролда яшайди). Кенг тарқалган 6 та Филиппин тиллари да (бисай, тагал, илоки, бикол, пампанган, пангасинан) 60 млн.дан ортиқ киши сўзлашади (ўтган асрнинг 90-йиллари). Юқоридагилардан тагал тили инглиз тили билан бирга Филиппин Республикасининг давлат тили ҳисобланади.

Филиппин тиллари таснифлари ибтидоий хусусиятга эга бўлиб, бу таснифлар соф лингвистик бўлмай, этнолингвистик ёки геолингвистик таснифлардир. Мас, америкалик Ф. Блейк ХХ аср бошларида Филиппин тиллари ни жан. ва шим. гуруҳларга бўлган; инглиз олими Р. Райт ва филиппинлик Г. О. Беерлар эса уларни "христиан", "мусулмон" ва "мажусий" (бутпараст) тилларга ажратган; америкалик Х. Конклин Филиппин тиллари ни 75 "асосий лингвистик гурухлар"га бирлаштиради; филиппинлик С. Лопес шим., марказий (бисай) ва жан. тилларни ажратади ва бошқа Испаниялик Г. С. Хили ва америкалик К. Макфарландларнинг таснифлари анча мукаммал бўлсада, уларнинг биринчиси — этнолингвистик, иккинчиси геолингвистик хусусиятга эга.

Филиппин тиллари фонетик тизимида ўртача 5 унли ва 16 ундош товуш, жумладан, портловчи бўғиз ундоши мавжуд; асосан очиқ бўғин учрайди. Бош урғу охирги ёки ундан олдинги бўғинга тушади. Морфологик жиҳатдан Филиппин тиллари агглютинатив тилларга мансуб. Аффикслар, асосан, кўп маъноли бўлиб, уларнинг сони бир неча юзга етади. Икки бўғинли ўзак морфемалар ва бир ўзакли аффиксал морфемалар кўпчиликни ташкил этади. Гапдаги сўз тартиби унча барқарор эмас, лекин кесимнинг ран бошида келиши устунлик қилади. Сўз ясалишида аффиксация, сўз такрори, сўз қўшиш ҳамда урғунинг ўрин ўзгартириши каби усуллар қўлланади. Лексикада асл австронез, индонез қатламидан ташқари ўзлашма сўзлар ҳам (мас, тагал тилида санскрит, хитой, араб, испан, инглиз тилларидан кирган сўзлар) анчагина.

Филиппин тиллари Испания истилосигача қад. ҳинд ёзуви браҳми асосида яратилган бўғинли ёзувдан фойдаланган (унлилар учун 3 та, ундошлар учун 14 та белгиҳарф бўлиб, бошқа товушлар диакритик ва бошқа белгилар билан ифодаланган), ХВИИ асрдан бу ёзув испанлашган лотин графикаси билан алмаштирилган. Минданао ва Суду оролларидаги мусулмон аҳоли араб ёзувидан ҳам фойдаланади. ХХ асрнинг 80-йилларида Филиппин тиллари дан фақат 14—15 тасигина ўз ёзувига эга бўлган эди, қолганлари ёзувга эга эмас.

Яна қаранг

•Тагал тили

Манбалар