Филиз Акıн (1943-йил 2-январ) – турк актрисаси, ёзувчи ва телебошловчи. Еşилçам турк киносининг „олижаноб, замонавий, шаҳарча ва нафис юзи“ сифатида танилган Филиз Акин Туркийда ўз муҳлисларига эга[1][2].

Филиз Акıн

Акıн 2016–йилда
Таваллуди
Суна Акıн

1943-йил 2-январ (1943-01-02) (83 ёш)
Анкара, Туркия
Фуқаролиги Туркия
Таълими Анкара Университети
Касби Актриса
Фаолият йиллари 1962–ҳозиргача
Турмуш ўртоғи
Болалари 1

Ҳаёти ва фаолияти

Ҳаётининг илк дамлари

Филиз Акин 1943-йил 2-январда Анқарада туғилган[3][4]. Унинг онаси Ҳабибе Леман Шаширмаз Анқарадан тикувчи, отаси Бекир Сами Акин эса Афёнкараҳисарлик қози эди[3][5]. Унинг онаси ота томонидан келиб чиқиши албан, отаси эса онаси томонидан черкес эди[6][7]. Унинг онасининг иккинчи турмушидан Гюнсели синглиси бор[3][8]. Унинг бувиси Ҳалиме Ҳанимнинг отаси Ататüркнинг хизматчиси, ўгай отаси эса Отатуркнинг ёрдамчиси бўлган ва давлат тадбирларида Отатуркнинг кийимида Ҳалиме Ҳанимдан ёрдам сўраган[8]. Филиз Акин 3 ёшигача отаси ишлаётган Бейпазарида яшади[9]. 5 ёшида у бошланғич мактабга боришни бошлади[3]. Бошланғич таълимни Анқара, Қизилай шаҳридаги Сарар бошланғич мактабида тугатган[10]. Ота-онаси у 7 ёшлигида ажрашишди[7].

Коллеж йиллари

Филиз Акин ўқишни ТЕД Анкара коллежи Фоундатион мактабларида интернат ва стипендия орқали давом эттирди[5][11]. У ўзининг расмлари ва композициялари билан мактабда турли мукофотларга сазовор бўлган[12]. У барча дарсларни муваффақиятли топширди ва ўқитувчилари томонидан идеал талаба сифатида танланди[13]. Унинг мактабдаги энг машҳур яширин истеъдоди унга жуда яхши тақлид эди[14]. 1960–йил июн ойида у коллежни тугатди[13]. Ўқишни тугатгач, у Америcан Эхпорт-Исбрандцен Линсе компаниясининг Анқара бўлимида ишлай бошлади[15][16]. Компанияда икки йил ишлагандан сўнг, у унинг денгиз бўлими бошлиғи бўлди[13]. У инглиз, франсуз ва бироз италян тилларини ҳам ўрганган[13]. Шу билан бирга, у Анқара университетининг Тил, тарих ва география факултетида бир семестр давомида таҳсил олди ва археология фанидан ҳам таҳсил олди[3][12].

Шон-шарафга кўтарилиши

Акин дугонаси Оя Саннинг онасининг талаби билан Артист журнали томонидан уюштирилган танловда қатнашди ва 1962-йили ғолиб бўлди[3]. Унга „Акасялар Аçаркен“ филмида ўйнаган тақдирдагина мукофот олиши айтилгач, уни қабул қилмади. Журналистлар ва киноижодкорлар уни ишонтириш учун Истанбулдан Анқарага келишди, лекин у шунда ҳам келишувни қабул қилишдан бош тортди. Аммо Мемдуҳ Ун Анқарага келиб, буни талкиф қилганида, у филмда ўйнашга рози бўлди. У университетни ташлаб ишлади ва онаси билан Истанбулга келди. Журнал раҳбарларига ва уни ролни олишга кўндирган Мемдуҳ Унга ишониш Акиннинг кино карерасини бошлашига ёрдам берди[12].

У 1962–йилда шартнома имзолади ва Гоксел Арсой билан ўзининг биринчи филми Акасялар Аçаркенни суратга олгач, продюсерлар бутун йил давомида унга дастур тайёрладилар[5].

1962–1975 йиллар

Умуцузлар, Анкара Экспреси, Утанç, Даğлар Кıзı Рейҳан ва Янкесиcи Кıз филмлари унинг энг машҳур филмларидан эди[12]. 1971–йилда Анқара Экспреси филмидаги роли учун 8-Халқаро Анталия кинофестивалида энг яхши аёл роли мукофотига сазовор бўлди[17]. 1962-йилнинг майидан 1972-йилнинг сентябригача у 105 дан ортиқ филмларда рол ўйнаган[18]. 116 филмда рол ўйнагач[12] Акин 1975-йилда кинодаги фаолиятини якунлади[18]. Актёрлар Тüркан Şорай, Ҳüля Коçйиğит ва Фатма Гирик билан бирга у турк киносида из қолдирди[19] ва ўз даврининг тўртта нуфузли актрисасидан бири сифатида қабул қилинди[20].

1965-йилда Туркер İнаноғлу билан биринчи турмушидан ўғли İлкер туғилди[21]. Бу даврда оила Шишлида истиқомат қилган[22]. 1974-йилда эр-хотин 10 йиллик никоҳдан кейин ажрашишди[23].

1975–1982 йиллар

Кино карерасини тугатгандан сўнг, Истанбул Банкнинг реклама роликларида ўйнади ва 1977-йилда ТРТда Подюм Шоw мусиқий дастурини тақдим этди[18]. 1979-йилда у Ҳалдун Дорменнинг „Бир Айрилик“ спектаклида рол ўйнади[18][24][25].

1979-йилда у Измир халқаро ярмаркасида бошловчи сифатида қатнашди[25][26].

1979-йил сентябрда[27] Измир Эфес меҳмонхонасига кириб кетаётганда ҳужумчи томонидан оёғига пичоқ билан жароҳат етказилди. Дарҳол қўлга олинган ҳужумчи прокурорга Филиз Акинни севиб қолганини айтди, лекин қиз унинг илтимосларини рад этганидан кейин уни пичоқлашга қарор қилди. Кейинчалик у ўз иқрорини ўзгартирди ва мафия бошлиғи Меҳмет Наби Инcилер томонидан ушбу ҳаракатни амалга оширишни талаб қилганини айтди. Филиз Акин ҳужумдан энгил жароҳат билан омон қолди ва худди шу кечада саҳнага чиқди[28].

1982–2002 йиллар

Акин 11 йил давомида Парижнинг Неуиллй ва Боугивал шаҳарларида яшади, сўнгра кейинги тўрт йил давомида Туркиянинг Париждаги элчихонасига кўчиб ўтди ва Францияда 15 йил қолиб кетди[3].

1982-йилда у Буби Рубинштейнга турмушга чиқди. Улар 11 йиллик никоҳдан кейин 1993-йилда ажрашишди[29].

1994-йил май ойида Анқарада Миллий разведка ташкилоти раҳбари Сöнмез Кöксалга турмушга чиқди[30][31]. Никоҳдан кейин эр-хотин Анқарага жойлашди[7]. Уларнинг никоҳ гувоҳлари Президент Сüлейман Демирел ва Туркия Буюк Миллат Мажлиси раиси Ҳüсаметтин Cиндорук эди[30].

Унинг турмуш ўртоғи Сöнмез Кўксал 1998–йил феврал ойида Францияга элчи этиб тайинланган[31][32] ва улар тўрт йил давомида Туркиянинг Париждаги элчихонасида яшаган[3]. Туркияни ва унинг маданиятини Парижда танитиш мақсадида Ла Фаеттеда Турк-Усмонли маҳсулотлари кўргазмасини, Багателледа Лале Парк ва Турк рассомлари кўргазмасини ташкил қилди. Бу ҳаракатлар Филиз Акинни маданият элчисига айлантирди, у ўз саъй-ҳаракатлари билан[33][34] французларга турк маданиятидан таъсир кўрсатди[35].

1991 йилда отаси Сами Акин Измирда вафот этди[36].

2002–йилдан ҳозирги кунгача

2002–йилда у бурун ва оғиз саратони (назофаренкс) борлигини билди[37][38][39]. У Техас университетининг МД Андерсон саратон марказида даволанди[40] ва саратон касаллиги даволанди[39].

2004–йилдан 2007–йилгача у Сабаҳ газетасида шарҳловчи бўлиб ишлаган[41][42][43][44].

Манбалар

  1. ↑ „Филиз Акıн Кимдир? - Филиз Акıн Ҳаятı ве Биёграфиси“.
  2. ↑ Тüрк синемасıнıн асил, модерн, кентли ве зариф йüзü Филиз Акıн Cумҳуриет, Ретриэвед 23 Жануарй 2014
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Артист олмамıзı бизлерден çок аннелеримиз истеди Поста, Ретриэвед 17 Жануарй 2014
  4. ↑ Филиз Акıнъıн Анкара Лифе Дергиси Рöпортажı (Wайбаcк Мачине сайтида 26 Жуне 2017 санасида архивланган) дижимеcмуа.cом, Ретриэвед 17 Жануарй 2014
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Бабам Бени Ҳиç Севмеди Ҳüрриет, эриşим 17 Оcак 2014
  6. ↑ „БАБАМ БЕНİ ҲİÇ СЕВМЕДİ“. Ҳüрриет (2013-йил 22-май). 2016-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 6-ноябр.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Бурун амелиятıндан öнcе çиркиндим Ҳüрриет, Ретриэвед 17 Жануарй 2014
  8. ↑ 8,0 8,1 Модаcı олмак бизим генлеримизде вар Поста, Ретриэвед 17 Жануарй 2014
  9. ↑ Филиз Акıнъдан Бейпазарı носталжиси Ҳüрриет, Ретриэвед 17 Жануарй 2014
  10. ↑ Кıзıлай’да тариҳ кокан окул 'Сарар' (Wайбаcк Мачине сайтида 19 Фебруарй 2014 санасида архивланган) Сабаҳ, Ретриэвед 24 Жануарй 2014
  11. ↑ Роман окур гиби емек китабı окудум Ҳüрриет, Ретриэвед 17 Жануарй 2014
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 Тüрк синемасıнıн унутулмаз исми 'Филиз Акıнъ кариер.нет, Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 Филиз Акıнъı аннеси анлатıёр (Жулй/1963) (Wайбаcк Мачине сайтида 5 Марч 2016 санасида архивланган) мичаэлшоw.cом, Ретриэвед 20 Жануарй 2014
  14. ↑ Филиз Акıн, Сабаҳ Неwспапер (9 Оcтобер 2005) Сабаҳ, Ретриэвед 23 Жануарй 2014
  15. ↑ Cарпе диэм (Бугüнü яşа) Сабаҳ, Ретриэвед 17 Жануарй 2014
  16. ↑ Анıлар Миллиет, Ретриэвед 17 Жануарй 2014
  17. ↑ 8.Анталя Алтıн Портакал Филм Фестивали (Wайбаcк Мачине сайтида 22 Септембер 2013 санасида архивланган) алтинпортакал.орг.тр, Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  18. ↑ 18,0 18,1 18,2 18,3 Баşролде Филиз Акıн Пıнар Çэкирге,Баşролде Филиз Акıн (Китап) Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  19. ↑ „Тüркие'нин İлк Кадıн Филмлери Фестивали“. Уçан Сüпüрге (2012-йил 1-май). 2014-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 23-январ.
  20. ↑ Дöрт Япраклı Ёнcа (Wайбаcк Мачине сайтида 9 Фебруарй 2014 санасида архивланган) лтинкозафестивали.орг.тр Ретриэвед 23 Жануарй 2014
  21. ↑ İлкер İнаноğлу синематурк.cом, Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  22. ↑ Еşилçам Эфсанеси Филиз Акıн Бир Заманлар Бу Эвде Отуруёрду! аcунн.cом, Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  23. ↑ Тüркер İнаноğлу Биёграфи (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-01-27 санасида архивланган) туркеринаноглу.cом, эриşим 19 Оcак 2014
  24. ↑ Филиз Акıн тиятроcу олду (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-02-03 санасида архивланган) Миллиет (23 Аугуст 1979, паге 19), Ретриэвед 21 Жануарй 2014
  25. ↑ 25,0 25,1 Кулис дедикодуларı (Wайбаcк Мачине сайтида 25 Оcтобер 2017 санасида архивланган) Ҳей Дергиси, Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  26. ↑ 1979 İзмир Фуарı (Wайбаcк Мачине сайтида 2 Фебруарй 2014 санасида архивланган) есилcамсокак.cом, Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  27. ↑ Миллî Тариҳ, Радикал неwспапер, 15 Септембер 2009
  28. ↑ Филиз Акıнъıн Бıçакландığı Гüн (Wайбаcк Мачине сайтида 15 Оcтобер 2017 санасида архивланган), Турксинемаси.cом, 7 Новембер 2012
  29. ↑ Филиз Акıн неден боşандı? (Wайбаcк Мачине сайтида 17 Жулй 2013 санасида архивланган) Миллиет (09.04.1993), Ретриэвед 19 Жануарй 2014
  30. ↑ 30,0 30,1 Анкараъда Мутлу Сон (Wайбаcк Мачине сайтида 5 Жулй 2011 санасида архивланган) Миллиет (16 Май 1994), Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  31. ↑ 31,0 31,1 Сöнмез Кöксал (Wайбаcк Мачине сайтида 2 Фебруарй 2014 санасида архивланган) мит.гов.тр, Ретриэвед 19 Жануарй 2014
  32. ↑ Филиз Акıн ресмен Парис сефиреси (Wайбаcк Мачине сайтида 3 Фебруарй 2014 санасида архивланган) Ҳüрриет, Ретриэвед 19 Оcак 2014
  33. ↑ Бир Кüлтüр Элçиси: Филиз Акıн Сабаҳ (08.05.1999), эриşим 24 Оcак 2014
  34. ↑ Герçэктен Тüрклер çıлгıн мı? Сабаҳ, Филиз Акıн (27 Новембер 2005), эриşим 24 Оcак 2014
  35. ↑ „Гüнаҳ кеçиси“ сеçиленлер.. Сабаҳ, Ретриэвед 20 Оcак 2014
  36. ↑ Филиз Акıнъа Аcı Байрам (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-02-02 санасида архивланган) Миллиет (27 Жуне 1991), Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  37. ↑ ‘Кансере карşı инсанларı сарсмак истиёрум’ Миллиет, эриşим 18 Оcак 2014
  38. ↑ Онлар кансери енди! Сабаҳ, эриşим 18 Оcак 2014
  39. ↑ 39,0 39,1 Филиз Акıн анлатıёр: Кансери насıл ендим? (Wайбаcк Мачине сайтида 2 Фебруарй 2014 санасида архивланган) кансериендим.cом, Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  40. ↑ МД.Андерсон Кансер Меркези Сабаҳ, Ретриэвед 18 Жануарй 2014
  41. ↑ Филиз Акıн,Сабаҳ Газетеси (2004) Сабаҳ, Ретриэвед 19 Жануарй 2014
  42. ↑ Филиз Акıн,Сабаҳ Газетеси (2005) Сабаҳ, Ретриэвед 19 Жануарй 2014
  43. ↑ Филиз Акıн,Сабаҳ Газетеси (2006) Сабаҳ, эриşим 19 Оcак 2014
  44. ↑ Филиз Акıн,Сабаҳ Газетеси (2007) Сабаҳ, Ретриэвед 19 Жануарй 2014

Ҳаволалар