Folklend urushi
Фолкленд уруши (инглизча: Фалкландс Wар, шунингдек, Малвин уруши, испанча: Гуэрра де лас Малвинас; 1982 йил 2-апрел – 14-июн) – Аргентина ва Буюк Британия ўртасидаги Жанубий Атлантикадаги иккита Британия денгиз ҳудуди : Фолкленд ороллари, шунингдек Жанубий Жоржия ва Жанубий Сандвич ороллари учун ўн ҳафта давом этган уруш. У 1982-йил 2-апрелда Аргентинанинг Фолкленд оролларини (эртаси куни Жанубий Жоржия ва Жанубий Сандвич ороллари) босиб олиши ва ўзи даъво қилган суверенитетни ўрнатишга уриниши билан бошланди. 5-апрел куни Британия ҳукумати оролларга десант тушириш олдидан Аргентина ҳарбий-денгиз кучлари ва ҳаво кучларига ҳужум қилиш учун ҳарбий-денгиз кучларини юборди. Тўқнашув 74 кун давом этди ва 1982-йил 14-июнда Аргентинанинг мағлубияти билан якунланди. Жанглар давомида жами 649 нафар аргентиналик ва 255 нафар британиялик ҳарбий хизматчи, шунингдек, Фолкленд оролларининг уч нафар фуқароси ҳалок бўлди.
| Фолкленд уруши | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
_1982.jpg) Оролларнинг Буюк Британия томонидан қайтариб олиниши кўрсатилган харита | |||||||
| |||||||
| Рақиблар | |||||||
 Бирлашган Қироллик
|
 Аргентина
| ||||||
| Йўқотишлар | |||||||
| 7 минг ҳарбийлар (пиёда кучлар)[1] | 13 минг ҳарбийлар (пиёда кучлар)[2] | ||||||
Иккала давлат ҳам расман уруш эълон қилмаган, аммо Британия ва Аргентина ҳукуматлари оролларни уруш зонаси деб тасдиқлаганлар ва давлатлар ўртасидаги уруш ва ҳарбий ҳаракатлар деярли фақат баҳсли ҳудудлар ва ороллар жойлашган Жанубий Атлантика билан чекланганлигини расман тан олган.
Уруш сабаблари
Фолкленд ороллари икки марта кашф этилган: 1690-йилда инглиз денгизчилари ва 1694-йилда франсузлар (франсузлар уларни ўз она шаҳри Сан-Мало номи билан Малвин деб номлашган). ХИХ аср бошидан (мустақилликка эришгандан кейин) Аргентина бу оролларни ўзиники деб ҳисоблаган. 1833-йилда Малвин оролларининг Буюк Британия томонидан босиб олиниши Аргентина аҳолисининг норозилигига сабаб бўлган.