Fornarina

Форнарина номи билан танилган Рафаэл Сантининг севгилиси Маргарита Лути. Форнарина номи ,,Новвойнинг қизи" деган маънони англатади

Форнарина — Ҳақиқий исми Маргарита Лути бўлган италян аёли. Форнарина номи „Новвойнинг қизи“ деган маънони билдиради. Ушбу аёл Рафаэл Сантининг севиклиси ва асарларининг модели сифатида машҳур.

Рафаэлнинг суюклиси

Рафаэл исмини эшитган санъацҳуноснинг кўз олдига дарҳол гўзал асарлар келади. Албатта, бу гўзал асарларда тасвирланган қиз ва у ҳақидаги ярми чин, ярми афсонага айланган ҳикоя ҳам гўзал бўлиши тарафдори кўпчилик. Лекин ҳамма нарса ҳам биз ўйлагандек бўлиб чиқавермайди. Англаганингиздек гап Рафаэлнинг севимли модели, баъзи манъбаларда севгилиси, дея келтирилган Форнарина ҳақида.

Новвойнинг қизи

Асл исми Маргерита Лути бўлган қизнинг келиб чиқиши италиялик нонвойлардан бўлган. Форнарина эса таҳаллус. Италянчасига "нонвой қиз дегани. Қиз шахсияти ҳақидаги классик афсона элементларининг аксарияти ХВИИИ-ХИХ асрларга келиб тарқалган. У тўқима ёки тарихий шахс бўлганлиги ҳали ҳам тадқиқ қилиб келинмоқда.

Илҳом манбаи

Кўпчилик санъацҳуносларнинг фикрига кўра, Форнарина Рафаэлнинг машҳур икки расмида — „Донна Велата“ (1514-1515 й.) ва „Форнарина“да (1518-1519 й) тасвирланган. Бундан ташқари, у, олимлар фикрича, „Сикстин Мадоннаси“сининг (1513-1514 й) прототипи, шунингдек, Римда яратилган Рафаэлнинг бошқа асарларига ҳам наъмуна қилиб олинган.

Биринчи ва ҳаётийликка яқин таҳминга кўра, италиялик нонвой Франческо Лутининг қизи бўлган Форнаринани Рафаэл ўз асарига протип излаб кўча кезиб юрар экан, тўсаттан учратиб қолади. Шунчаки учратибгина қолмай, севиб қолади. Отаси қиз ва рассом ўртасидаги бу муносабатга қарши эди. Чунки шундоқ ҳам камбағалликдан азият чекаётган нонвойга қизининг қандайдир бир „расм“ учун суткалаб қотиб туриши бефойда эди. Рафаэл буни тушингани ҳолда қизни отасидан 3000 тиллага сотиб олади. Бундан ташқари, нонвойнинг бир уйини ижарага ҳам олган.

Номуносиб ҳаёт

Шу тариқа Форнарина ва рассом муносабатлари Рафаэл вафотигача, 12 йил давом этган. Бу давр ҳақида бошқа маълумотларга кўра, қиз Рафаэлнинг буюртмачиси бўлган Агостино Чиги билан ишқий муносабатда бўлганлиги ҳақида гаплар бор. Манбаларда ёзилишича, папа вакили ўлаётган Рафаэлнинг тўшагига келганида, руҳоний йиғлаётган қизни бемор ёнидан чиқиб кетишини талаб қилган, чунки рассом папа билан хайрлашиш сўзларини қизнинг ҳузурида айтишни истамаган экан. Шунга асосланиб кўпчилик бу воқеа бекорга эмаслигини таъкидлайди. 37 ёшли Рафаэлнинг эрта вафотидан кейин васиятига биноан, қизга етарли бойлик қолган. Шунга қарамай, у бузуқ ҳаёт кечиришни давом эттирган.