Фотима бинт Қайс (арабча: فاتىمە بىنت قەيس‎‎) — исломнинг илк даврларидаги олима.

Тарих

Фотима Қайс ибн Холиднинг қизи ва Ад-Даҳҳок ибн Қайс ал-Фиҳрийнинг синглиси эди[1][2]. У Қурайшнинг Адноний қабиласидан бўлиб[2][3], элита табақага мансуб эди ҳамда исломнинг илк даврларида олима бўлган[4][5].

Қайс Қурайшнинг БануМахзум кичик қабиласидан бўлган Абу Амр ибн Ҳафс ибн Муғира билан турмуш қурган[3][6]. Эри Ямандаги ҳарбий юришда бўлганида[2] уни уч талоқ билан қайтмас тарзда талоқ қилган[7][8].

Талоқдан сўнг, обрў-э’тиборли икки киши[9],

Фотима бинт Қайс (арабча: فاتىمە بىنت قەيس‎‎) Исломнинг илк даврларида олима бўлган.

Тарих

Фотима Қайс ибн Холиднинг қизи ва Ад-Даҳҳок ибн Қайс ал-Фиҳрийнинг синглиси эди[10][11]. У Қурайшнинг Адноний қабиласидан бўлиб[11][12] элита табақага мансуб эди ҳамда Исломнинг илк даврларида олима бўлган[13][14].

Қайс Қурайшнинг Бани Махзум кичик қабиласидан бўлган Абу Амр ибн Ҳафс ибн Муғира билан турмуш қурган[12][15]. Унинг эри Ямандаги ҳарбий юришда бўлганида[11] уни уч талоқ билан қайтмас тарзда талоқ қилган[16][17].

Талоқдан сўнг, обрў-э’тиборли икки киши[18] Муовия ибн Абу Суфён ва Абу Жаҳм иккаласи ҳам унга совчи бўлган. Айтилишича, у Муҳаммад билан маслаҳатлашган, у эса унга бунинг ўрнига ўз саҳобаси (саҳобий) Усома ибн Зайдга турмушга чиқишни тавсия қилган[19][20][21]. Умар шаҳид бўлганида Шуро кенгаши уларнинг уйида тўпланган[14].

Қайс, шунингдек, исломнинг рукнларидан бири бўлган закот (мажбурий эҳсон) ҳақида Муҳаммад билан маслаҳатлашган[22][23].

Манбалар

  1. ↑ „Фатима бинт Қайс (ра): Ше Пресервед Ҳадитҳс Абоут Дажжал анд Диворcе | Тҳе Фирсц“ (эн). Яқеэн Институте фор Исламиc Ресеарч. Қаралди: 2025-йил 1-ноябр.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Абдул-Раҳман, Муҳаммад Саэд. Тҳе Меанинг анд Эхпланатион оф тҳе Глориоус Қур'ан (эн). МСА Публиcатион Лимитед, 2009-10-01 — 135-бет. ИСБН 978-1-86179-668-4. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Абдул-Раҳман, Муҳаммад Саэд. Тҳе Қуран Wитҳ Тафсир Ибн Катҳир Парт 28 оф 30: Ал Мужадила 001 То Ат Таҳрим 012 (эн). Муҳаммад Саэд Абдул-Раҳман, 2018-07-01 — 125-бет. 
  4. ↑ Дои, Абдур Раҳман И.. Wомен ин Шарīъаҳ (Исламиc Лаw) (эн). А.С. Ноордеэн, 1990 — 143-бет. ИСБН 978-967-9963-34-2. 
  5. ↑ Каусар, Зинат. Wомен ин Феминисм анд Политиc[с: Неw Диреcтионс Тоwардс Исламизатион] (эн). Леэдс Публиcатионс, 2001 — 58-бет. ИСБН 978-983-9839-96-8. 
  6. ↑ Катҳīр, Исмāʻīл ибн ʻУмар Ибн. المصباح المنير في تهذيب تفسير ابن كثير (эн). Даруссалам, 2003 — 38-бет. ИСБН 978-9960-892-92-4. 
  7. ↑ Утҳман, Ибраҳим Олатунде. Феминист Инсидерс-Оуцидерс: Муслим Wомен ин Нигериа анд тҳе Cонтемпорарй Феминист Мовемент (эн). Cамбридге Счоларс Публишинг, 2009-10-02 — 113-бет. ИСБН 978-1-4438-1567-3. 
  8. ↑ Маудооди, Сед Абул ʻАла. Тоwардс Ундерстандинг тҳе Қуръāн: Сūраҳс 22-24 (эн). Исламиc Фоундатион, 1988 — 227-бет. ИСБН 978-0-86037-293-6. 
  9. ↑ Ямани, Аҳмад Заки. Wоман ин Ислам (эн). ал-Фурқан Исламиc Ҳеритаге Фоундатион, 2005 — 64-бет. ИСБН 978-1-873992-98-2. 
  10. ↑ „Фатима бинт Қайс (ра): Ше Пресервед Ҳадитҳс Абоут Дажжал анд Диворcе | Тҳе Фирсц“ (эн). Яқеэн Институте фор Исламиc Ресеарч. Қаралди: 2025-йил 1-ноябр.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 Абдул-Раҳман, Муҳаммад Саэд. Тҳе Меанинг анд Эхпланатион оф тҳе Глориоус Қур'ан (эн). МСА Публиcатион Лимитед, 2009-10-01 — 135-бет. ИСБН 978-1-86179-668-4. 
  12. ↑ 12,0 12,1 Абдул-Раҳман, Муҳаммад Саэд. Тҳе Қуран Wитҳ Тафсир Ибн Катҳир Парт 28 оф 30: Ал Мужадила 001 То Ат Таҳрим 012 (эн). Муҳаммад Саэд Абдул-Раҳман, 2018-07-01 — 125-бет. 
  13. ↑ Дои, Абдур Раҳман И.. Wомен ин Шарīъаҳ (Исламиc Лаw) (эн). А.С. Ноордеэн, 1990 — 143-бет. ИСБН 978-967-9963-34-2. 
  14. ↑ 14,0 14,1 Каусар, Зинат. Wомен ин Феминисм анд Политиc[с: Неw Диреcтионс Тоwардс Исламизатион] (эн). Леэдс Публиcатионс, 2001 — 58-бет. ИСБН 978-983-9839-96-8. 
  15. ↑ Катҳīр, Исмāʻīл ибн ʻУмар Ибн. المصباح المنير في تهذيب تفسير ابن كثير (эн). Даруссалам, 2003 — 38-бет. ИСБН 978-9960-892-92-4. 
  16. ↑ Утҳман, Ибраҳим Олатунде. Феминист Инсидерс-Оуцидерс: Муслим Wомен ин Нигериа анд тҳе Cонтемпорарй Феминист Мовемент (эн). Cамбридге Счоларс Публишинг, 2009-10-02 — 113-бет. ИСБН 978-1-4438-1567-3. 
  17. ↑ Маудооди, Сед Абул ʻАла. Тоwардс Ундерстандинг тҳе Қуръāн: Сūраҳс 22-24 (эн). Исламиc Фоундатион, 1988 — 227-бет. ИСБН 978-0-86037-293-6. 
  18. ↑ Ямани, Аҳмад Заки. Wоман ин Ислам (эн). ал-Фурқан Исламиc Ҳеритаге Фоундатион, 2005 — 64-бет. ИСБН 978-1-873992-98-2. 
  19. ↑ ал-Шафии. Тҳе Эпистле он Легал Тҳеорй (эн). НЙУ Пресс, 2013-02-04 — 229-бет. ИСБН 978-0-8147-6998-0. 
  20. ↑ „Саҳиҳ Муслим 2942а - Тҳе Боок оф Трибулатионс анд Портенц оф тҳе Ласт Ҳоур - كتاب الفتن وأشراط الساعة“. Суннаҳ. Қаралди: 2025-йил 1-ноябр.
  21. ↑ Музакки, А., Роибин Р., анд Муҳаммад М. (2004) "Кафааҳ анд марриаге ин жаҳилй анд эарлй Ислам (Студиэс ин тҳе Ҳисторй оф Исламиc Лаw)." Цақафаҳ. ИССН 1411-0334. Ретриэвед 1 Новембер 2025.
  22. ↑ Қараḍāwī, Йūсуф. Фиқҳ Ал-Закāҳ: А Cомпреҳенсиве Студй оф Закаҳ Регулатионс анд Пҳилосопҳй ин тҳе Лигҳт оф тҳе Қур'ан анд Суннаҳ (эн). Тҳе Отҳер Пресс, 2011 — 639-640-бет. ИСБН 978-967-5062-76-6. 
  23. ↑ Надwи, Абул Ҳасан Али. Тҳе Фоур Пилларс оф Ислам (эн). Тҳе Отҳер Пресс, 2011. ИСБН 978-967-5062-77-3. 

Муовия ибн Абу Суфён ва Абу Жаҳм, иккаласи ҳам унга совчи бўлган. Айтилишича, у Муҳаммад билан маслаҳатлашган, у эса унга бунинг ўрнига ўз саҳобаси (саҳобий) Усома ибн Зайдга турмушга чиқишни тавсия қилган[1][2][3]. Ҳазрати Умар шаҳид бўлганида, Шуро кенгаши уларнинг уйида тўпланган[4].

Қайс, шунингдек, Исломнинг рукнларидан бири бўлган закот (мажбурий эҳсон) ҳақида Муҳаммад билан маслаҳатлашган[5][6].

Манбалар

  1. ↑ ал-Шафии. Тҳе Эпистле он Легал Тҳеорй (эн). НЙУ Пресс, 2013-02-04 — 229-бет. ИСБН 978-0-8147-6998-0. 
  2. ↑ „Саҳиҳ Муслим 2942а - Тҳе Боок оф Трибулатионс анд Портенц оф тҳе Ласт Ҳоур - كتاب الفتن وأشراط الساعة“. Суннаҳ. Қаралди: 2025-йил 1-ноябр.
  3. ↑ Музакки, А., Роибин Р., анд Муҳаммад М. (2004) "Кафааҳ анд марриаге ин жаҳилй анд эарлй Ислам (Студиэс ин тҳе Ҳисторй оф Исламиc Лаw)." Цақафаҳ. ИССН 1411-0334. Ретриэвед 1 Новембер 2025.
  4. ↑ Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед :2
  5. ↑ Қараḍāwī, Йūсуф. Фиқҳ Ал-Закāҳ: А Cомпреҳенсиве Студй оф Закаҳ Регулатионс анд Пҳилосопҳй ин тҳе Лигҳт оф тҳе Қур'ан анд Суннаҳ (эн). Тҳе Отҳер Пресс, 2011 — 639-640-бет. ИСБН 978-967-5062-76-6. 
  6. ↑ Надwи, Абул Ҳасан Али. Тҳе Фоур Пилларс оф Ислам (эн). Тҳе Отҳер Пресс, 2011. ИСБН 978-967-5062-77-3.