Fotima binti Amr
| Фатима бинт Амр فاطمة بنت عمرو | |
|---|---|
| Вафоти | (тах. 576-йил) |
| Турмуш ўртоғи | Аббос ибн Абдулмутталиб |
| Болалари |
Ал-Зубайр, Абу Толиб, Абдуллоҳ, Атика, Арwа, Барраҳ, Умм Ҳаким, Умайма |
| Отаси | Амр ибн Аъидҳ |
| Онаси | Сакҳраҳ бинт Абд |
Фатима бинт Амр (арабча: فاطمة بنت عمرو)(576-йилда вафот этган) Ислом пайғамбари Муҳаммад ва Али ибн Абу Толибнинг бувиси ва Абдулмутталиб ибн Ҳошимнинг рафиқларидан бири эди. У Қурайш қабиласининг Бану Махзум қабиласидан бўлиб, ўзининг кундошларидан фарқли ўлароқ, уларнинг ҳаммаси чекка қабилалардан бўлиб, Маккада нисбатан кам таъсирга эга эди[1].
Унинг тўлиқ исми Фатима бинти Амр ибн Оид ибн Имрон ибн Махзум эди. Унинг онаси Бану Махзум қабиласидан бўлган Сахра бинти Абд ибн Имрон эди. Сахронинг онаси Тахмур бинти Абд ибн Қусай бўлган[2].
Фатимага э'тироф
Фатима бинти Амр Расулуллоҳ (с.а.в.) нинг бувиларидир. Муҳаммад (с.а.в.) нинг бувиси бўлган бу бахтиёр хоним Пайғамбаримиз (с.а.в.) нинг таваллудларига етиб бора олдими ёки йўқми, бу аниқ эмас. Шунинг учун манбаларда унинг бувиси билан бўлган бирорта хотираси келтирилмаган. Пайғамбар (с.а.в.) Уҳуд куни жанг майдонида шундай дейди:
“Мен Фатиманинг ўғлиман”
Бу Фатималар билан шуни назарда тутмоқчики, бувиси Фатима ҳазрати Ҳазрати Али (р.а.)нинг онаси, уни фарзанддек тарбиялаган Ҳазрати Фатима (р.а.) ва хотини Ҳазрати Хадичанинг онаси Фатимадир.
Шу ўринда биз Пайғамбар (с.а.в.) нинг кенжа қизларига Фатима (р.а.) исмларини қўйиш воқеасини баён қилмоқчимиз. 605-йилда Григориан бу муборак хонадоннинг яна бир қизи бор эди. Хадича онамиз бу туғилган қизларнинг исмини онасининг исми Фатима деб қўймоқчи эдилар. Пайғамбар (с.а.в.) Абу Толибнинг рафиқаси ва Али (р.а.) нинг онаси Фатимани (р.а.) исмларини йиллар давомида асраб-авайлаган ҳолда қўймоқчи бўлган.
Пайғамбар (с.а.в.) туғилган қизини қўлларига олдилар, хурсанд бўлдилар ва уни севдилар; Кейин: “Бу отасининг онаси. Мен унга онамнинг исмини қўяман”. Бу сўзларни эшитган Хадича онамиз бироз хафа бўлиб кўринса ҳам, кўрсатмасликка ҳаракат қилди. Чунки Хадича онамиз Пайғамбаримиз (с.а.в.) нинг онаси Оминанинг исми қўйилади, деб ўйлаганлар. Пайғамбаримиз (с.а.в.) бироз аниқроқ гапириб: “Эй, Хадича! Бу қизга онам, Алининг онаси Фатимани исмини қўяман”. Хадича онамиз жуда хурсанд бўлиб: “Ҳа, бу қизнинг исми ҳам онангнинг, ҳам менинг онамнинг шарафига қўйсин, исми Фатима бўлсин”, деди[3].
Фатима бинт Амрнинг болалари
Аббос ибн Абдулмутталиб билан Фатима уч ўғил ва беш қизнинг онаси эди:
- Аз-Зубайр — Атика бинти Абу Ваҳбга уйланган ва Дубоа, Абдуллоҳ, Атиқа, Мажл, Умм ал-Ҳакам, Сафия ва Умму аз-Зубайрнинг отаси[4].
- Абдуманоф (Абу Толиб) — Фатима бинти Асад ибн Ҳошимга уйланган ва Толиб, Фахита, Жумана, Оқил, Райта , Жаъфар ва Алининг отаси. Иккинчи хотини Илла, ўғли Тулайқ эди[5].
- Барра бинти Абдулмутталиб[6] — Бану Махзум қабиласидан Абу ал-Асад ибн Ҳилол[6] ва Абдуллоҳнинг онаси[7] Суфён ва Асвадга уйланган. Унинг иккинчи эри Қурайшнинг Омир ибн Луай қабиласидан Абу Рухм ибн Абдулуззо эди. Уларнинг ўғли Абу Сабра эди. Барра вафотидан кейин Маймуна бинти Ҳорисга уйланди ва Отиқа исмли ўғил кўрди. Абу Руҳм вафотидан кейин Маймуна Муҳаммадга никоҳланди.
- Абдуллоҳ ибн Абдулмутталиб — Омина бинти Ваҳобга уйланган ва Ислом пайғамбари Муҳаммаднинг отаси.
- Умму Ҳоким (ал-Байдо) — Бану Абдушамс қабиласидан Курайз ибн Рабияга уйланган ва Омирнинг онаси Арва (бўлажак халифа Усмоннинг онаси) Саъдийя/ Саъдий, Тарималҳо, Ҳаким ва Барра, (Ум Талҳа) ларнинг онаси.
- Арво[8] — Дастлаб Умайр ибн Ваҳб ибн Касирга турмушга чиқди ва ундан Тулайб исмли ўғил кўрди. Унинг иккинчи эри Арта ибн Шараҳбил ибн Ҳошим бўлиб, ундан Фатима исмли қизи бор эди[9].
- Атика — Умар ибн Абдулуззо ибн Қусаййга биринчи бўлиб турмушга чиқди ва ундан Зуҳайр исмли ўғил кўрди. Унинг иккинчи эри Абу Умайя ибн ал-Муғийра ибн Абдуллоҳ ибн Умар ибн Махзум ибн Яқоза бўлиб, у Абдуллоҳ, Зубайр ва Қарибанинг онаси эди. Атика вафотидан кейин Абу Умайя Ҳинд, Қурайба, Ҳишом, Мас’уд, Райта, Умайя ва Муҳожирнинг оналари Атика бинти Амир ибн Робия ва Атика бинти Утбага уйланди.
- Умайма ёки Умома — Бану Асаддан Жаҳш ибн Риёбга турмушга чиққан[10] ва Абдуллоҳ Убайд-Аллоҳ, Абд (Абу Аҳмад), Ҳамна ёки Ҳаммана, Зайнаб, Ҳабиба (Умму Ҳабиб) онаси .
Яна қаранг
- Амр (исми)
- Фатима (исми)
- Муҳаммаднинг шажараси
- Пайғамбарнинг саҳобалари
Манбалар
- ↑ Лингс, Мартин. Муҳаммад: Ҳис Лифе Басед он тҳе Эарлиэст Соурcес. Георге Аллен & Унwин, 1983 — 13-бет.
- ↑ Мақсоод, Руқаийяҳ Wарис. „Абду’л Мутталиб’с Оатҳ“. 2014-йил 29-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 26-июл.
- ↑ „Фатма бинт \Амр“. 2022-йил 31-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-август.
- ↑ Ибн Саад/Беwлей вол. 8 пп. 34-35.
- ↑ Ибн Саад/Ҳақ вол. 1 пп. 135-136.
- ↑ 6,0 6,1 ибн Саад, Муҳаммад. Табақат вол. 8: Тҳе Wомен оф Мадина. Та-Ҳа Публишерс, 1995 — 33-бет.
- ↑ ибн Саад, Муҳаммад. Табақат вол. 3: Тҳе Cомпанионс оф Бадр, 2013 — 183-бет.
- ↑ Абдулмалик ибн Ҳишам. Тҳе Лифе оф Муҳаммад. Охфорд Университй Пресс, 1955 — 707-бет.
- ↑ ибн Саад, Муҳаммад. Табақат вол. 8: Тҳе Wомен оф Мадина. Та-Ҳа Публишерс, 1995 — 30-бет.
- ↑ Муҳаммад ибн Ишақ. Сират Расул Аллаҳ(Тҳе Лифе оф Муҳаммад). Охфорд Университй Пресс, 1955 — 116-бет.