Ziyosfera

Franklin Pierce

Франклин Пиэрcе (1804-йил 23-ноябр — 1869-йил 8-октябр) АҚШнинг 1853-1857-йилларда хизмат қилган 14-президенти. У шимолий демократ бўлиб, аболиционизм ҳаракати миллат бирлигига асосий таҳдид деб ҳисоблаган. У Канзас-Небраска қонунини имзолаш ва Қочқин қуллар тўғрисидаги қонунни амалга ошириш орқали қулликка қарши курашди.

Франклин Пиэрcе
Таваллуди

1804-йил 23-ноябр

Ҳиллсбороугҳ, Ню-Гемпшир, Америка Қўшма Штатлари
Вафоти

1869-йил 8-октябр (64 ёш)

Cонcорд, Ню-Гемпшир, Америка Қўшма Штатлари

Карераси

Франклин Пиэрcе Ню-Хемпширда туғилган. У 1833-йилдан АҚСҲ Вакиллар палатасида, Сенатга сайланишидан олдин 1837-йил мартидан 1842-йилда истеъфога чиққунга қадар хизмат қилган. Унинг шахсий юридик амалиёти муваффақиятли бўлган ва 1845-йилда Ню-Хемпшир штатининг АҚШ прокурори этиб тайинланган. Армияда бригада генерали сифатида Мексика-Америка урушида қатнашган. У демократлар томонидан Шимолий ва Жануб манфаатларини бирлаштирувчи муросага эришувчи номзод сифатида кўрилган ва 1852 йилги Демократик Миллий қурултойда 49-сайловда партиянинг президентликка номзоди сифатида кўрсатилган. У ва унинг номзоди Уилям Р. Кинг 1852-йилги президентлик сайловларида Уинфилд Скотт ва Уилям А. Гремнинг Wҳиг партияси чиптасини осонгина мағлуб этди.Президент сифатида Франклин Пиэрcе бир вақтнинг ўзида давлат хизмати учун нейтрал стандартларни жорий этишга ҳаракат қилди, шу билан бирга Демократик партиянинг турли элементларини ҳомийлик билан қондиришга ҳаракат қилди, бу уриниш асосан муваффақияцизликка учради ва ўз партиясида кўпчиликни унга қарши қўйди. У Гадсденнинг Мексикадан ер сотиб олиш шартномасини имзолаган ва Кубани Испаниядан олиш учун муваффақияциз уриниш бўлган ёш америкалик экспансионист эди. У Британия ва Япония билан савдо шартномаларини имзолади, Вазирлар Маҳкамаси уларнинг бўлимларини ислоҳ қилди ва мас’улиятни яхшилади, аммо бу муваффақиятлар унинг президентлиги даврида сиёсий низолар соясида қолди. Канзас-Небраска қонунини қўллаб-қувватлаганидан кейин унинг машҳурлиги Шимолий штатларда кескин пасайиб кетди, бу Миссури келишувини бекор қилди, жанубдаги кўплаб оқ танлилар эса уни қўллаб-қувватлашда давом этди. Қонуннинг қабул қилиниши Америка Ғарбида қулликнинг кенгайиши бўйича шиддатли тўқнашувга олиб келди. Франклин Пиэрcе маъмурияти унинг бир қанча дипломатлари Кубани аннексия қилишга чақирувчи Остенд манифестини эълон қилганида, қаттиқ танқид қилинган ҳужжат яна зарар кўрди. У 1856-йилги президентлик сайловларида демократлар томонидан қайта кўрсатилишини кутган эди, бироқ унинг партияси уни тарк этди ва унинг таклифи муваффақияцизликка учради. Унинг Шимолдаги обрўси Америка фуқаролар уруши даврида янада ёмонлашди, чунки у президент Авраам Линколнни кескин танқид қилди.Франклин Пиэрcе машҳур ва очиқкўнгил эди, лекин унинг оилавий ҳаёти қийин эди; унинг уч фарзанди ёш вафот этди ва унинг рафиқаси Жейн умрининг кўп қисмини касаллик ва руҳий тушкунликдан азоб чекди[1]. Уларнинг омон қолган сўнгги ўғли Пирснинг инаугурациясидан бироз олдин, оила саёҳат пайтида поэзд ҳалокатида ҳалок бўлди. Умрининг кўп қисмини қаттиқ ичган Пирс 1869-йилда жигар сиррозидан вафот этди. Тарихчилар ва олимлар одатда Франклин Пиэрcени АҚШнинг энг ёмон ва унутилмас президентларидан бири деб билишади.

Шахсий ҳаёти

Франклин Пиэрcе 1804-йил 23-ноябрда Ню-Хемпшир штатидаги Хиллсборо шаҳридаги ёғочдан ясалган кулбада туғилган. У Томас Пирснинг олтинчи авлод авлоди бўлиб, у тахминан 1634-йилда Норвич, Норфолк, Англиядан Массачусец кўрфази колониясига кўчиб ўтган. Унинг отаси Бенжамин Америка инқилобий урушида лейтенант бўлиб, Челмсфорддан, Массачусецдан Хиллсборога кўчиб ўтган. уруш, 50 акр (20 га) эр сотиб олиш. Пирс Бенжамин ва унинг иккинчи хотини Анна Кендрикдан туғилган саккиз фарзанднинг бешинчиси эди; биринчи хотини Элизабет Эндрю туғиш пайтида вафот этди ва қизини қолдирди. Бенжамин таниқли демократ-республикачи штат қонун чиқарувчиси, фермер ва таверначи эди. Пирснинг болалигида отаси давлат сиёсати билан чуқур шуғулланган, унинг икки акаси 1812-йилги урушда қатнашган.Давлат ишлари ва ҳарбий хизмат унинг эрта ҳаётида катта таъсир кўрсатди[2].Пирснинг отаси ўғилларининг билим олишини таъминлади ва у Пирсни болалигидан Хиллсборо марказидаги мактабга жойлаштирди ва 12 ёшида уни Ханкокдаги шаҳар мактабига юборди. ва бир якшанба куни уйига қайтиб, 12 миля (19 км) йўл юрди. Кейинчалик Франклин Пиэрcе бу лаҳзани „ҳаётимдаги бурилиш нуқтаси“ деб атаган[3]. Ўша йилнинг охирида у коллежга тайёргарлик кўриш учун Пҳиллипс Эхетер академиясига ўтди. Бу вақтга келиб, у баъзида нотўғри хатти-ҳаракатларга мойил бўлган мафтункор талаба сифатида обрўга эга эди[3].

Манбалар

  1. ↑ Жеффрей W. Cокер (2002). Пресиденц фром Тайлор Тҳроугҳ Грант, 1849–1877: Дебатинг тҳе Иссуэс ин Про анд Cон Примарй Доcуменц (инглизча), 25-август 2022-йил. ИСБН 978-0-313-31551-0. 
  2. ↑ Wаллнер, Петер А. (2004). Франклин Пиэрcе: Неw Ҳампшире'с Фаворите Сон. Плаидсwеде (инглизча), 25-август 2022-йил. ИСБН 978-0-9755216-1-8. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Wаллнер, Петер А. (2004). Франклин Пиэрcе: Неw Ҳампшире'с Фаворите Сон. Плаидсwеде (инглизча), 25-август 2022-йил. ИСБН 978-0-9755216-1-8. 

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Franklin_Pierce" dan olindi