Fransisk Vencek
Франсиск Иванович Венcек (1885-йил 14-сентябр, Самарқанд – 1918-йил 8-июн, Самара) – Самарада Совет ҳокимиятини ўрнатиш учун кураш қатнашчиларидан бири.
| Франсисик Венцек | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
26-сентябр 1885-йил |
| Вафоти |
8-июн 1918-йил (32 ёшда) Самара, РСФСР |
| Касби | инқилобчи |
Ҳаёти
Венcек Самарқандда камбағал полшалик оилада туғилган. Ота-оналар чор тузумига қарши намойишларда қатнашгани учун Ўрта Осиёга сургун қилинган. Кўплаб сиёсий сургунлар таъсири остида унинг ўзи сиёсат билан шуғулланади.
1904-йилдан Бутуниттифоқ болшевиклар коммунистик партияси аъзоси, Самарқанд, Москва, Харков, Тула шаҳарларида партия ишлари билан шуғулланган. Венcек 1915-йил июн ойида Туладаги қурол ва патрон заводларида иш ташлаш ташкилотчиларидан бири эди. Венcек бир неча бор ҳибсга олинган. Иш ташлашдан кейин у Калугага сургун қилинди, аммо Самарага қочиб кетди.
1915-йил охиридан Самарада партия ишларини олиб борган. Венcек қувур заводида ва Самопомич истеъмол жамиятида болшевиклар тўгаракларига раҳбарлик қилган. 1917-йил феврал инқилобида фаол қатнашган, биринчи Самара кенгашининг ташкилотчиларидан бири ва котиби бўлган.
Венcек Самарада болшевик С. И. Дерябина билан танишди, кейинчалик улар оила қуришди.
Октябр инқилобидан кейин Дерябина вилоят матбуот ишлари бўйича комиссари, Венcек эса вилоят ижроия қўмитаси аъзоси, тез орада вилоят ижроия қўмитаси раисининг ўринбосари этиб сайланди.
1918-йил январ ойида у Советларнинг 3-Умумроссия қурултойига делегат бўлди. 1918-йил 10-апрелда у Самарадаги Инқилобий трибуналга раҳбарлик қилди.
Вафоти
СССР парчаланганидан сўнг, Венcекнинг ўлимининг бошқа версияларини акс эттирувчи турли хил мақолалар пайдо бўлди. Уларнинг умумий бир жиҳати бор эди: бу версияларнинг барчасида Венcек жаллод, садист деб эълон қилинди, уни ўзи қатл қилган самарияликларнинг оломон оналари ва хотинлари парчалаб ташладилар[1][2]. Бироқ, Инқилобий трибуналда ишлашига қарамай, Венcекга ўлим жазоси берилмаган эди, чунки РСФСРда ўлим жазоси 1918-йил бошида бекор қилинган.
Манбалар
- ↑ Михаил Матвеев. „ТЕРРИТОРИЯ КОМУЧ“ (2010-йил 17-феврал). 2012-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 5-июн.
- ↑ А. Демидов, И. Демидова. „Горизонты гражданского общества“ (деадлинк). 2012-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 5-июн.