Freestyle Chess Grand Slam Tour
Фреэстйле Чесс Гранд Слам Тоур – 2025-йилда Фреэстйле Чесс Оператионс томонидан ташкиллаштириладиган Чесс960 бўйича турнирлар. Ушбу туркум бешта „Гранд Слам“ мусобақасидан иборат бўлиб, улар 2024-йилда ўтказилган Фреэстйле Чесс Г.О.А.Т. Чалленге мусобақасига ўхшаш форматда ташкил этилади. Ҳар бир турнирдаги ўринларга қараб ўйинчиларга очколар берилади. Йил якунида энг кўп очко тўплаган иштирокчи Фреэстйле Чесс Чампион унвонига эга бўлади[1]. 2025-йилги Фреэстйле Чесс Гранд Слам Тоур чемпиони Магнус Cарлсен.
| 2025 | |
|
Магнус Cарлсен – Фреэстйле Чесс Гранд Слам Тоур ғолиби | |
| Мусобақа ҳақида ма’лумот | |
|---|---|
| Спорт тури | Шахмат турлари (вариани: Чесс960) |
| Жойлашуви | |
| Сана | 2025-йил 7-феврал – 2025-йил 11-декабр |
| Ташкилотчи | Фреэстйле Чесс Оператионс |
| Мезбон | Юқорида кўрсатилган шаҳарларда |
| Якуний натижа | |
| Чемпион |
|
| Иккинчи ўрин |
|
| Учинчи ўрин |
|
Тарихи
Турнирнинг асосчилари сифатида беш карра жаҳон чемпиони Магнус Cарлсен ҳамда немис инвестори Жан Ҳенриc Буэттнер қайд этилади[2][3][4]. Cарлсен узоқ йиллардан бери Чесс960ни классик шахматга муқобил деб билиб, унинг тасодифий бошланғич ҳолатлари туфайли дебют назарияси ва теорияни деярли йўққа чиқаришини таъкидлаб келади[5][6][7]. Илгари ўтказилган Чесс960 мусобақаларининг аксариятида рапид вақт назорати қўлланилган бўлса, Cарлсен ушбу турда вақтни секинроқ – классик шахматга яқин назоратда ўтказишни таклиф қилган. Унинг фикрича, бу вариант ўйинчилардан кўпроқ фикрлаш вақтини талаб қилади[8][9].
Маълумотларга кўра, Cарлсен 2023-йилда Қатар Мастерс Опенда Буэттнер билан учрашганида, Чесс960 турнирини секинроқ вақт назорати билан ўтказиш ғоясини илгари сурган[9]. „Фреэстйле Чесс“ номи ушбу вариантни бозорда янада жозибадор қилиш мақсадида ишлаб чиқилган. 2024-йил феврал ойида Буэттнернинг Wеиссенҳаус дам олиш мажмуасида Фреэстйле Чесс Г. О.А. Т. Чалленге ўтказилган[10]. Мазкур тадбирдан сўнг, бир нечта қитъаларни қамраб олувчи серия режалаштирилгани эълон қилинган: 2025-йил ноябрида Ҳиндистонда бошланиши, кейинги босқичлари эса Wеиссенҳаус, Ню-Ёрк, Cартагена ва Кейптаунда ўтказилиши, шунингдек, 2026-йилда Австралияда давом этиши кўзда тутилган[11][5]. Бироқ, 2024-йил апрел ойида Ҳиндистондаги тадбир вақтинча тўхтатилгани маълум қилинган[12].
2024-йил июл ойида Лефт Лане Cапитал ушбу лойиҳага 12 миллион доллар сармоя киритган[13][14][15]. 2024-йил октабрга келиб, учта тадбир саналари тасдиқланган: Wеиссенҳаусда феврал ойида, Ню-Ёркда июл ойида ва Кейптаунда декабр ойида ўтказилиши белгиланган. Ҳар бир тадбир учун мукофот жамғармаси 750 000 доллар миқдорида белгиланган бўлиб, келажакдаги тадбирлар учун бу маблағни 1 миллион долларгача ошириш режалаштирилган[16][17].
Тақдимот тадбири
2024-йил 21 ва 22-ноябр кунлари Cарлсен Фабиано Cаруанага қарши икки ўйинли Чесс960да Ўртоқлик учрашувини Сингапурда ўтказган. Бу ўйин Динг Лирен ва Гукеш Доммаражу ўртасидаги 2024-йилги Жаҳон шахмат чемпионати олдидан ташкил этилган. Биринчи ўйин яхта устида, иккинчиси эса Ле Фреэпортда ўтказилган. Cарлсен биринчи ўйинда ғалаба қозонган, иккинчисида эса дуранг қайд этган ва умумий ҳисобда 1½–½ ҳисобида ғалаба қилган[18].
Формати
Саралаш ўйинлари
Ҳар бир Гранд Сламга битта ўйинчи Чесс.cомда ўтказиладиган онлайн саралаш орқали йўлланма олади. Саралаш жараёни уч босқичдан иборат[19]:
- Шахмат бўйича халқаро ёки миллий унвони йўқ ўйинчилар (даражаси йўқ иштирокчилар) икки тўққиз раундли швейсарча тизимдаги саралаш турнирида иштирок этади, вақт назорати 10+2. Ҳар бир саралаш турнирида энг яхши уч ўйинчи кейинги босқичга ўтади.
- халқаро ёки миллий унвони бор ўйинчилар (даражаси мавжуд иштирокчилар) ва олдинги босқичдаги олти саралаш ғолиблари тўққиз раундли швейсарча тизимдаги мусобақада иштирок этади, вақт назорати 10+2. Энг яхши тўрт ўйинчи кейинги босқичга ўтади.
- Якуний босқич (олимпия тизимида) 12 ўйинчи ташкилотчилар томонидан таклиф қилинади ва улар тўрт саралаш ғолиби билан қўшилади. Ҳар бир матч икки ўйиндан иборат бўлиб, вақт назорати 15+3. Агар натижа дуранг билан тугаса, икки 5+2 блитз ўйини ўтказилади. Агар дуранг давом эца, таклиф қилисг қоидаси билан битта армагеддон ўйини ўйналади.
- Плей-офф босқичида ғалаба қилган ўйинчи Гранд Сламга йўлланма олади.
Гранд Слам
Гранд Слам мусобақалари формати бир нечта ўзгаришларга учраган; бу жараёнда ўйинчилар ҳам демократик тарзда фикр билдирган, шунингдек, мусобақанинг оммавий жозибадорлигини ошириш мақсади ҳам кўзда тутилган.
Ҳар бир Гранд Слам рапидда швейсар тизими босқичи билан бошланади. Ушбу босқичда вақт назорати ҳар бир ўйинчи учун 10 дақиқа, ҳар бир юришга 10 сония қўшимча берилади. 40-юришгача дуранг таклиф қилишга рухсат берилмайди[20].
Мусобақани тарк этган иштирокчилар плей-офф босқичида шарҳловчи сифатида қатнашиши шарт. Агар улар шарҳлашдан бош торца, мукофот маблағларининг 50% камайтирилади[20].
Барча матчларда дуранг таклиф қилиш 40-юришгача рухсат этилмайди. Юқори рейтингли ўйинчи биринчи ўйинда қора фигуралар билан бошлайди. Агар натижа дуранг билан якунланса, қўшимча ўйинда аввало икки 10+10 рапид ўйини, агар дуранг давом эца икки 5+2 блитз ўйини, сўнгра таклиф этиш қоидаси билан битта армагеддон ўйини ўтказилади[21].
Мукофот пули ва квалификация усуллари
Фақат саралаш босқичининг ғолиби Гранд Сламга йўлланма олади; қолган иштирокчилар бошқа саралаш мезонлари ва wилд-картлар орқали аниқланади. Якуний Гранд Сламга эса шу вақтгача тўпланган энг кўп Гранд Слам очколарига эга 12 ўйинчи йўлланма олади[20].
| Ўрин | Мукофот пули (босқич 1) | Мукофот пули (босқичлар 2-4 ва финал) |
|---|---|---|
| 1-ўрин | $200,000 | $200,000 |
| 2-ўрин | $140,000 | $140,000 |
| 3-ўрин | $100,000 | $100,000 |
| 4-ўрин | $60,000 | $60,000 |
| 5-ўрин | $50,000 | $50,000 |
| 6-ўрин | $40,000 | $40,000 |
| 7-ўрин | $30,000 | $30,000 |
| 8-ўрин | $20,000 | $20,000 |
| 9-ўрин | $12,500 | $15,000 |
| 10-ўрин | $7,500 | $10,000 |
| 11-ўрин[# 1] | н/а | $7,500 |
- ↑ 1-босқичда фақат 10 иштирокчи қатнашган. 2–4 босқичларида ва Гранд Слам финалида эса икки ўйинчи биргаликда 11-ўринни эгаллайди.
Бутун серия бўйича очколар тизими қуйида келтирилган § Натижалар бўлимида баён қилинган.
Дастур
| Саналар | Мезбон шаҳар | Ғолиб | Иккинчи ўрин | Учинчи ўрин | Ҳисобот |
|---|---|---|---|---|---|
| 7–14 феврал | Ҳисобот | ||||
| 8–15 апрел | Ҳисобот | ||||
| 17–21 апрел | Ҳисобот | ||||
| 16–20 июл | Ҳисобот | ||||
| 8–11 декабр |
Натижалар
Баҳолаш тизими
Ҳар бир Гранд Слам ва 2025-йилги Гренке Фреэстйле Чесс Опенда энг яхши ўн ўйинчига очколар берилади. Гранд Слам финалида эса очколар икки баробар ҳисобланади.
| Берилган баллар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Гранд Слам 1–4 босқичлар | 25 | 18 | 15 | 12 | 10 | 8 | 6 | 4 | 2 | 1 | |
| Гранд Слам Финал | 50 | 36 | 30 | 24 | 20 | 16 | 12 | 8 | 4 | 2 | |
| Манба:[20] | |||||||||||
Турнир жадвали
| Ўрн. | Иштирокчи | Wангелс |
Париж |
Карлсруэ |
Лас Вегас |
Кейптаун |
Жами баллар |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| босқич 1 | босқич 2 | босқич 3 | босқич 4 | Финал | |||
| 1 | 3 | 1 | 1 | 3 | 2 | 121 | |
| 2 | 9 | ДНҚ | 33 | 1 | 1 | 84 | |
| 3 | 2 | 3 | 7 | 5 | 5 | 73 | |
| 4 | 1 | 4 | 13 | 9 | 3 | 71 | |
| 5 | 4 | ДНҚ | 12 | 9 | 4 | 46 | |
| 5 | 5 | 7 | 6 | 6 | 46 | ||
| 7 | 5 | 2 | 4 | WД | 40 | ||
| 8 | ДНҚ | WД | 33 | 2 | 7 | 30 | |
| 9 | ДНҚ | ДНҚ | 2 | WД | 8 | 26 | |
| 10 | ДНҚ | 3 | 15 | ||||
| 10 | ДНҚ | 3 | ДНҚ | 15 | |||
| 12 | 6 | 8 | 9 | 14 | |||
| 13 | ДНҚ | ДНҚ | 5 | 9 | 12 | ||
| 14 | ДНҚ | ДНҚ | 5 | ДНҚ | 10 | ||
| 15 | ДНҚ | 9 | 7 | 8 | |||
| 15 | ДНҚ | 6 | 19 | ДНҚ | 8 | ||
| 17 | ДНҚ | 7 | 26 | WД | 6 | ||
| 17 | 7 | WД | 6 | ||||
| 19 | 8 | 11 | WД | 4 | |||
| 19 | 14 | 8 | 4 | ||||
| 21 | ДНҚ | 9 | 2 | ||||
| 22 | ДНҚ | 10 | ДНҚ | 1 | |||
| 22 | 10 | WД | ДНҚ | 1 | |||
| 22 | 10 | 14 | 1 | ||||
| 25 | ДНҚ | 11 | 13 | 0 | |||
| 25 | 46 | 13 | 0 | ||||
| 25 | 19 | 13 | 0 | ||||
| 25 | 13 | 0 | |||||
| 25 | WД | 0 | |||||
| Фақат камида битта Гранд Сламга йўлланма олган ёки очиқ турнирларда камида битта очко тўплаган ўйинчилар келтирилган. Манбалар:[20][22][23][24][25][26] | |||||||
| Калит сўзлар | |
|---|---|
| Ранг | Натижалар |
| Олтин | Ғолиб |
| Кумуш | Иккинчи ўрин |
| Бронза | Учинчи ўрин |
| Яшил | Бошқа баллар ҳолати |
| Кўк | Очкосиз ўрин |
| Бинафша ранг | Саралашдан ўтолмади (ДНҚ) |
| Оқ | Кейинги босқичга чиқди (Қ) |
| Бўш жой | Иштирокдан воз кечди (WД) |
| Иштирок этмади (бўш ячейка) | |
Изоҳлар
Манбалар
- ↑ „2025 Гранд Слам Тоур wиннер то бе титлед 'Фреэстйле Чесс Чампион'“. Тҳе Тимес оф Индиа (2025-йил 10-феврал). Қаралди: 2025-йил 11-феврал.
- ↑ „12 миллион фор Фреэстйле Чесс“ (эн). ЧессТеч Неwс (2024-йил 25-июл). 2025-йил 15-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 9-январ.
- ↑ Соуфи, Даниэл „Эл меcенас қуэ се ҳа алиадо cон Магнус Cарлсен пара cамбиар ла ҳисториа дел ажедрез“ (эс). Cинcо Дíас (2025-йил 4-январ). 2025-йил 8-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 9-январ.
- ↑ Барден, Леонард. „Ричест чесс тоур анноунcед фор 2025 ас фреэстйле wинс глобал аппеал“ (эн-ГБ). Тҳе Гуардиан (2024-йил 22-март). Қаралди: 2025-йил 9-январ.
- ↑ 5,0 5,1 Барден, Леонард. „Чесс: Cарлсен анд Буэттнер анноунcе Фреэстйле Чесс Тоур фор топ плаерс“. Финанcиал Тимес (2024-йил 18-март). 2024-йил 18-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 9-январ.
- ↑ Робинсон, Жошуа; Беатон, Андреw „Тҳе Греатест Чесс Плаер оф Алл Тиме Ис Боред Wитҳ Чесс“ (эн-УС). Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал (2024-йил 20-ноябр). 2024-йил 20-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 9-январ.
- ↑ Лозо, БйДаве „Чесс ис абоут то гет а лот море унпредиcтабле“ (эн-ус). Морнинг Бреw. 2025-йил 9-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 9-январ.
- ↑ МcГоуртй, Cолин „Магнус Cарлсен: "И феэл cлассиcал пробаблй wилл бе пҳасед оут"“. Чесс24 (2023-йил 21-март). 2023-йил 21-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
- ↑ 9,0 9,1 МcГоуртй, Cолин „Фреэстйле Чесс Дай 1: Гукеш Беац Cарлсен Ас Кеймер Леадс“ (эн-УС). Чесс.cом (2024-йил 9-феврал). Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
- ↑ „Тҳе биртҳ оф Фреэстйле Чесс: Ҳоw Магнус Cарлсен'с 'перфеcт тоурнамент' cаме инто беинг“. Тҳе Тимес оф Индиа (2025-йил 12-феврал). Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
- ↑ Претот, Жулиэн. „Чесс-Cарлсен лаунчес Фреэстйле тоур, Индиа фирст он лист“. Реутерс (2024-йил 15-март). Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
- ↑ Нинан, Сусан. „Cарлсен-лед Фреэстйле Чесс эвент ин Индиа он ҳолд“. Ҳиндустан Тимес (2024-йил 26-апрел). Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
- ↑ (2024-йил 25-июл). „Чесс легенд Магнус Cарлсен, инвестор Жан Ҳенриc Буэттнер, ВC Лефт Лане Cапитал, лаунч неw cомпанй то револутионизе профессионал чесс“ (эн). Пресс-релиз.
- ↑ Агини, Самуэл. „Чесс чампион Магнус Cарлсен леадс гамбит то cаптуре анcиэнт гаме“. Финанcиал Тимес (2024-йил 25-декабр). 2025-йил 15-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 9-январ.
- ↑ Доггерс, Петер „142 миллион Раисед Фор 'Револутионарй' Фреэстйле Сериэс Оф Тоурнаменц“ (эн-УС). Чесс.cом (2024-йил 25-июл). 2025-йил 9-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 9-январ.
- ↑ Агини, Самуэл. „Чесс чампион Магнус Cарлсен леадс гамбит то cаптуре анcиэнт гаме“. Финанcиал Тимес (2024-йил 25-декабр). 2024-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
- ↑ „Фреэстйле Чесс Гранд Слам: Тҳреэ датес cонфирмед“ (эн). ЧессБасе (2024-йил 2-октябр). Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
- ↑ Левин, Антҳонй „2024 Фреэстйле Чесс Матч: Cарлсен Wинс Фреэстйле Чесс Гранд Слам Матч Вс. Cаруана Афтер Сурвивинг Гаме 2“ (эн-УС). Чесс.cом (2024-йил 22-ноябр). Қаралди: 2025-йил 27-январ.
- ↑ „Фреэстйле Чесс Плай-Инс“ (эн-УС). Чесс.cом (2023-йил 1-январ). 2024-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 18-январ.
- ↑ 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 „Оффиcиал Рулес анд Регулатионс“. Қаралди: 2025-йил 10-апрел.
- ↑ „Оффиcиал Рулес анд Регулатионс (олд)“. Қаралди: 2025-йил 13-феврал.
- ↑ Доггерс, Петер „Винcент Кеймер Wинс Фирст Лег оф тҳе 2025 Фреэстйле Чесс Гранд Слам“. Фреэстйле Чесс (2025-йил 14-феврал). Қаралди: 2025-йил 15-феврал.
- ↑ Счорманн, Cонрад „Магнус Cарлсен Wинс Парис Гранд Слам Wитҳоут а Сингле Тиэбреак“. Фреэстйле Чесс (2025-йил 14-апрел). 2025-йил 14-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 14-апрел.
- ↑ „Магнус Cарлсен Ачиэвес тҳе Импоссибле: 9/9 ин Карлсруҳе“ (эн). Фреэстйле Чесс. Қаралди: 2025-йил 22-апрел.
- ↑ „Ресулц Фреэстйле Чесс Опен 2025 - А-Опен“ (эн). Гренке Чесс. Қаралди: 2025-йил 22-апрел.
- ↑ „Фреэстйле Чесс ландс ин Лас Вегас“. Фреэстйле Чесс. Қаралди: 2025-йил 23-июн.