Fulda koridori


"Фулда коридори" (инглизча: Фулда Гап) — Германиянинг Гессен штатидаги ҳудуд, Фулда шаҳри яқинидаги Тюрингия билан чегарадан бошланиб, Франкфурт-Майн йўналиши бўйлаб чўзилган. Ҳарбий фан нуқтаи назаридан қарама-қарши томонларнинг қуруқликдаги кучлари — СССР Қуролли Кучлари ва Ички Ишлар Департаменти НАТО кучларига қарши — Германияда йирик ҳарбий можаро юзага келган тақдирда операцияларолиб борилади, бу ном Ғарб ҳарбий таҳлилчилари томонидан таклиф қилинган[1].
Умумий маълумот
Йўлак иккита пасттекисликдан иборат (Юқори Рҳон тог 'тизмалари орасидаги (олмонча: Ҳоҳе Рҳöн ) ва Кнüллгебирге (немис. Кнüллгебирге) тизимлари ўртасида жойлашган. 1945-йилдан бошлаб „Фулда коридори“ нинг бошланиши Германиядаги Совет ва Америка ишғол зоналари ўртасидаги демаркация чизиғида, кейинроқ — ГДР ва ГФР ўртасидаги давлат чегарасида жойлашган эди.
„Фулда коридори“ консепсияси Совуқ уруш даврида НАТОнинг ҳарбий режалаштиришида ишлатилган — бу бўлим Варшава шартномаси қўшинлари ва кучлари томонидан Ғарбий Европага бостириб киришнинг энг мумкин бўлган йўналишларидан бири ҳисобланган. Йўлак Марказий Европада жойлашган Совет қўшинлари гуруҳининг асосий зарба бериш кучи бўлган йирик зирҳли тузилмаларни бошқариш учун жуда мос келади, деб ҳисобланар эди. Фавқулодда вазиятларда Совет қўмондонлиги Эйзенах ва Эрфурт шаҳарлари ҳудудидан ҳужум бошлаши кутилган эди (8-А гвардия). Яъни Германиянинг молиявий капитали йўналиши бўйича — Франкфурт-на-Майн (шу билан бирга, АҚШ ҳаво кучларининг Европадаги энг йирик базаларидан бири жойлашган ҳудуд назарда тутилган.
Совет ва рус ҳарбий адабиётида Фулда коридорига мос келадиган ҳудуд Эйзенах довони[2] деб номланган.
Фулда бўшлиғи бўйлаб босқинчилик фақат битта кичик дарёдан ўтишни талаб қилди — фақатгина ёзда ўтиш мумкин бўлган Фулда.
Шимолий Германия текислиги ва Австриядаги Дунай дарёси водийси Совет Иттифоқининг НАТО давлатларига фаразий бостириб кириши учун муқобил йўл сифатида кўриб чиқилган.
Ҳарбий ҳаракатлар бошланган тақдирда, Ғарб стратеглари Фулда коридорида умумий танк жанги (учрашув жанги) ни, муҳокама қилинаётган ҳудуддаги релеф шароитида, Американинг танкга қарши қуролларининг бир қатор моделларини, ҳам пиёда, ҳам авиация услубида ҳужум қилиш ишлаб чиқилган. Потенсиал душманнинг сон жиҳатдан устунлигини ҳисобга олиб, кассетали ўқ-дорилар ва оммавий қирғин қуроллари кенг ишлаб чиқилган.
Йўлак АҚШ армияси 5-корпусининг (В корпус) мас’улият зонасида жойлашган бўлиб, 1972-йилдан 1994-йилгача тўғридан-тўғри танклар, жанговар разведка ва патрул машиналари ва бошқа зирҳли транспорт воситалари билан мустаҳкамланган
Полкнинг вазифаси корпуснинг асосий кучлари яқинлашгунча Совет ҳужумини ушлаб туриш, душман билан узлуксиз визуал алоқани таъминлаш ва душман кучларининг таркибини баҳолаш эди. Жойлаштирилгандан сўнг , 3-зирҳли дивизион ва 8-пиёда дивизияси ҳам коридорни ҳимоя қилиш учун юборилади деб режалаштирилган. Америка қўмондонлиги Совет ҳужумини тўхтатиш мумкинлигига ишонч ҳосил қилмагани сабабли, коридор ҳудудига ядровий миналар жойлаштирилди. Йўлак ҳудуди электрон уруш ускуналари билан жиҳозланган, рус ва немис тилларига ихтисослашган тилшунослар ушбу йўналишда ишлаш учун махсус тайёрланган. 3-зирҳли дивизия 1987-йилда биринчи бўлиб АҲ-64 Апаче вертолётларини қабул қилган ўз вертолёт бўлинмасига эга эди.
„Фулда йўлаги“ Совуқ уруш тугаганидан кейин, Германиянинг бирлашиши, Волксарми тарқатиб юборилиши ва 1994-йилда Россия Ғарбий гуруҳи қўшинлари ва кучлари ГДР ҳудудидан олиб чиқиб кетилганидан кейин ўз аҳамиятини йўқотди.
Манбалар
- ↑ „Польский эксперт о НАТО, России и Сувалкском коридоре“ (ру). ИноСМИ.Ру (2017-йил 26-октябр). 2017-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 26-октябр.
- ↑ Айзенахский проход. - Военная энциклопедия. М.: Военное издательство, 1997 — 105 - 106-бет. ИСБН 5-203-01655-0.
Адабиётлар
- Фарингдон, Ҳугҳ. Стратегиc Геограпҳй: НАТО, тҳе Wарсаw Паcт, анд тҳе Суперпоwерс. Роутледге, 1989.
- Фулда Гап: Тҳе Фирст Баттле оф тҳе Нехт Wар. Десигнед бй Жамес Ф. Дунниган , Симулатионс Публиcатионс, Инc., 1977.