Futbol qoidalari sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:International Football Association Board.png|Xalqaro Futbol Asatsatsiyasi]]
== Futbolning qisqacha tarixi ==
'''[[Futbol]] tarixi (qisqacha)''' Futbolning paydo boʻlishining aniq sanasi nomaʼlum, ammo aytish shuni aytish mumkinki, futbol tarixi bir asrdan<ref>{{veb manbasi |last1=Wiki |first1=Sport |title=History of Football brieflý 1939-45 |url=https://sport-wiki.org/sports/football/#History_of_Football_briefly |website=SportWiki|accessdate=25-may 2022-yil |language=inglizcha |date=8-may, 2019-yil}}</ref>koʻproqqa borib taqaladi va koʻplab mamlakatlarga oʻz taʼsirini koʻrsatgan. Toʻp oʻyinlari deyarli barcha qitʼalarda mashhur boʻlgan, buni keng tarqalgan arxeologik<ref>{{veb manbasi |last1=ERIN  |first1=BLAKEMORE |title=Where Did Soccer Start? Archaeology Weighs In. |url=https://www.nationalgeographic.com/science/article/soccer-world-cup-origins-mesoamerica-ball-games-archaeology-science |website=Natnional Geographic|accessdate=25-may 2022-yil |language=inglizcha |date=8-may, 2019-yil}}</ref> topilmalar tasdiqlaydi. Zamonaviy futbol 1860-yillarda Angliyada ixtiro qilingan.<ref>{{veb manbasi |last1=ERIN  |first1=Football |title=Encyclopaedia |url=https://spartacus-educational.com/Fhistory.htm |website=Spartacus Educational|accessdate=25-may 2022-yil |language=inglizcha |date=8-may, 2019-yil}}</ref>
Eski ssenariychi sditrudrteyffftfy

== Futbolda penaltilar seriyasi ==
Raqib oʻyinchisi zarbani amalga oshirayotganda darvozabon darvozaga gol oʻtkazmaligi talab etiladi. Futbolda penaltilar seriyasi quyidagi qoidalarga muvofiq amalga oshiriladi: jamoalar 11 metr masofadan raqib darvozasiga 5 marta zarba berishadi, barcha zarbalar turli oʻyinchilar tomonidan amalga oshiriladi yaʼni bir oʻyinchi ikki marta tepishi mumkin emas. Agar 5 ta zarbadan keyin penalti hisobi teng boʻlsa, jamoalar gʻolib aniqlanmaguncha penalti tepishda davom etadilar.
== Oʻyindan tashqari holat ==
Agar oʻyinchi toʻpdan koʻra raqib darvoza chizigʻiga yaqinroq boʻlsa va raqibning ikkinchidan oxirgi oʻyinchisiga, shu jumladan darvozabonga yaqinroq boʻlsa, oʻyinchi oʻyindan tashqari holatida deb hisoblanadi.
== Sariq va qizil kartochkalar ==
Sariq va qizil kartochkalar oʻyinchilarni qoʻpollik va sportga mos kelmaydigan xatti-harakatlari uchun hakam tomonidan beriladigan kartochkalardir. Sariq kartochka ehtiyotkor xarakterga ega va futbolchiga quyidagi hollarda beriladi:
* qasddan qoʻl toʻpi uchun;
* vaqt oʻynash uchun;
* hujumni buzish uchun;
* hushtak oldidan tepsa, jonli devordan ogohlantirishsiz chiqish (toʻgʻridan-toʻgʻri erkin zarba);
* qoʻpol oʻyin uchun;
* sportga xos boʻlmagan xatti-harakatlar uchun;
* hakam bilan nizolar, bahslangani uchun;
* simulyatsiya uchun;
* hakamning ruxsatisiz oʻyinni tark etganligi yoki oʻyinga kirganligi uchun.
=== '''Futbol qoidalarining oʻzgartirilgan yillari''' ===

1938-yildan hozirgacha oʻzgarishlar jadval asosida keltirilmoqda:

{| class="wikitable" style="margin-left:0.2em; border: 10px;"

|+

|-
! Law
! 1938
! 1996
! 1997
! 2016
|-
| '''1'''
| colspan=4 | Oʻyin maydoni
|-
| '''2'''
| colspan=4 | Koptok (Toʻp)
|-
| '''3'''
| colspan=2 | Oʻyinchilar soni
| colspan=1 | Oʻyinchilar soni
| colspan=1 | Oʻyinchilar
|-
| '''4'''
| colspan=2 | Oʻyinchilarning jihozlanishi
| colspan=2 | Oʻyinchilar jihozlari
|-
| '''5'''
| colspan=2 | Hakamlar
| colspan=2 | Hakam
|-
| '''6'''
| colspan=1 | Laysmenlar
| colspan=1 | Yordamchi hakamlar
| colspan=1 | Yordamchi hakamlar
| colspan=1 | Boshqa oʻyin rasmiy mehmonlari
|-
| '''7'''
| colspan=2 | Oʻyin davomiyligi
| colspan=2 | Uchrashuvning davomiyligi
|-
| '''8'''
| colspan=2 | Oʻyin boshlanishi
| colspan=2 | Oʻyinni boshlash va qayta boshlash
|-
| '''9'''
| colspan=2 | Oʻyinda va oʻyindan tashqarida
| colspan=2 | Oʻyinda va oʻyindan tashqarida
|-
| '''10'''
| colspan=2 | Method of Scoring
| colspan=1 | The Method of Scoring
| colspan=1 | Determining the Outcome of a Match

|-
| '''11'''
| colspan=2 | Baholash usuli
| colspan=21 | Baholash usuli
|-
| '''12'''
| colspan=4 | Uchrashuv natijasi
|-
| '''13'''
| colspan=2 | Erkin zarba
| colspan=2 | Erkin zarbalar
|-
| '''14'''
| colspan=2 | Penalti tepish
| colspan=2 | Penalti tepish
|-
| '''15'''
| colspan=2 | Toʻpni maydonga tushurish
| colspan=2 | Toʻpni maydonga tushurish
|-
| '''16'''
| colspan=2 | Gol zarbasi
| colspan=2 | Gol zarbasi
|-
| '''17'''
| colspan=2 | Burchak zarbasi
| colspan=2 | Burchak zarbasi
|-
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Futbol assotsiatsiyasi qonunlari]]
[[Turkum:Futbol terminologiyasi]]