Fuzayl Maxdum
| Фузайл Махдум | |
|---|---|
| Вафоти | 1935-йил |
Фузайл махдум - Абдуғафурбек ўғли, Ҳожи Абдулкарим (ХИХ-асрнинг сўнгги чораги, Кармана — ХХ-асрнинг 30-йиллари) — Туркистонда совет режимига қарши қуролли ҳаракат раҳбарларидан бири. Йирик уламо сифатида Бухоро амирлигида шуҳрат қозонган. ХХ аср бошларидан Қрратегинда беклик қилган.
Бухоро босқинидан сўнг Шарқий Бухорога қизил армия қисмлари бостириб келганида Фузайл Махдум Қоратегин қўрбошиси сифатида Иброҳимбекнинт асосий ўринбосари ҳисобланган. 1921-йилда унинг кўл остида 3 минг йигитдан иборат 26 та қўрбошилар дасталари ҳаракат қилган. У Қоратегин ва Шеробод музофотларида қизил армияга қарши кураш олиб борган. Фузайл Махдум 1921-йил мартда Дарвоз (маркази — Қалъайи Хумб)ни озод этиб, бу ерда болшевиклар ҳукмронлигига барҳам берган.
Фузайл Махдум Гарм шаҳрида милтиқсозлик, ўқдори ясаш, ҳарбий кийимлар тикиш устахоналари очган. У ўзи бошқарган вилоят ҳудудида мустақил сиёсат юритган. Садриддин Айнийнинт ёзишича, "Фузайл Махдум ўз давлатини мустаҳкамлаш учун қоғоз ақча ҳам босиб чикарган".
Қоратегин ва Дарвоз қизил аскарлар томонидан босиб олингач, 1923-йил август ойида Фузайл Махдум кичик миқдордаги аскарлари билан Афғонистонга ўтиб кетган. Кейинчалик у бир неча марта Шарқий Бухоро ҳудудига қайтиб, қизил аскарларга кескин зарбалар берган.
Кейинчалик Ҳожи Абдулкарим номи билан Шарқий Туркистон (Қашқар)даги миллий озодлик курашида фаол қатнашган. ХХ-асрнинг 30-йиллари ўрталарида у Қашқардаги совет элчихонасига топширилгач, совет режими томонидан қатл қилинган.
Яна қ.
Адабиёт
- Садриддин Айний, 2ж., Т., 1964; Ўзбекистоннинг янги тарихи, 2китоб [Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида], Т., 2000.
Қаҳрамон Ражабов.
 | Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
 | Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |